Συνέντευξη του Νικορέστη Χανιωτάκη στη Μαριλένα Παππά

Γράφει η Μαριλένα Παππά

Αν θέλουμε να μιλήσουμε για το νέο θεατρικό αίμα της χώρας, θα πρέπει σίγουρα να συμπεριλάβουμε τ’ όνομα του Νικορέστη Χανιωτάκη. Γεννημένος μόλις το 1987 – στην κουβέντα μας του είπα ότι είναι τόσο μικρός κι όμως τόσο μεγάλος και γελάσαμε! Έχει συνεργαστεί με τα σπουδαιότερα ονόματα του χώρου, ενώ φέτος… όποια πέτρα κι αν σηκώσεις θα βρεις χαραγμένα τ’ αρχικά του. Κι όχι, δεν υπερβάλλω καθόλου! Πέντε παραστάσεις που το κοινό λάτρεψε το χειμώνα φέρουν τη σκηνοθετική του υπογραφή, ενώ επέλεξε να παίξει ως ηθοποιός στην παράσταση «Ματίλντα». Σύνολο έξι δηλαδή και η συμμετοχή του στην αγγλική σειρά «The Durrells», επτά κι η ανάληψη των καθηκόντων της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του θεάτρου «Θησείον, ΈΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ», οκτώ κι ένας Θεός ξέρει τι άλλο έχει μέσα στο μυαλό του! Ένα είναι σίγουρο: έχει αποφασίσει ότι θα ζει την κάθε μέρα ως το μεδούλι και είναι από τους λίγους που δεν μένουν μόνο στα λόγια. Κι ακόμα από τους λιγότερους που δεν διστάζουν να μιλήσουν ανοιχτά για τις «πληγές» του χώρου και τις απλήρωτες ώρες δουλειάς.


1.Ας ξεκινήσουμε με τη φετινή σεζόν! Τι έχει γίνει μ’ εσένα; Δεν ξέρω τι να πρωτοπώ, είναι τόσες πολλές οι παραστάσεις (γελάμε)!
Το μόνο που μπορώ να σου πω είναι ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν μπορώ να καταλάβω τι γίνεται ακριβώς! Μου λένε διάφορα οι θεατές, αλλά μέχρι να ολοκληρωθούν οι παραστάσεις δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε τι αντίκτυπο έχουν, παρά μόνο αυτό που ζούμε κάθε βράδυ στο θέατρο. Ξεκινήσαμε φέτος με την καλλιτεχνική διεύθυνση του θεάτρου «Θησείον, ΕΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ». Αναλάβαμε και δημιουργήσαμε ένα ρεπερτόριο με παραστάσεις που είτε σκηνοθέτησα εγώ, είτε κάποιος άλλος συνάδελφος. Στο Θησείον «υπέγραψα» την βασική παραγωγή που ήταν «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν», του Μπρεχτ το οποίο αυτήν τη στιγμή παίζεται σε περιοδεία στην Βόρεια Ελλάδα. Τον Οκτώβριο θα ανέβει ξανά στο Θησείον και ίσως ταξιδέψει προς την Πελοπόννησο και την ιδιαίτερη πατρίδα μου την Κρήτη. Η συγκεκριμένη παράσταση αποτέλεσε μια πολύ σημαντική εμπειρία για εμένα. Επίσης, στο πρόγραμμα του θεάτρου συμπεριλάβαμε την παράσταση «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;» του Έντουαρντ Άλμπι σε δική μου σκηνοθεσία και μετάφραση. Είναι ένα έργο που πάει εξαιρετικά καλά, τόσο που έχουμε αυξήσει την χωρητικότητα του θεάτρου κατά 60 θέσεις ώστε να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε! Το συγκεκριμένο έργο ήταν ένα στοίχημα για εμάς, το οποίο δείχνει να κερδίζεται. Ταυτόχρονα, στο θέατρο «Ιλίσια Βολανάκης» σκηνοθετώ την παράσταση «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι» με τον Γρηγόρη Βαλτινό και τον Γιάννη Σαρακατσάνη.

Τέλος, έχουμε και την εφηβική μας σκηνή, στο πλαίσιο της οποίας, έχω διασκευάσει και σκηνοθετήσει το μυθιστόρημα «Η μουσική που σταμάτησε τον πετροπόλεμο» του Δημήτρη Σπύρου και το «Συρματόπλεγμα»

2. Πώς είναι να συνεργάζεσαι με τον Γρηγόρη Βαλτινό;
Ύψιστη τιμή! Ο Γρηγόρης Βαλτινός είναι από τους σπάνιους ανθρώπους που συναντάς στο θέατρο. Υπέροχη προσωπικότητα, δοτικός, καταπληκτικός ηθοποιός. Είναι καταπληκτική εμπειρία για μένα και μοναδική στιγμή μέχρι τώρα στην ζωή μου.

