Συνέντευξη του Δημήτρη Μητσοτάκη στο θεατρο.gr με αφορμή την παράσταση “Ο άγνωστος Τσιτσάνης” .

της Χρύσας Κοκκίνου

1) Καλησπέρα σας, κύριε Μητσοτάκη και καλωσορίσατε στην σελίδα μας.  Τραγουδοποιός, συγγραφέας και δημιουργός του συγκροτήματος «Ενδελέχεια» . Τόσες πολλές ιδιότητες σε ένα πρόσωπο. Πείτε μας λίγα πράγματα για εσάς, για την πορεία σας στο χώρο, πως ξεκινήσατε την ενασχόληση σας με όλα αυτά.

Kαλώς βρεθήκαμε, λοιπόν. Η ενασχόλησή μου με την μουσική ξεκινάει σε πολύ μικρή ηλικία και μαζί και η αγάπη μου για το γράψιμο. Πάντα συμβάδιζαν αυτά τα δυο αφού αυτό που με ενδιέφερε περισσότερο ήταν να γράφω στίχους και να τους μελοποιώ. Παράλληλα συνέχιζα τις μουσικές μου σπουδές σε θεωρητικό επίπεδο αλλά και στα όργανα με τα οποία καταπιάστηκα. Κάποια στιγμή, και ενώ είχαν ήδη κυκλοφορήσει αρκετές δισκογραφικές δουλειές των Ενδελέχεια, ένοιωσα την ανάγκη να γράψω κάτι εκτενέστερο από τρία τέσσερα τετράστιχα που απαρτίζουν συνήθως τα λόγια ενός τραγουδιού. Έτσι μπήκα στον χώρο της λογοτεχνίας. Έχω ήδη εκδώσει 3 βιβλία (“Καυτή Σούπα” 2007 εκδ. Ελληνικά Γράμματα, εξαντλημένο, “Η Μονοκατοικία” 2009 εκδ. Τόπος, “Υπόγειος” 2013 συν-δημιουργία με Αλ. Σικιαρίδη, εκδ. Τόπος) και ετοιμάζεται για κυκλοφορία το 4ο στις αρχές του Νοέμβρη από τις εκδόσεις Τόπος. Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο “Τα σκισμένα ημερολόγια”.

2) Αμέσως μετά την συναυλία σας, στις 6 του Σεπτέμβρη, με τους Magic De Spell  στο Flying Away Festival στο γήπεδο Ορφέας της Λευκωσίας στην Κύπρο, ήταν ” προφητικό ”  να σας δούμε να συμπρωταγωνιστείτε στην μουσική παράσταση “Ο άγνωστος Τσιτσάνης” το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου στη Μουσική Σκηνή του Ορφέα στην Κυψέλη αυτή τη φορά, και το Σάββατο 5 Οκτωβρίου στο Μακάρι στα Εξάρχεια στις 10μ.μ. Θα μας πείτε λίγα λόγια για την μουσική αυτή παράσταση; Πως αποφασίσατε να δουλέψετε πάνω στον Βασίλη Τσιτσάνη;

Μετά την Κύπρο ακολούθησε στις 8 του Σεπτέμβρη μια εκρηκτική εμφάνιση πάλι με τους φίλους Magic De Spell στο Ηράκλειο της Κρήτης στο γήπεδο του Εργοτέλη. Από τις ηλεκτρικές εντάσεις των Ενδελέχεια τώρα ετοιμαζόμαστε να βουτήξουμε στις μοναδικές μελωδίες και τους στίχους του μεγάλου Βασίλη Τσιτσάνη. Η παράσταση έχει τίτλο “Ο άγνωστος Τσιτσάνης”. Το πρώτο μέρος της παράστασης περιλαμβάνει τα λιγότερο γνωστά, αλλά εξίσου αριστουργηματικά, τραγούδια του μεγάλου δημιουργού. Στο δεύτερο μέρος θα παιχτούν τα γνωστότερα και πιο δημοφιλή τραγούδια του και “’ό,τι ήθελε προκύψει”…

