Παρακολουθήσαμε την αμφιβολία στο θέατρο Ροές

 Παρακολουθήσαμε την αμφιβολία στο θέατρο Ροές

Γράφει η Ντίνα Καρρά

ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ

…Σ’ ένα διεστραμμένο μυαλό και η πιο αθώα πράξη φαίνεται ανήθικη…

Από την πρώτο λεπτό της θεατρικής παράστασης “Αμφιβολία” του John Patrick Shanley μέχρι το δυναμικό φινάλε, μια διάχυτη αβεβαιότητα συνοδεύει τους θεατές όπου δύο καλόγριες, ένας ιερέας και η μητέρα ενός αγοριού έρχονται σε αντιπαράθεση με τα βασικά τους πιστεύω. Μισόλογα, υπόνοιες, βασικές και αβάσιμες υποψίες, δεύτερες σκέψεις, υποκειμενικές ματιές σε μια συνεχή πάλη ανάμεσα στην ηθική και την αμαρτία, τη βεβαιότητα και το δισταγμό, τον συντηρητισμό και την πρόοδο, την αλήθεια και το ψέμα. Η αλήθεια είναι ένα ψηφιδωτό από ενδείξεις και στοιχεία όπου τα πάντα είναι ανοιχτά. Η φύση της αμφιβολίας τείνει στο άπειρο και μπορεί να έχει τόση δύναμη στη ζωή όσο και η σιγουριά. Ωστόσο, η αμφισβήτηση επιτρέπει την εξέλιξη και την αλλαγή σε αντίθεση με τη βεβαιότητα που οδηγεί σε αδιέξοδα.

Το έργο τοποθετημένο χρονικά στην Αμερική του 1960, αμέσως μετά τη δολοφονία του Τζών Κέννεντυ, όπου οι αξίες και η πίστη στους θεσμούς είχαν κλονιστεί διαπραγματεύεται ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που συνδέονται με τη θρησκεία: Τη θέση που έχει η Αμφιβολία στα μυαλά και τις καρδιές των πιστών της.

Στο καθολικό σχολείο Σαίντ Νίκολας, στο Μπρόνξ της Νέας Υόρκης, το 1964, κάτω από τις αυστηρές οδηγίες της αδελφής Αλοΐσιους Μποβιέ, δημιουργείται μια παράξενη σχέση ενός φιλελεύθερου ιερέα με έναν δωδεκάχρονο Αφρο-αμερικανό μαθητή. Τον πρώτο μαύρο που φοιτά στο σχολείο. Όταν η αθώα αδελφή Τζέημς παρατηρεί το υπερβολικό ενδιαφέρον που δείχνει ο ιερέας για το παιδί, αποφασίζει να το εκμυστηρευτεί στην αδελφή Αλοΐσιους .

Η αδελφή Αλοΐσιους, που στηρίζει την εκπαιδευτική της προσέγγιση πάνω στη δύναμη του φόβου και της πειθαρχίας, θα αναλάβει τη διαλεύκανση του γεγονότος, πιέζοντας τον ιερέα να παραδεχτεί την ιδιαίτερη σχέση του με τον μαθητή – χωρίς καμία απόδειξη με μόνο σύμμαχο τη βεβαιότητα της και την αδιάλλακτη στάση της για την ενοχή του πατέρα Φλιν. Ορκίζεται να αποκαλύψει την αλήθεια και να διώξει τον ιερέα από το σχολείο

Η αδελφή Τζέημς όμως, πείθεται για την αθωότητα του ιερέα και αρχίζει να έχει αμφιβολίες ενώ, η αδελφή Αλοΐσιους εμμένει αμετακίνητη στην σκληρή αρχική της στάση. Οι καταστάσεις θα περιπλεχτούν ακόμη περισσότερο με την εμφάνιση της μητέρας του μικρού μαθητή στο χώρο του σχολείου.

“Δεν υπάρχει λάθος στην αγάπη”
“Δεν υπάρχει καμία απόδειξη… Δεν υπάρχει κανένας μάρτυρας.. Αλλά για κάποιον, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία…”

Ο συγγραφέας σπέρνει για τα καλά το δίλημμα στον θεατή δίνοντας τους φάρους για να βγάλει μόνος του την κρίση σε μια άνευ αμφιβολιών λύση του μυστηρίου. Σαφείς απαντήσεις δεν υπάρχουν, παρά μόνο ένα μετέωρο τέλος με έντονο προβληματισμό και τροφή για σκέψη.