3.Τελικά πόσες παραστάσεις μετρήσαμε;
Είναι πέντε σε δική μου σκηνοθεσία που παρουσιάζονται αυτήν τη στιγμή κι εγώ ο ίδιος παίζω στην παράσταση «Ματίλντα», στο θέατρο «Ακροπόλ», που ολοκληρώνεται την Κυριακή των Βαΐων. Ταυτόχρονα συμμετέχω στην αγγλική τηλεοπτική σειρά «The Durrels» και είμαι πολύ χαρούμενος που ξεκίνησε ήδη να προβάλλεται για πρώτη φορά κι από την δική μας κρατική τηλεόραση στην Ελλάδα. Πριν λίγους μήνες ολοκληρώσαμε τα γυρίσματα του 4ου κύκλου επεισοδίων της σειράς. Αισθάνομαι εξαιρετικά τυχερός που αποτελώ μέλος αυτής της εξαιρετικά γυρισμένης υπερπαραγωγής.

4.Τι να πω; Τόσο μικρός κι όμως τόσο μεγάλος!
Κι όμως. Στο θέατρο, όταν συνεργάζεσαι με ηθοποιούς όπως ο Γρηγόρης Βαλτινός, ο Νικήτας Τσακίρογλου, η Λήδα Πρωτοψάλτη, ο Αλέξανδρος Μυλωνάς, ο Δημήτρης Πετρόπουλος, η Ελένη Κρίτα, ο Νίκος Κουρής, η Πέγκυ Τρικαλιώτη, η Μυρτώ Αλικάκη, ο Τάκης Σπυριδάκης κ.α. αισθάνεσαι μικρός πολλές φορές.

5.Μα, πώς προκύπτουν όλες αυτές οι μεγάλες συνεργασίες;
Είναι πολύ πιο απλό απ’ όσο φαντάζεσαι! Όλα ξεκινούν από μία ιδέα, δηλαδή το έργο. Το κείμενο, άλλωστε, είναι πάνω από όλους μας. Έπεται το θέατρο, ο χώρος που θα φιλοξενήσει την παράσταση και μετά ξεκινάω να σκέφτομαι τους ηθοποιούς. Κάπου εκεί αρχίζει η επικοινωνία με όλους αυτούς τους σπουδαίους και ευαίσθητους καλλιτέχνες. Τους περισσότερους ηθοποιούς δεν τους γνώριζα προσωπικά πριν συνεργαστούμε. Τους πήρα απλώς ένα τηλέφωνο, βρεθήκαμε και είχα την τιμή να δεχτούν την πρότασή μου.

6.Ναι, αλλά για να σε εμπιστεύονται τόσοι πολλοί και τόσο σημαντικοί, δεν είναι τόσο απλό…
Η ερώτηση θα έπρεπε να γίνει προς αυτούς, όχι προς εμένα. Με την έννοια ότι αυτοί είναι που δείχνουν την εμπιστοσύνη προς τους νέους και δεν διστάζουν να πουν αυτά τα μεγαλόψυχα «Ναι»! Αυτοί είναι που τολμούν, επειδή πάνω απ’ όλα το έχει ανάγκη η ψυχή τους. Κι αυτό δείχνει ότι ο πραγματικός καλλιτέχνης δεν σταματάει ποτέ να έχει κίνητρο, να αναζητά, να είναι ανήσυχος. Αυτό το μάθημα έχω πάρει από τους συγκεκριμένους ανθρώπους και κρατώ και μία φράση της Λήδας Πρωτοψάλτη: «Δεν υπάρχει ηλικία στο θέατρο. Δεν υπάρχουν μικροί και μεγάλοι ή καινούργιοι και παλιότεροι».

