Ποια ήταν η αρχική έμπνευση για την παράσταση "Ον"; Πώς η έννοια του «κενό» και της «ύπαρξης» καταλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο στην performance σας;

Νικολέτα Ξεναρίου: Το Ον γεννήθηκε το καλοκαίρι του 2024 μετά από κάλεσμα για συμμετοχή στο Art Shelter Festival στην Αίγινα όπου και παρουσιάστηκε ως work in progress. Ήταν μια καλή αφορμή για να συλλέξω και να οργανώσω σκέψεις και προβληματισμούς με κατεύθυνση την παραστατική τους εκδοχή. Οι έννοιες αυτές με γυροφέρνουν έντονα τα τελευταία χρόνια καθώς μεγαλώνω.

Το κενό και η ύπαρξη είναι έννοιες που έχουν αναλυθεί φιλοσοφικά για αιώνες. Πώς μεταφέρετε αυτές τις έννοιες σε μια performance και ποιοι είναι οι τρόποι με τους οποίους το κοινό μπορεί να τις βιώσει;

Ηλιάνα Καλαδάμη: Έλα μου ντε. Ίσως ξεκινώντας από την εμπειρία. Από αυτόν τον ανεξήγητο κόμπο στο στομάχι που - σε μένα τουλάχιστον - εμφανίζεται κατά καιρούς. Αλλά και αντιμετωπίζοντας το κενό, ως έναν χώρο που μπορεί να βιωθεί. Χώρο που που αν ησυχάσεις απέναντί του υπάρχει, κατοικείται και αποκαλύπτεται.

Ψάξαμε τι έχουν πει άλλοι γι΄αυτό. Στην επιστήμη και στην φιλοσοφία, στην τέχνη και στην αρχιτεκτονική. Καταγράψαμε τι λέμε εμείς. Ακόμα αδυνατούμε να το ορίσουμε, το αντιμετωπίζουμε όμως ως κάτι που έχει υπόσταση και επιμένουμε να το προσεγγίζουμε. Με μια διαδρομή ενός προσώπου σε μια σχεδόν άδεια σκηνή από την επιστήμη ως μια λίγο θολή παιδική ανάμνηση.

Μια αφήγηση.

/ στροβιλισμοί / ποτήρι / λέξεις / λίγα τραγούδια / χορός /

Tο τι θα βιώσει το κοινό το ξέρει μόνο αυτό. Θα μου άρεσε οι άνθρωποι να φεύγουν από την παράσταση με λίγο περισσότερο χώρο.

Ποια ήταν η διαδικασία πίσω από τη δημιουργία της παράστασης; Πώς συνεργαστήκατε με τους performers και τους συντελεστές για να αποδώσετε το συναισθηματικό και φιλοσοφικό βάρος της θεματολογίας;

Ηλιάνα Καλαδάμη: Μετά την πρώτη παρουσίαση του ¨Ον” συναντηθήκαμε, μελετήσαμε, δοκιμάσαμε και φτιάξαμε την αφήγησή μας. Μέσα από κοινού επιλογές, γύρω από το “τι μας αρέσει”, μας κεντρίζει, αποτυπώνεται μέσα μας και ύστερα από το πως το αφηγούμαστε σκηνικά. Ίσως τα πράγματα με βάρος, να χρειάζονται και μια “ελαφράδα”. Όχι επιπολαιότητα αλλά απλότητα, χιούμορ και ειλικρινή κατάθεση υλικών μπροστά στα μάτια των άλλων. Δουλέψαμε λοιπόν μαζί, συναποφασίζοντας, κάνοντας αποφασιστικές επιλογές και έχοντας την αφαίρεση ως μέρος της σύνθεσης. Αλλά κυρίως, προσωπικά με σεβασμό στα υλικά και στην συνεργασία.

