Είδαμε την παράσταση “Ο Τζόνι πήρε τ΄όπλο του” με τον Τάσο Ιορδανίδη στο θέατρο Altera Pars

Γράφει η Ντίνα Καρρά

Ένας αριστουργηματικός θεατρικός μόνολογος εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας στο θέατρο Altera Pars στον Κεραμεικό και μάς αφήνει πραγματικά άφωνους με την επιβλητική δυναμική του, την αμεσότητά του, την αφάνταστη παρατηρητικότητα και το ρεαλισμό του, που τον καθιστά τραγικά επίκαιρο και διαχρονικό.

Η συγκλονιστική αντιπολεμική νουβέλα «Ο Τζόνι πήρε τ’ όπλο του» του Αμερικανού συγγραφέα James Dalton Trumbo, γραμμένη το 1939 και σκηνοθετημένη από τον ίδιο στον κινηματογράφο το 1971, υπήρξε η αφορμή για μία αξιόλογη ομάδα ταλαντούχων δημιουργών να τη μεταφέρει στο θεατρικό σανίδι με απόλυτη επιτυχία, προκαλώντας τη συλλογική μνήμη και προσφέροντας την ευκαιρία της συναισθηματολογικής κάθαρσης.

Ο Τζο Μπόναμ, ένας νεαρός Αμερικανός πολίτης, υπηρετεί ως εθελοντής στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο για να καταλήξει τελικά ένα κατακρεουργημένο σώμα, καθηλωμένο στο κρεβάτι της φρίκης δίχως χέρια, δίχως πόδια, δίχως πρόσωπο, σαν ένα απομεινάρι ανθρώπινης ύπαρξης που δεν έχει καμία συναίσθηση της κατάστασής του. Μονάχα η καρδιά και το μυαλό του παραμένουν στη θέση τους σε απόλυτη διαύγεια, για να θυμίζουν πώς υπήρξε κάποτε φυσιολογικός άνθρωπος προτού να γίνει ήρωας. Ένας ζωντανός-νεκρός, ένας νεκρός-ζωντανός, κατασκεύασμα των ηγετών και των συμφερόντων τους, βρίσκεται εγκλωβισμένος στο σκοτάδι του κρανίου του σ΄ έναν αβάσταχτα μαρτυρικό κόσμο ονείρων και αναμνήσεων ώσπου αρχίζει να αισθάνεται, να θυμάται, να σκέφτεται, να ονειρεύεται, να θυμώνει, να καταγγέλει και προσπαθεί να επικοινωνήσει με το γύρω περιβάλλον του με σήματα Μορς.

Πώς είναι να νιώθεις εγκλωβισμένος μέσα στο ίδιο σου το σώμα; Μέσα σ’ ένα σώμα χωρίς άκρα; Μ’ ένα κεφάλι χωρίς πρόσωπο, χωρίς μάτια, αυτιά, μύτη, στόμα με αποτέλεσμα η επικοινωνία σου με το περιβάλλον και τους ανθρώπους γύρω σου να μη μπορεί να πραγματοποιηθεί; Η μόνη αίσθηση που έχεις είναι η αφή πάνω στο δέρμα σου. Ό,τι σε αγγίζει ή έρχεται σε επαφή μαζί σου. Αναπτύσσεις όμως μία άλλη αίσθηση. Αυτή των κραδασμών του δαπέδου που σε βοηθάει να καταλάβεις πως υπάρχει μία κινητικότητα στο χώρο που σε έχουν “τοποθετήσει”. Τι κάνεις σε αυτήν την περίπτωση; Όσο και να φωνάζεις (από μέσα σου) δεν ακούγεσαι από κανέναν. Ό,τι και να λένε οι γύρω σου, δε μπορείς να τους ακούσεις. Όμως χαίρεσαι σαν μικρό παιδί όταν πέφτουν οι ακτίνες του ήλιου πάνω στο δέρμα σου και νιώθεις τη ζεστασιά τους. Ερεθίζεσαι σαν έφηβος όταν νιώθεις τα χέρια της ευαίσθητης νοσηλεύτριας που σε συμπονάει και σου χαϊδεύει την κοιλιά, το στήθος, το μέτωπο και τα μαλλιά. Πώς μπορείς να την ευχαριστήσεις όμως; Πώς μπορείς να της δείξεις πως είσαι ζωντανός, πώς ο εγκέφαλός σου λειτουργεί, πώς η μόνη δραστηριότητα που έχεις είναι να σκέφτεσαι, να αναπολείς, να κάνεις σενάρια για τους δικούς σου και…να μιλάς με τον θεό;