7.Πόσο δύσκολο είναι να σκηνοθετείς ταυτόχρονα τόσες παραστάσεις;
Μπορεί να ακούγεται ψυχοφθόρο ή δύσκολο, αλλά –πιστέψτε με- είναι τόσο δημιουργικό για ‘μένα. Κάνω μία μεγάλη προετοιμασία πριν ξεκινήσω τις πρόβες. Τους καλοκαιρινούς μήνες, από τον Μάιο έως και τον Σεπτέμβριο, προετοιμάζομαι μόνος μου. Διαβάζω, ταξιδεύω… Για παράδειγμα για «Τον καλό άνθρωπο του Σετσουάν» πήγα στο Βερολίνο, επισκέφτηκα διάφορα μέρη, διάβασα, μελέτησα… Το δύσκολο είναι το πρακτικό κομμάτι: πώς θα οργανώσεις το καταλληλότερο πρόγραμμα προβών. Πάντως, ένας άνθρωπος του χώρου μας δεν είναι ιδανικό να κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Προσπαθώ να το διορθώσω αυτό χρόνο με τον χρόνο.

8.Είπες «διορθώσω». Θεωρείς ότι είναι λάθος;
Χρειάζεται αφοσίωση η κάθε παράσταση και στην πορεία της προετοιμασίας της μπορεί να απαιτήσει περισσότερο χρόνο απ’ αυτό που περίμενες αρχικά. Για παράδειγμα, είναι πιθανό οι συντελεστές της παράστασης να σε έχουν ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση πάνω στο έργο. Μπορεί να σε χρειάζονται ακόμα κι εκτός πρόβας. Δεν μου αρέσει να κάνω εκπτώσεις στην δουλειά μου. Το θέατρο είναι μια σχέση που θέλει φροντίδα. Κι αν κάνω πολλά πράγματα κάθε χρόνο, αυτό δεν συμβαίνει για οικονομικούς λόγους αλλά γιατί έρχονται στον διάβα μου έργα και άνθρωποι που αγαπώ πολύ. Προκύπτουν συνεργασίες στις οποίες δεν γίνεται με τίποτα να πω «όχι».

9.Πώς έφτασες ως εδώ; Ποια ήταν η διαδρομή που ακολούθησες; Ήταν το ένστικτό σου, ήταν οι επιλογές σου, ήταν αυτό που είχες ονειρευτεί;
Είναι όλα αυτά μαζί! Μου αρέσει να ακολουθώ πολύ το ένστικτό μου, χωρίς όμως να αφήνω τα πράγματα στην τύχη. Θα την κυνηγήσω την τύχη. Έτσι έχω μάθει από μικρός. Να διεκδικώ, να ρισκάρω και να μην αφήνω καμία μέρα να περνάει ανεκμετάλλευτη. Ίσως αυτός είναι ένας λόγος που δεν έχω καταλάβει πώς φτάσαμε έως εδώ. Κάθε μέρα προσπαθώ να την ζω μέχρι το μεδούλι.

10.Το κάνεις όντως;
Το κάνω ναι! Νομίζω ότι αν βαρεθώ, θα πεθάνω (γέλια)! Θεωρώ πιο ξεκούραστο να είσαι συνέχεια όρθιος, παρά να κάθεσαι και να σηκώνεσαι! Ο δάσκαλός μου στο Θέατρο Τέχνης, ο Κωστής Καπελώνης μας έλεγε «Μην κάθεστε και σηκώνεστε συνέχεια. Μείνετε όρθιοι ή σε μια θέση που να μπορείτε να πεταχτείτε πάνω γρήγορα. Πρέπει να είστε σε θέση εγρήγορσης». Κι είχε δίκιο. Τώρα το καταλαβαίνω. Ο Κουν έλεγε στους μαθητές του ότι πρέπει να παρατηρούν τα ζώα. Τα ζώα αποτελούν μεγάλο μάθημα για την υποκριτική. Γιατί τα ζώα μόλις βρεθούν μπροστά σ’ ένα ερέθισμα, πετάγονται αμέσως. Δεν σηκώνονται αργά για να πάνε κάπου. Βρίσκονται διαρκώς σε ετοιμότητα.

11.Έτσι λειτουργείς και στην ζωή σου;
Όχι. Νομίζω ότι στην καθημερινότητά σου πρέπει να βρίσκεις και κάποιες στιγμές ηρεμίας. Να ησυχάζεις λίγο. Εγώ στην ζωή μου μπορεί να πάω στο γήπεδο και να μοιάζω με χούλιγκαν και μετά από δύο ώρες να μοιάζω ο πιο ψύχραιμος άνθρωπος του κόσμου.

12.Αν υπάρχει ζωή, αν μένει λίγη ζωή σε σχέση με αυτά που κάνεις…
Πράγματι δεν απομένει ελεύθερος χρόνος… Λόγω της αφοσίωσής μου στο θέατρο, έχω χάσει και σχέσεις και φιλίες. Τολμώ να πω ότι η σχέση μου με την τέχνη είναι σχεδόν ερωτική. Αισθάνομαι ότι θέλει φροντίδα κι αν την παραμελήσεις, θα σε παραμελήσει κι αυτή. Αν την αφήσεις… πάει, σε άφησε.