Ποιες ήταν οι σκηνοθετικές επιλογές που κάνατε για να δημιουργήσετε την αίσθηση του "κενό" στην παράσταση; Υπήρξε κάποια συγκεκριμένη χρήση του χώρου ή της σκηνογραφίας για να ενισχυθεί η αίσθηση του κενού ή της απομόνωσης;

Ηλιάνα Καλαδάμη: Κατοικώντας έναν χώρο που ανα στιγμές μένει “κενός”. Χρησιμοποιήσαμε όλο το χώρο, λίγα αντικείμενα, λόγο, κίνηση και μουσική. Έναν άδειο λευκό χώρο με μια χαρακτηριστική λευκή κουρτίνα. Ένα παρόν και ένα παρελθόν, ένα συνειδητό και ένα ασυνείδητο, ή ακριβέστερα ένας άδειος χώρος και μια κουζίνα. Οι δομές και τα υλικά του χώρου γίνονται μέρος της δραματουργίας. Οδηγούν στην χορογραφική ανάπτυξή μιας διαδρομής, η οποία επηρεάζεται από τα υλικά του χώρου στον οποίο βρίσκεται. Σε δυναμική θέση με το βλέμμα του θεατή, ο χώρος γεμίζει και αδειάζει. Σχέση που παρότι δομείται ακολουθώντας ορισμένα βήματα, ανοίγεται στα όμορφα τυχαία που εμφανίζονται στη διάρκεια τους.

Πώς το έργο σας εξετάζει τις αντιφάσεις μεταξύ του υπαρκτού και του ανύπαρκτου, και πώς αυτές οι αντιφάσεις αναδύονται μέσω της κίνησης, του φωτός ή άλλων εκφραστικών μέσων;

Ευτυχώς οι αντιφάσεις είναι πάντα εκεί, αρκεί να τις κοιτάξουμε. Χρησιμοποιώ τη φράση του φίλου μου του Βασίλη πως “μόνο το φως μπορεί να ταξιδέψει στο κενό”. Το φως εδώ κινείται και έχει χρώμα. Χρώμα σε λευκό, κίνηση και ακινησία, φως και σκοτάδι, ένα γεμάτο ποτήρι και άδειο ποτήρι, ένας άνθρωπος και η σκιά του, ένα σώμα σε κύκλο και ένα σώμα σε γραμμή.

Στην performance, υπάρχουν στοιχεία που αφήνουν χώρο για αυτοσχεδιασμό ή ελεύθερη έκφραση από τους performers; Πώς επηρεάζει αυτό την αίσθηση της ζωντανής σύνθεσης του έργου;

Νικολέτα Ξεναρίου: Ενώ η παράσταση είναι απόλυτα δομημένη και η αλληλουχία των δράσεων προκαθορισμένη παραμένω ανοιχτή σε κάθε ερέθισμα σε παρόντα χρόνο και η ελευθερία αντιδράσεων ή διάρκειας δράσεων είναι βασικό ζητούμενο. Η ελευθερία ως ζητούμενο προαπαιτεί άνοιγμα, εκκένωση.. Ένα άδειασμα που φέρνει τη λειτουργία μου ως ερμηνεύτρια απέναντι στο περιεχόμενο της παράστασης. Σαν ένας αντικατοπτρισμός που επιδιώκει να είναι απόλυτα ευκρινής.

Μετά την επιτυχία της παράστασης "Ον", σκοπεύετε να συνεχίσετε την εξερεύνηση της φιλοσοφίας της ύπαρξης και του κενού σε μελλοντικά έργα ή performance; Υπάρχουν νέα projects στον ορίζοντα που σχετίζονται με αυτά τα θέματα;

Ηλιάνα Καλαδάμη: Μας αρέσει να εξελίσσουμε τα υλικά μας από παράσταση σε παράσταση, όπως και τη συνεργασία μας. Αναζητούμε επόμενους σταθμούς και συνεπώς εκδοχές του έργου. Μας αρέσει και η φιλοσοφία της ύπαρξης... Σίγουρα το Ον δεν τελειώνει εδώ.. Και φυσικά το ένα φέρνει τ' άλλο.

*Η Νικολέτα Ξεναριου είναι χορεύτρια, διδάσκει αυτοσχεδιασμό και επιμελείται την κινησιολογία σε θεατρικές παραστάσεις. Δημιουργεί σκηνικά πειράματα και της αρέσει να εξερευνά τα όρια μεταξύ χορού, θεάτρου και performance.Ζει στην Αίγινα από επιλογή τα τελευταία 13 χρόνια και είναι μητέρα δύο παιδιών.

*Η Ηλιάνα Καλαδάμη είναι σκηνοθέτις και δραματουργός που χορεύει από μικρή. Δημιουργεί πρωτότυπες σκηνικές συνθέσεις, της αρέσουν οι εγγραφές των σωμάτων στους χώρους και οι όμορφες συνεργασίες που παρηγορούν την επιθυμία

Πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης: https://fienta.com/o/28889