Είδαμε τη “Σταχομαζώχτρα” του Παπαδιαμάντη στο θέατρο “Τριανόν”

“Ένα έργο γεμάτο αγάπη”

Γράφει ο Καπετάν Κουνούπης

Όταν ανέλαβα την αποστολή να πάω να δω την «Σταχομαζώχτρα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη στο Θέατρο «Τριανόν» (Κοδριγκτώνος 21, Αθήνα), είχα ναι μεν εκπλαγεί που η παράσταση λάμβανε μέρος πρωινές και μεσημεριανές ώρες, αλλά ούτε που μου πήγε το μυαλό ότι θα έβλεπα παιδικό θέατρο. Με το που έφτασα, βρήκα τον χώρο κατάμεστο από πιτσιρίκια, συνοδευόμενα από γονείς και εκπαιδευτικούς. Καθώς ήταν πρεμιέρα, δεν έλειψαν και κάποιοι επώνυμοι. Μέτα από περίπου ένα τέταρτο, οδηγηθήκαμε στην αίθουσα και, παρ’ ότι είχα βρεθεί εκεί 2 – 3 φορές στο παρελθόν, είχα ξεχάσει πόσο τεράστια ήταν. Το σκηνικό αποτελείτο από ένα καφενείο και ένα φτωχόσπιτο και στην μέση μια βαρκούλα και φόντο την θάλασσα και τον γαλάζιο Ελληνικό ουρανό. Όλα αυτά, για κάποιον λόγο, μου θύμιζαν το θέατρο σκιών του Ευγένιου Σπαθάρη. Πολύ περισσότερο όταν, βήμα-βήμα, τραγουδώντας και συνοδευόμενοι από μουσική, μπήκαν οι ηθοποιοί, δείχνοντας τους εαυτούς τους μόνο προφίλ. Είχες την αίσθηση πως έβλεπες τον Σιόρ Νιόνιο να μπαίνει με εκείνο το περίφημο «Σου λένε Πάτρα-Πειραιά». Με άλλα λόγια, μου προκάλεσε ένα αίσθημα νοσταλγίας και με ξαναγύρισε σε μια εποχή αθωότητας, ξεγνοιασιάς και αγνότητας, καθώς με αυτά μεγάλωσα.

Το έργο μας διηγείται την ιστορία της Αχτίτσας (Όλγα Πρωτονοταρίου), η οποία, έχοντας χάσει τον άνδρα, την κόρη και τον γαμπρό της και με τον άλλο της τον γιό να ξενιτεύεται στην Αμερική, έχει αναλάβει να μεγαλώνει μόνη της τα δύο ορφανά της εγγόνια, τον Μιχαλιό (Φιλήμων Ορκόπουλος) με το παρατσούκλι «Γέρο» και την Αργυρούλα που την φωνάζουν και «Πατρώνα» (Δανάη Μιχοπούλου), και, προκειμένου να τα ζήσει, παίρνει μόνη της την βάρκα και πάει και μαζεύει στάχυα, εξ’ ου και την αποκαλούν «Σταχομαζώχτρα». Όμως παρά την φτώχεια της, μια μέρα έχει στα χέρια της ένα μικρό κομπόδεμα που της επιτρέπει να φοράει καινούρια ρούχα και να ζει με κάποια άνεση. Μα πως έφτασε ως εκεί; Έχω δει έργα φτιαγμένα με εξυπνάδα, φρεσκάδα, σπιρτάδα, χιούμορ, τέμπο, πρόγραμμα, κόπο και μαεστρία. Ο κύριος παράγοντας με τον οποίον στήθηκε αυτή εδώ η παράσταση όμως λέγεται ΑΓΆΠΗ. Αγάπη για τα σκηνικά και τα ρούχα, τα οποίο φτιάχτηκαν με τρυφερή λεπτομέρεια και φροντίδα. Αγάπη για τους παραδοσιακούς χορούς και τα τραγούδια, με τα οποία ήταν διαποτισμένη η παράσταση, και όπου το κέφι δεν σταμάτησε ούτε στην υπόκλιση. Αγάπη για τους μικρούς θεατές, τα παιδιά, τα οποίαν αντιμετωπίστηκαν, ως όφειλε, με σεβασμό, σοβαρότητα και σαν ίσος προς ίσο. Γκριμάτσες, όπως σε κάθε παιδική παράσταση, υπήρχαν μεν, όμως καμία δεν έφτασε την υπερβολή. Και, βέβαια, αγάπη προς τον ίδιο τον συγγραφέα, τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Ήταν πολύ σωστό και απολύτως κατανοητό πως, παρ’ ότι ο Παπαδιαμάντης έγραφε στην καθαρεύουσα, το έργο, για να καταλάβουν και τα παιδιά, ανέβηκε στην δημοτική. Ωστόσο, οι συντελεστές φρόντισαν να μην παραλείψουν να αναφέρουν τον αυθεντικό τρόπο γραφής του. («Μεγάλη ήτο η έκπληξις.») Όπως και στο «Intermezzo» του Jean Cocteau, έτσι και εδώ υπάρχουν «τύποι» που αναφέρονται με την ιδιότητα τους (Καπετάνιος, Παπάς, Δάσκαλος) και άλλοι πιο πολύπλοκοι και all-round χαρακτήρες, τους οποίους γνωρίζουμε με τα ονόματά τους (Αχτίτσα, Μιχαλιός, Αργυρούλα, κυρ-Μαργαρίτης, Ζερμπινιώ, Μοσχούλα). Το έργο χρησιμοποιεί ένα λεξιλόγιο ξεχασμένο («Εσύ που είσαι γραμματιζούμενος») και διδάσκει ηθικές αξίες που δυστυχώς έχουν χαθεί και αυτές στις μέρες μας: Ακεραιότητα, γενναιοδωρία, κουράγιο, ελπίδα, πίστη, καλοσύνη, αγάπη, αλληλεγγύη και δύναμη ψυχής.