Ο πολυσχιδής σκηνογράφος και σκηνοθέτης Απόλλων Παπαθεοχάρης παρουσιάζει φέτος στο Θέατρο Ροές το βραβευμένο θεατρικό έργο του John Patrick Shanley σε μετάφραση Αντώνη Γαλέου και έχοντας στο πλευρό του ένα αξιόλογο επιτελείο ηθοποιών. Δημιουργεί την απαιτούμενη σκοτεινή, βαριά, συμπυκνωμένη ατμόσφαιρα του έργου με αυστηρά χρώματα υποδειγματικά. Σ΄αυτό συμβάλλουν οι εξαίσιοι υπαινικτικοί φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα. Το συμβολικό σκηνικό χωρίζεται σε δύο επίπεδα, από τη μια μεριά το γραφείο της αυστηρής ηγουμένης και από την άλλη ο κήπος του σχολείου με το επιβλητικό δένδρο σαν τον πάλαι κήπο της Εδέμ, όπου η Αλοΐσιους Μποβιέ κόβει τα άνθη για να φτιάξει τα αρώματά της. Στο κέντρο της σκηνής υπάρχει ένας διάδρομος, ο δρόμος του Θεού όπου ο χαρισματικός πατέρας Φλιν κηρύττει το λόγο του στο ποίμνιό του. Το τρίτο επίπεδο δίνει την αίσθηση ότι οι ήρωες αιωρούνται σε μια no man’s land όπου αφενός οριοθετούνται και αφετέρου νιώθουν ελεύθεροι. Τα αυστηρά σκουρόχρωμα κοστούμια που έχει επιμεληθεί ο ίδιος είναι εξαιρετικά καλαίσθητα δίνοντας το στίγμα της εποχής. Ιδιαίτερα εντυπωσιακά τα κατακόκκινα άμφια του ιερέα που προσδίδουν ένα υποχθόνιο άρωμα νεωτερισμού και φιλελευθερισμού. Οι διάλογοι του έργου είναι μεστοί, έντονοι και ουσιώδεις όπως αρμόζει σ΄ένα καλό θεατρικό σενάριο. Η μουσική καθ΄όλη τη διάρκεια της παράστασης είναι μυσταγωγική και αγωνιώδης. Οι ερμηνείες των τεσσάρων ηθοποιών είναι απλά με μία λέξη…καθηλωτικές!

Ας ξεκινήσω με το χαμαιλέοντα του ελληνικού θεάτρου Ρούλα Πατεράκη, η οποία υποδύεται την δράκαινα αδελφή Αλοΐσιους Μποβιέ, διευθύντρια του καθολικού σχολείου με το ανέκφραστο, σχεδόν χάρτινο προσωπείο της και την πέτρινη καρδιά. Στρυφνή, συντηρητική, αυταρχική, άκαμπτη, ανελέητη σείεται ολάκερη μέσα στα ράσα της, κραδαίνοντας το σταυρό σαν φονικό όπλο. Κέρβερος της απόλυτης πειθαρχίας, των θεσμών της ηθικής, της παράδοσης και υστερική με τη διαδικασία της τάξης, δεν διστάζει να απομακρυνθεί από το Θεό για να πετύχει το στόχο της. Το γεγονός ότι ο πατέρας Φλιν χρησιμοποιεί στυλό διαρκείας, πίνει το τσάι του με τρεις κύβους ζάχαρης και θέλει να εντάξει πρόγραμμα λαϊκής και όχι θρησκευτικής μουσικής στην ετήσια χριστουγεννιάτικη γιορτή είναι ασυγχώρητα αμαρτήματα για εκείνη που βλέπει την ισχύ της να μειώνεται. Πραγματικά, πρόκειται για μια καθηλωτική ερμηνεία που σε στιγματίζει!

Στην αντίπερα όχθη, στέκεται αγέρωχα ο Νίκος Κουρής ως ο φιλεύσπλαχνος, καλόκαρδος, καλοκάγαθος και φιλελεύθερος ιερέας Φλιν που με κοσμικό τρόπο εμπνέει την ανάγκη για τον άνεμο της μεταρρύθμισης στους αρμούς ενός τετράγωνου συστήματος. Δείχνει αθώος και αδικημένος αλλά ταυτόχρονα μοιάζει ένοχος και φοβισμένος σαν έναν αθώο αμνό που μπορεί να μεταμορφωθεί σε λύκο με γαμψά νύχια. Επιβλητικός, αταλάντευτος, δυναμικός με καθάρια έκφραση, συναίσθημα, βάθος και τέλεια άρθρωση του λόγου φαντάζει ο καταλληλότερος για το ρόλο τούτο. Υποδειγματικός όταν χρησιμοποιεί τα Ομηρικά “έπεα πτεροέντα” για να ορίσει με μια εντυπωσιακή παραβολή τον πυρήνα του κουτσομπολιού.

Η ανερχόμενη ηθοποιός Λίλα Μπακλέση στέκεται επάξια δίπλα στους δύο ηθοποιούς εκφράζοντας την απόλυτη ευπιστία της αδελφής Τζέημς με γλυκύτητα, αφοπλιστική αφέλεια και αθωότητα. Αδυνατώντας να αποφασίσει ποιος έχει δίκιο, αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στον θεατή και στους δύο πρωταγωνιστές και λειτουργεί σαν αγωγός μεταξύ του συγγραφέα της Αμφιβολίας, των ηρώων που την υλοποιούν και του θεατή που είναι ο παραλήπτης της. Εντυπωσιακή η παρουσία της!