Ο συγγραφέας δεν ασχολείται με τον πόλεμο ως θέαμα, αλλά με τις αποτρόπαιες συνέπειές του. Σκιαγραφεί τη μεγαλύτερη παράνοια του πολιτισμού μας σαν ένα εργοστάσιο παραγωγής απελπισμένων, αδύναμων, ανθρώπινων κουφαριών. Η δεινή και παράλογη κατάσταση του Τζο αντικατοπτρίζει την φριχτή κατάσταση του κόσμου ως αποτέλεσμα των “ειρηνευτικών” πολέμων. Ο τραγικός ήρωας αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα ενός καπιταλιστικού και μιλιταριστικού συστήματος υποτιθέμενων αξιών και ιδανικών. Ενός σύγχρονου πολιτισμού που θέλει τον άνθρωπο αλλότριο από τις πραγματικές του ανάγκες, μία μηχανή που δουλεύει χωρίς να σκέφτεται και ζει με τρόπο που έχει προκαθοριστεί όχι από τις δικές του ανθρώπινες ανάγκες, αλλά από τις ανάγκες που έχει κάθε φορά το απάνθρωπο σύστημα που είναι ενταγμένος.

Η κριτική μας:

Ένας αδιαμφισβήτητα καθηλωτικός μονόλογος – γροθιά στο στομάχι, ένας πραγματικά καταγγελτικός καταπέλτης μέσα στον πολεμικό κόλαφο των καιρών μας. Μία αντιπολεμική κραυγή, τόσο εκκωφαντικά ηχηρή ενάντια στις φρικαλεότητες των επικίνδυνων πολεμικών παιχνιδιών που καλούμαστε να συμμετέχουμε καθημερινά. Μία ανυπέρβλητη ελεγεία για την αμετάβλητη δύναμη του νου και την αδάμαστη ανθρώπινη θέληση για ζωή.

Η μαιτρ των θεατρικών διασκευών, Σοφία Αδαμίδου υπογράφει την εύστοχη μεταφορά του κειμένου στο σανίδι. Λόγος μεστός, ανθρώπινος, κοφτερός, ευθύβολος, συγκινητικός ο οποίος μεταλαμπαδεύει γενναιόδωρα ηχηρά μηνύματα, πλούσιες ιδέες και ανάμεικτα συναισθήματα χωρίς δογματισμούς και διδακτισμούς ευθύς εξαρχής.

Ο Σάκης Μπιρμπίλης φωτοσκιάζει περίτεχνα τις δαιδαλώδεις διαδρομές του μυαλού του “λειψού” ήρωα και ο Τάσος Σωτηράκης βομβαρδίζει τις αισθήσεις μας με τις επιβλητικές, πρωτότυπες μουσικές του συνθέσεις.

Η Ηλένια Δουλαδήρη εντυπωσιάζει ακόμα μία φορά με το μοναδικής έμπνευσης σκηνικό – κοστούμι της παράστασης. Μία τετράγωνη, κάθετη, μεταλλική κλίνη από λευκό πανί που κυριολεκτικά φοράει ο πρωταγωνιστής για να κρύβει επιμελώς τα κομμένα άκρα του κατακερματισμένου κορμιού του.

Η χημεία σκηνοθέτη και ηθοποιού μοιάζει με αγόγγυστο δούναι και λαβείν. Η χαρισματική Θάλεια Ματίκα καθοδηγεί με σεβασμό και καλλιτεχνικό ένστικτο τον ηθοποιό Τάσο Ιορδανίδη σε απάτητα μονοπάτια έντονης εσωτερικότητας και βαθιάς ανάγκης επικοινωνίας με τους κοινωνούς – θεατές. Πλαστουργεί μία παράσταση ηλεκτρικά φορτισμένη με έντονη στατικότητα που θυμίζει μοτίβο αρχαίας τραγωδίας, μία ευφάνταστη καλλιτεχνική δημιουργία που προσεγγίζει με καθάρια ματιά το αντιπολεμικό σύμβολο του συγγραφέα.