Παρ’ ότι υπάρχουν κάποια «αγκάθια» όπως ο τσιγκούνης καφετζής κυρ-Μαργαρίτης (Σπύρος Βαρβαγιάννης), που σκέφτεται μόνο πόσα του χρωστάνε, και οι κουτσομπόλες Ζερμπινιώ (Μύριαμ Χρονοπούλου) και Μοσχούλα (Δανάη Μιχοπούλου), το υπόλοιπο νησί καμαρώνει για την Αχτίτσα μας που παλεύει μονάχη της για να τα βγάλει πέρα και της συμπαραστάκεται όσο μπορεί. Η ήρεμη σοβαρότητα του Δάσκαλου (Πάνος Τσαλιγόπουλος), ο ανοιχτόκαρδος χαρακτήρας του Καπετάνιου (Γιώργος Παπαευσταθίου) και η μεγαλοψυχία (και το χιούμορ) του Παπά (Χρήστος Μαραθιάς) – τέτοιοι ιερείς σπανίζουν την σήμερον ημέρα – είναι παραδείγματα προς μίμηση για όλους μας.

Όσο για τις ερμηνείες, ο καθένας έβαλε, με τον τρόπο του, το λιθαράκι του. Όμως εγώ θέλω να σταθώ σε δύο. Δίχως άλλο, την παράσταση την έκλεψε η κυρία Πρωτονοταρίου σε ένα ρόλο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της. Και όπως κάποτε ο Ζανό Ντανιάς σημάδεψε τα δικά μου παιδικά χρόνια με τον «Μάγο με τα Χρώματα» και, όσους ρόλους και αν παίξει ακόμα, για μένα θα είναι πάντα ο Μάγος Σκορδάλευρος, έτσι είμαι σίγουρος πως και τα σημερινά παιδιά την κυρία Πρωτονοταρίου θα την θυμούνται για πολύ καιρό ακόμα ως η «Σταχομαζώχτρα». Την μεγάλη έκπληξη, ωστόσο, αποτέλεσε για μένα ένα ανερχόμενο αστέρι, η Δανάη Μιχοπούλου, που ερμήνευσε και την Αργυρούλα και την Μοσχούλα σε βαθμό που δεν την αναγνώρισα και νόμιζα ότι επρόκειτο για δύο διαφορετικούς ηθοποιούς.
Στην υπόκλιση περίμενα πως και πως να βγει η ηθοποιός που έπαιζε την Μοσχούλα έως ότου θυμήθηκα ότι η Μοσχούλα και η Αργυρούλα ποτέ δεν εμφανίστηκαν μαζί, και τότε μόνο κατάλαβα ότι το άτομο που έψάχνα ήταν ήδη έξω στην σκηνή και υποκλινόταν μαζί με τους άλλους. Ενώ η μουσική ακόμα ηχεί ευχάριστα στα αφτιά μου. Εν ολίγοις, πρόκειται για ένα μια παράσταση που δεν πρέπει να χάσετε!

ΠΑΊΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ (Αλφαβητικά): Σπύρος Βαρβαγιάννης, Χρήστος Μαραθιάς, Δανάη Μιχοπούλου. Γιώργος Παπαευσταθίου, Όλγα Πρωτονοταρίου, Φιλήμων Ορκόπουλος Πάνος Τσαλιγόπουλος, Μύριαμ Χρονοπούλου

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ:
Κείμενο-Σκηνοθεσία: Γιώργος Παπαευσταθίου
Χορογραφίες:Δήμητρα Γρατσιούνη
Σκηνογραφία – Ενδυματολογία: Θίασος ΑΔΡΑΧΤΙ
Μουσική επιμέλεια: Άγγελος Αντωνιάδης
Σχεδιασμοί φωτισμών: Βασίλης Πλατάκης
Οργάνωση παραστάσεων: Άγγελος Αντωνιάδης – Θεόδωρος Παπαδόπουλος Επιμέλεια προγράμματος – αφισών: Μάχη Κερκένη
Ηχογράφηση τραγουδιών & μίξη: Planet REC studio
Στα τραγούδια συμμετέχουν οι: Παναγιώτης Παπαευσταθίου, Γιάννης Λέκκας

ΘΕΑΤΡΟ ΤΡΙΑΝΟΝ, Κοδριγκτώνος 21 και Πατησίων, Αθήνα.

Καθημερινές παραστάσεις για σχολεία στις 10:00 το πρωί.

ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΚΡΑΤΗΣΕΩΝ:
ΑΓΓΕΛΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ: 210 77.74.629 – 210 77.58.952
ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: 210 77.54.382

*Η παράσταση τελεί υπό την αιγίδα του Ομίλου για την UNESCO Πειραιώς & Νήσων.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*