Συνέντευξη με τους Χρυσοβαλάντη Κωστόπουλο και Κίμωνα Δούση με αφορμή την παράσταση ΜΑΚΡΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΗN ΓΗ ΤΟΥ ΝΟΝT που ανεβαίνει στο ΑΚΡΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΗN ΓΗ ΤΟΥ ΝΟΝT Θέατρο ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ
1. Το έργο τοποθετεί τα δύο αδέλφια σε μια “μακριά νύχτα” όπου αναγκάζονται να ξανασυστηθούν. Πώς δουλέψατε μεταξύ σας για να χτίσετε αυτή τη σύνθετη, τραυματισμένη, αλλά βαθιά συνδεδεμένη σχέση;
Κίμωνας : Καταρχάς τη φετινή θεατρική σεζόν στο Αγγέλων Βήμα όλες οι παραστάσεις έχουν ως κοινή θεματολογία και άξονα τη χώρα της Αυστραλίας και ένα κοινό σκηνικό,πρόκληση για μετατροπές-αξιοποίηση της φαντασίας του κάθε συντελεστή,μια ιδέα της Μαργαρίτας Δαλαμάγκα Καλογήρου! Στις πρόβες θέσαμε ως βάση την επιστροφή στις ρίζες-παθογένειες της οικογένειας που μας ακολουθούν και μας καθορίζουν σε όλη μας τη ζωή!! Πολλές φορές προσπαθούμε να μη μοιάσουμε στους γονείς μας, επιθυμώντας να αποφύγουμε τα δικά τους λάθη,αλλά δυστυχώς με την πάροδο του χρόνου καταλήγουμε να είμαστε όμοιοι ή και χειρότεροι... Με τον αγαπημένο συνάδελφο Χρυσοβαλάντη Κωστόπουλο που είναι και ο σκηνοθέτης της παράστασης,γίναμε αδέρφια με όλη τη σημασία της έννοιας,σκαλίζοντας βαθιά,εμπνεόμενοι από δικά μας ή ξένα βιώματα,συγκρουστήκαμε μέσα από τους ρόλους μας, αλλά στο τέλος υπερίσχυσε το κοινό αίμα που νερό δεν γίνεται και η επιστροφή στην παιδική ηλικία που όλα τα καθαγιάζει...
Χρυσοβαλάντης: Συζητώντας με τον Κίμωνα πως οι κοινωνικές αντιλήψεις επηρεάζουν τον οικογενειακό πυρήνα, πως ορίζουν ποιός είναι επιτυχημένος και ποιός όχι, κυρίως σε περασμένες δεκαετίες, αφού οι ήρωες του έργου είναι σημερινοί σαραντάρηδες περίπου και πως αυτές διαμορφώνουν αντιλήψεις, επιθυμίες, και στοχοθετήσεις των ανθρώπων από τη νεαρή ηλικία μέχρι και τη ηλικία στην οποία βρίσκονται οι ηρωές μας. Αναλύσαμε έτσι τα κίνητρα πίσω από τις επιλογές των δύο αδερφών και στη συνέχεια συζητήσαμε για το αίσθημα της ματαίωσης που φέρει ένας άνθρωπος όταν όλα τα προηγούμενα θα τον έκαναν ευτυχισμένο, αλλά τελικά δεν αισθάνεται έτσι και ξαναγυρνάει στο παρελθόν του για να ανακαλύψει τι πήγε στραβά και τι μπορεί να αλλάξει τώρα. Αναφερθήκαμε σε τέτοιες περιπτώσεις από το οικογενειακό και φιλικό μας περιβάλλον και φυσικά εκεί μοιραία η κουβέντα ήρθε στα αδέρφια. Μετά αυτοσχεδιάζοντας στον χώρο με τις αποστάσεις , τις σιωπές, τις εντάσεις, τους τονισμούς και τα βλέμματα μεταξύ μας, άρχισε να προκύπτει στον κενό χώρο αυτή η σύνθετη σχέση που αναφέρετε. Σε κάθε πρόβα επενδύαμε σε αυτήν την επικοινωνία που είχε δημιουργηθεί. Όλα αυτά άλλοτε σχηματοποιούνται και άλλοτε υπαινίσσονται στο σκηνικό της παράστασης,το οποίο αποτελεί μία μεγάλη πρόκληση για όλους τους σκηνοθέτες που έχουμε τη χαρά να βρισκόμαστε στο Αγγέλων Βήμα φέτος, διότι το θέατρο αυτό κάνει μία καινοτομία αυτή τη χρονιά και δημιουργεί ένα κοινό σκηνικό που αναφέρεται στην χώρα Αυστραλία, για όλα τα έργα που είτε έρχονται από εκεί, είτε αναφέρονται σε αυτήν. Ο καθένας μας λοιπόν χρησιμοποιεί το σκηνικό συνδιαστικά με τη σκηνοθεσία του αλλά και επικοινωνώντας με τις υπόλοιπες παραστάσεις μέσω του κοινού δραματουργικού άξονα της χώρας της Αυστραλίας. Την ιδέα αυτή εμπνεύστηκε η κυρία Μαργαρίτα Δαλαμάγκα Καλογήρου.