Ο ηθοποιός Τάσος Ιορδανίδης εκτελεί με ευλάβεια και συνέπεια τις σκηνοθετικές υποδείξεις της συζύγου του, αποδεικνύοντας το μεγαλείο του ταλέντου του. Πρόκειται για σπουδαίο υποκριτικό άθλο, σωματικό, ψυχικό και πνευματικό που συμπαρασύρει τους θεατές από το πρώτο δευτερόλεπτο μέχρι το φινάλε, καθώς κατορθώνει να φτάσει στα όρια της τελειότητας πυροδοτώντας το ενεργειακό πεδίο του έργου. Είναι απερίγραπτα καθηλωτικός, σπαραχτικός με ερμηνεία που σε ταρακουνά, σε τσακίζει, σε στροβιλίζει, σε κάνει να τη σκέφτεσαι ώρες μετά. Στέκεται όρθιος, στατικός σαν ένας άλλος Ιησούς καταδικασμένος σε θάνατο μαρτυρικό και όμως αντιστέκεται με μοναδικό όπλο, το μυαλό του. Κάθε κύτταρο του κορμιού του πάλλεται…όλες οι σκέψεις, οι φόβοι, οι μνήμες, τα ποικίλα συναισθήματα, οι σιωπές, οι κραυγές του χαρτογραφούνται απαράμιλλα στο πρόσωπό του. Ενδύεται το ρόλο του με πάθος, ορμή, αμεσότητα, εκφραστικότητα, εσωτερικότητα, ένταση, συγκινησιακή φόρτιση και ευαισθησία που πιστεύω ακράδαντα ότι θα τον σημαδέψει για πάντα.

«Ο Τζόνι πήρε τ’ όπλο του» είναι μία παράσταση που σου ανοίγει τα μάτια και τα λόγια πραγματικά ωχριούν μπροστά στο θέαμα. Σε ανεβάζει ψηλά στον ουρανό και σε αφήνει να πέσεις με ιλιγγιώδη ταχύτητα πάλι στην επιφάνεια της γης. Και εκεί μόνος σου στον αέρα, βλέποντας το τέλος να έρχεται ανήμπορος να το αποτρέψεις, απλά ψελλίζεις συνεχόμενα την λέξη “βοήθεια”. Η σύγκρουση όμως θα είναι δυνατή και τελειωτική, εκτός και αν καταφέρεις να αναλάβεις την ευθύνη, ότι μόνος σου μπορείς να σώσεις τον κόσμο τούτο. Τότε πραγματικά θα νιώσεις απόλυτα ελεύθερος, πλήρης και ευτυχισμένος. Μεγάλη υπόκλιση σε όλους του συντελεστές για την ποιότητα, την αφύπνιση και το ευρύ φάσμα συναισθημάτων που προσφέρετε. Σπεύσατε όλοι να χαρείτε αληθινό, ουσιαστικό θέατρο.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ:

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Θεατρική διασκευή και απόδοση κειμένου: Σοφία Αδαμίδου
Σκηνοθεσία: Θάλεια Ματίκα
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Σκηνογραφία-Κοστούμι: Ηλένια Δουλαδήρη
Μουσική: Τάσος Σωτηράκης
Τζο: Τάσος Ιορδανίδης
υπεύθυνη για την επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου
Διάρκεια: 70 λεπτά
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:
Γενική είσοδος: 12
Ισχύει η προνομιακή τιμή των 10 ευρώ για όποιον προβεί στην αγορά εισιτηρίου μέχρι και την παραμονή της πρεμιέρας. μέσω της viva.gr : https://www.viva.gr/tickets/theatre/theatro-altera-pars/o-tzoni-phre-to-oplo-tou/
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ:
Τετάρτη έως και Κυριακή στις 21.00
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ Altera Pars
(Μεγ. Αλεξάνδρου 123, τηλ: 210 3410011)

About Ntina Karra 66 Articles
Ονομάζομαι Ντίνα Καρρά. Είμαι άτομο εξωστρεφές, κοινωνικό, αισιόδοξο, ενθουσιώδες (κριός στο ζώδιο) και πολύ δημιουργικό! Από μικρή θυμάμαι τον εαυτό μου να αποτυπώνει πάνω στο χαρτί συναισθήματα και σκέψεις. Έτσι και με το θέατρο νιώθω ότι ξαναγεννιέμαι και γίνομαι καλύτερος άνθρωπος. Επίσης αγαπώ τη γυμναστική γιατί "νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεῖ". Χαμόγελα και θετική σκέψη κατακλύζουν πάντα τη ζωή μου και συνεχώς λέω ότι τα καλύτερα έρχονται όταν δεν τα περιμένεις!

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*