13.Πιστεύεις ότι η τέχνη σε κάνει μοναχικό;
Δεν θα μιλήσω γενικά για την Τέχνη, αλλά συγκεκριμένα για το θέατρο. Και πιστεύω ότι το θέατρο έχει την ευλογία να είναι ταυτόχρονα ατομικό όσο και ομαδικό άθλημα. Δεν μπορείς να κάνεις θέατρο μόνος σου, ακόμα κι αν έχεις γράψει έναν μονόλογο και έχεις κάνει εσύ την σκηνοθεσία και πάλι δε γίνεται! Χρειάζεσαι ανθρώπους γύρω σου για να πετύχεις. Από την άλλη, χρειάζεται να δουλεύεις συνέχεια τον εαυτό σου και να κάνεις πράγματα για εσένα. Η τέχνη και το θέατρο οφείλουν να είναι πρωτίστως προσωπικά, με την έννοια της προσωπικής εμπλοκής με το έργο αλλά την ίδια στιγμή μια ιδέα ή ένα όραμα δεν υπάρχουν αν δεν τα μοιραστείς.

14.Υπάρχουν νέα πράγματα που ετοιμάζεις;
Κατ’ αρχάς, την ερχόμενη εβδομάδα, 9-12 Μαΐου, «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;» θα παιχτεί για πέντε παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη στο Θέατρο Αμαλία (Πρώην Πειραματική Σκηνή Θεσσαλονίκης). Είμαστε ενθουσιασμένοι που μετά από 28 sold out παραστάσεις στην Αθήνα, θα έχουμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε αυτό το σπουδαίο κείμενο και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Την επόμενη θεατρική περίοδο (2019-2020) θα συνεχίσουμε παρέα με τον φίλο, ηθοποιό και συνεργάτη μου, Γεράσιμο Σκαφίδα να έχουμε την καλλιτεχνική διεύθυνσή του θησείου, ΕΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ. Ο προγραμματισμός μας θα ανοίξει με την επανάληψη του «Καλού Ανθρώπου του Σετσουάν» του Μπέρτολτ Μπρεχτ και της «Γίδας» του Έντουαρντ Άλμπι. Έπειτα, στις 13 Νοεμβρίου θ’ ανεβάσουμε την «Μήδεια» του Μποστ με έναν υπέροχο θίασο.

15.Υπάρχει κάποιο παράπονο που έχεις από την πορεία σου μέχρι τώρα;
Δυστυχώς ναι. Έχω απογοητευτεί πάρα πολύ σε αυτόν τον χώρο από κάποιους παραγωγούς που λειτουργούν ανήθικα απέναντι στους εργαζόμενούς τους. Υπάρχουν πολλοί συνάδελφοί μου που υποφέρουν. Εργάζονται σκληρά, πολλές ώρες καθημερινά για το τίποτα. Αυτό είναι κάτι που πρέπει ν’ αλλάξει άμεσα. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα μιλάμε για πολύ μεγάλα θέατρα. Για παράδειγμα, προσωπικά υπάρχουν άνθρωποι που μου οφείλουν μισθούς για την εργασία μου κι έχουν περάσει τέσσερα χρόνια, όπως το «Θέατρον» του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού»! Φανταστείτε ότι μου χρωστάνε χρήματα για την παράσταση «Σμύρνη μου αγαπημένη», η οποία αποτέλεσε τεράστια εισπρακτική επιτυχία! Ζητάω τα αυτονόητα και βρίσκω κλειστές πόρτες. Μου λένε ότι θα με εξοφλήσουν από μήνα σε μήνα και μετά επικαλούνται τον χρόνο που έχει περάσει (!) και τυπικά γραφειοκρατικά κολλήματα. Αυτά για ‘μένα και για πολλούς ακόμα ηθοποιούς είναι οι πίκρες μας, τα παράπονά μας. Αλλά για να κλείσουμε όμορφα τούτη την συνέντευξη, θα ήθελα να σας πω ότι καλλιτεχνικά δεν έχω ούτε παράπονα, ούτε απωθημένα. Θα ήμουν αχάριστος και άπληστος αν ισχυριζόμουν κάτι τέτοιο. Αισθάνομαι υπέροχα! Νιώθω τυχερός και «ζωντανός», μια και μπορώ να κάνω αυτό που αγαπώ.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*