Τέλος, η Πηνελόπη Μαρκοπούλου στο ρόλο της κυρίας Ουμέρ αποδείκνυεται καταλυτική. Είναι η εύθραστη, τραγική, γήινη μάνα που βάζει πάνω απ’ όλα την ευτυχία του παιδιού της παρακινούμενη από το ένστικτό της. Δεν ψάχνει λεπτομερώς τα γεγονότα, δεν ψάχνει απαντήσεις για το θέμα της ενδεχόμενης αποπλάνησής του γιου της από τον ιερέα. Οι συνθήκες την αναγκάζουν να κάνει αυτή την “υπέρβαση” και να θέλει τα πράγματα να μείνουν ως έχουν για ένα καλύτερο μέλλον του παιδιού της. Η ερμηνεία της είναι άκρως συγκινητική και ανθρώπινη!

Δεν μπορώ να μην σχολιάσω το εξαιρετικό, κινηματογραφικό φινάλε του έργου που εντείνει ακόμα περισσότερο τη διαρκή αίσθηση του ανεξιχνίαστου μέχρι το τέλος. Όπως αρχίζει με το κήρυγμα του ιερέα Φλιν περί αμφιβολίας, έτσι τελειώνει με την αδελφή Αλοΐσιους Μποβιέ να έχει ενδώσει πια στις αμφιβολίες Ερινύες! Η τυραννία της αμφιβολίας έχει εγκατασταθεί στην ψυχή και στην καρδιά της γυναίκας που ήταν απόλυτη για όλα. Αριστουργηματικό φινάλε!

Έφυγα από το θέατρο ενθουσιασμένη, εκστασιασμένη και γεμάτη αμφιβολίες. Ποιος είχε δίκιο τελικά; Ποια είναι η αλήθεια; Πέτυχε ο συγγραφέας τον σκοπό του; Δεν έφυγα με απαντήσεις, αλλά με σκέψεις. Εντελώς απέριττα, το έργο αποτελεί σπουδή της ανθρώπινης συμπεριφοράς με παραδείγματα πολιτικώς ορθά μα ανορθόδοξα ηθικά, ενώ όλα ισορροπούν σε τεντωμένο σκοινί έτοιμα να καταρρεύσουν σαν ντόμινο. Το σίγουρο είναι ότι η παράσταση διαθέτει τα πάντα σε υπερθετικό βαθμό! Η “Αμφιβολία” δεν αφήνει την παραμικρή αμφιβολία ότι το μόνο σίγουρο είναι η αμφιβολία…Συγχαρητήρια!

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ:

Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος, Ρούλα Πατεράκη

Σκηνοθεσία-Σκηνικά-Κοστούμια: Απόλλων Παπαθεοχάρης

Βίντεο: Απόλλων Παπαθεοχάρης-Ραμόν Μαλαπέτσας

Σχεδιασμός Φωτισμών: Μελίνα Μάσχα

Βοηθός Σκηνοθέτη : Δανάη Παπουτσή

Βοηθός Σκηνογράφου: Σωτήρης Μήτσουλας

Μακιγιάζ : Παντελής Τουτουντζής

Φωτογραφίες: Έφη Γούση

Διεύθυνση Παραγωγής: Κατερίνα Μπερδέκα

Βοηθός Παραγωγής: Μαριάνθη Μπαϊρακτάρη

Παραγωγός: Γιώργος Λυκιαρδόπουλος

ΔΙΑΝΟΜΗ:

ΑΔΕΛΦΗ ΑΛΟΥΣΙΟΥΣ ΜΠΩΒΙΕ Ρούλα Πατεράκη

ΠΑΤΗΡ ΜΠΡΕΝΤΑΝ ΦΛΥΝ Νίκος Κουρής

ΑΔΕΛΦΗ ΤΖΕΗΜΣ Λίλα Μπακλέση

ΚΥΡΙΑ ΟΥΜΕΡ Πηνελόπη Μαρκοπούλου

Παραστάσεις & τιμές εισιτηρίων

Τετάρτη 19.00 | Είσοδος 16 ευρώ & 12 ευρώ (μειωμένο)

Πέμπτη & Παρασκευή 21.00 | Είσοδος 16 ευρώ & 12 ευρώ (μειωμένο)

Σάββατο 18.30 & 21.00| Είσοδος 16 ευρώ & 12 ευρώ (απογευματινή) Είσοδος 18 ευρώ (βραδινή)

Κυριακή 20.00 | Είσοδος 18 ευρώ & 12 ευρώ (μειωμένο)

Διάρκεια Παράστασης: 100 λεπτά

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*