3) Πως δημιουργήθηκαν οι Ρε Καντίνι; Τι σημαίνει το όνομα του μουσικού σχήματος;

Το έργο του Τσιτσάνη ήταν η αιτία που σχηματίστηκαν οι Ρε Καντίνι, όταν το 2015 έκανα ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του και το παρουσίασα εντός και εκτός των τειχών. Προέκυψε από την επιθυμία μου να ξαναπαίξω ρεμπέτικα μετά από 20 περίπου χρόνια από την διάλυση της πρώτης μου κομπανίας που ονομαζόταν “Μονολιθική κομπανία” με την οποία παίζαμε σχεδόν αποκλειστικά προπολεμικά ρεμπέτικα τραγούδια. Το όνομα “Ρε Καντίνι” προέρχεται από την κάτω χορδή του μπουζουκιού αλλά είναι και μια αναφορά στο στίχο του Τσιτσάνη “στολίστηκες κυρά μου στην πένα, στο καντίνι”.

4) α) Πότε και πως γεννήθηκε το  «ρεμπέτικο»; β) Ποιο είναι το θέμα των τραγουδιών ; γ) Τι ρόλο έπαιξε στην ζωή των Ελλήνων; δ) Ποια θεωρείτε ότι είναι η θέση του Ρεμπέτικου στην σύγχρονη Ελληνική πραγματικότητα;

α) Σύμφωνα με τη γνώμη πολλών εθνομουσικολόγων, το ρεμπέτικο δημιουργείται σταδιακά μετά την ελληνική επανάσταση του 1821 και παίρνει μεγάλη ώθηση κατά τη δημιουργία των πρώτων μεγάλων αστικών κέντρων του νέου ελληνικού κράτους. Το ρεμπέτικο είναι καθαρά αστικό τραγούδι και διαφοροποιείται σαφώς από το δημοτικό. Τα δημοτικά παίζονται σε ανοιχτούς χώρους με δυνατά όργανα (πνευστά και κρουστά) ενώ το ρεμπέτικο σε μικρούς, παράνομους χώρους με χαμηλόφωνα έγχορδα, πολλές φορές, ιδιοκατασκευής. Με τον ερχομό των προσφύγων από τη Μικρά Ασία, το περιθωριακό ρεμπέτικο μπολιάζεται με νέα στοιχεία, από τους σπουδαίους μικρασιάτες συνθέτες και ερμηνευτές, και συντελείται η καλλιτεχνική έκρηξη που στις δεκαετίες 1920-1950 ουσιαστικά τοποθετεί τις βάσεις για αυτό που ονομάζουμε ελληνική λαϊκή μουσική. Μέσα σε αυτή την περίοδο εμφανίζεται και ο μέγιστος Τσιτσάνης που βγάζει το ρεμπέτικο τραγούδι από τα καταγώγια και τους τεκέδες και το βάζει στο στόμα όλων των Ελλήνων.

β) Τα θέματα των ρεμπέτικων είναι οι δυσκολίες της ζωής, ο έρωτας, ο θάνατος, η ύπαρξη, η μαγκιά και οι ηθικοί της κώδικες, η χρήση ουσιών και τα αποτελέσματα αυτής. Η γυναίκα παίζει πρωταρχικό ρόλο είτε ως αιτία καταστροφής του άντρα είτε ως αφετηρία για την ευτυχία του.

γ) Το ρεμπέτικο όπως εξελίχθηκε κυρίως μέσω των μεγάλων λαϊκών δημιουργών όπως ο Βαμβακάρης, ο Τσιτσάνης, ο Τούντας, ο Μητσάκης, ο Χατζηχρήστος, ο Παπαϊωάννου κ.α έγινε, μετά την παραδοσιακή μουσική, το τραγούδι που συντρόφεψε τους Έλληνες στη χαρά και στην πίκρα, έσπασε τους κοινωνικούς φραγμούς και, στην τραγική εποχή του εμφύλιου, υπήρξε το μοναδικό ενωτικό στοιχείο του λαού μας όπως είχε δηλώσει παλιότερα και ο Μίκης Θεοδωράκης.

δ) Τα θέματα των τραγουδιών είναι διαχρονικά. Ο έρωτας, ο θάνατος, η ζωή, η επιβίωση. Ένα αληθινό τραγούδι ταξιδεύει αναλλοίωτο στο χρόνο. Το ρεμπέτικο σήμερα συνεχίζει να ακούγεται από όλες τις γενιές και έτσι αποδεικνύεται η μεγάλη του δύναμη. Συνεχίζει να συγκινεί και θα συνεχίσει γιατί είναι τραγούδι της καρδιάς και όχι εγκεφαλικό δημιούργημα με ημερομηνία λήξης ούτε λόγια δημιουργία που απαιτεί σπουδές και εξειδικευμένα αυτιά για την ακρόασή της. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι παρέες εφήβων και φοιτητών παίζουν και επικοινωνούν με τα ρεμπέτικα τραγούδια και αυτό ουδέποτε σταμάτησε από τη δεκαετία του ’60 έως σήμερα. Σήμερα που η πρόσβαση στις παλιές ηχογραφήσεις είναι πλέον εύκολη υπάρχει μεγαλύτερη γνώση και μελέτη πάνω στο θέμα.

5) Είναι αλήθεια ότι το ρεμπέτικο στις απαρχές του συσχετίστηκε με την παρανομία;

Φυσικά. Η παρανομία στα αστικά κέντρα των αρχών του 19ου αιώνα ήταν συνώνυμο της φτώχειας. Το ρεμπέτικο βάδιζε παράλληλα με αυτές τις ομάδες την ίδια ακριβώς εποχή που η αριστοκρατία και η αστική τάξη προσπαθούσε να μιμηθεί τους χορούς και τα τραγούδια της Ευρωπαϊκής ελαφράς μουσικής. Η δίωξη που υπέστη το ρεμπέτικο και το μπουζούκι ήταν παροιμιώδης. Αστυνομικοί έσπαγαν μπουζούκια και μπαγλαμάδες, έκοβαν μανίκια και μύτες παπουτσιών από τους κουτσαβάκηδες, ήταν μια εποχή απόλυτης τρέλας. Μέσα σε αυτό το κλίμα γεννήθηκε το τραγούδι που σήμερα ονομάζουμε λαϊκό τραγούδι των Ελλήνων. Ο ζεϊμπέκικος χορός που σήμερα είναι μάλλον δημοφιλέστερος και από τον Καλαματιανό δεν υπήρχε περίπτωση να χορευτεί από αστούς ή γυναίκες.

6) Ποιο είναι το αγαπημένο σας βιβλίο, το αγαπημένο σας τραγούδι και το αγαπημένο σας σημείο στη πόλη.

Από τα πιο αγαπημένα βιβλία ο “Καπετάν Μιχάλης” του Καζαντζάκη. Από τραγούδια θα πω το “More than rain” του Tom Waits. Αγαπημένο σημείο στην Αθήνα; Ο λόφος των Μουσών.

7) Τι άλλα σχέδια έχετε για την φετινή σεζόν;

Συναυλίες με το σχήμα Δημήτρης Μητσοτάκης & Παναγιώτης Κατσιμάνης (Ενδελέχεια) αρχής γενομένης 18.10 στο Γυάλινο στη Συγγρού. Η κυκλοφορία του τέταρτου βιβλίου μου “Σκισμένα ημερολόγια”. Ταξίδια με Ρε Καντίνι και μια μεγάλη είδηση που αφορά στον χώρο της 7ης Τέχνης που θα ανακοινώσω μέσα στους επόμενους μήνες…

8) Θα θέλαμε να κλείσουμε με κάτι που θέλετε εσείς να πείτε για το Θεατρο.gr .

Καλή συνέχεια στην αξιόλογη προσπάθειά σας και ευχαριστώ θερμά για την φιλοξενία.

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση ” Ο άγνωστος Τσιτσάνης” μπορείτε να βρείτε εδώ

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*