2. Η ιστορία των Κάιν και Άβελ λειτουργεί ως υπόβαθρο και αλληγορία. Ποιο κομμάτι από αυτόν τον μύθο κουβαλήσατε συνειδητά στις ερμηνείες σας και ποιο προσπαθήσατε να αφήσετε πίσω;
Κίμωνας : Η πρώτη καταγεγραμμένη ανθρωποκτονία και αδελφοκτονία στη Βίβλο ήταν του Άβελ απο τον Κάιν. Ο θεατής μπορεί να διαπιστώσει τον παραλληλισμό σε ένα πρώτο επίπεδο μεταξύ της αντιστοιχίας των ονομάτων του Άαρον και του Κέιν (οι δύο ήρωες του έργου )εν προκειμένω... Εδώ δεν υπάρχει ακολουθία στον μύθο ως προς την πράξη της αδερφοκτονίας,αλλά σίγουρα είναι μια τραυματική αδερφική σχέση όπου ο ένας αδερφός νιώθει εξόριστος παρόλο που δεν επιθυμούσε να μείνει στην πατρική γη και ο άλλος αδικημένος-παραγκωνισμένος στη δική του Εδέμ. Η ζήλια,το αίσθημα της αδικίας,ο ανταγωνισμός,το συμφέρον,η γονική αποδοχή είναι κάποια κοινά γνωρίσματα που θεωρώ ότι υπάρχουν σε όλες τις αδερφικές σχέσεις. Αυτό που προσπαθούμε να φωτίσουμε περισσότερο όμως υποκριτικά είναι η προσωπική θυσία και το γεγονός πως η αδερφική αγάπη έχει πάντα τους δικούς της νόμους και κώδικες που επιβιώνουν στο τέλος! Ο μύθος μπερδεύεται τόσο πολύ με εκείνους,που τελικά είναι περισσότερα εκείνα που τους ενώνουν από όσα τους χωρίζουν φαινομενικά! Όπως δύο αληθινά αδέρφια φέρουν πολλά κοινά γνωρίσματα μεταξύ τους,τόσο που και οι δύο θα μπορούσαν να είναι ταυτόχρονα ο Άβελ και ο Κάιν σε μία ύπαρξη!
Χρυσοβαλάντης:Το αφιέρωμα του θεάτρου Αγγέλων Βήμα στην Αυστραλία που επέλεξε να κάνει η κυρία Μαργαρίτα Δαλαμάγκα Καλογήρου φέρει τον τίτλο Αυστραλία : Γοητευτική χώρα -Συγκλονιστικό θέατρο. Αναλαμβάνοντας τη σκηνοθεσία στο έργο του Duncan Graham , Μακριά νύχτα στη γη του Νοντ, θεώρησα πως ο χαρακτηρισμός «συγκλονιστικό θέατρο» στο συγκεκριμένο έργο προκύπτει από αυτήν ακριβώς την αλληγορία του μύθου αυτού, επειδή συνδέει μια καθημερινή κατάσταση , οικεία σε όλους μας, που είναι η σχέση δύο αδερφών, με τον σκοτεινό χώρο του μύθου και του ενστίκτου. Είναι ένα έργο που ξεγελάει. Στην αρχή φαίνεται καθημερινό, απλό, ακόμη και αστείο σε στιγμές αλλά τα ζητούμενα των ηρώων επικοινωνούν με πιο σκοτεινές περιοχές, όσο αυτό εξελίσσεται. Συνειδητά επενδύσαμε υποκριτικά στο αίσθημα της εσωτερικής εξορίας, που συνδέεται με τον Κάιν. Στο γεγονός ότι κάποιοι άλλοι μας οδήγησαν να γίνουμε όποιοι γίναμε μεγαλώνοντας, κυρίως οι γονείς-Θεοί μας και τώρα νιώθουμε ξένοι με αυτό που γίναμε. Δεν επιλέξαμε ποτέ πραγματικά τη ζωή μας. Άλλοι κατεύθυναν τις επιλογές μας. Τη διαχείρηση αυτού του αισθήματος εσωτερικής εξορίας βλέπουμε στη σκηνή από τα δύο αδέρφια και την αναγκαιότητα να συμπορευτούν για να αντιμετωπίσουν μαζί τα σκοτάδια τους. Πράγμα καθόλου εύκολο, γιατί ταυτόχρονα ο καθένας τους είναι υπαίτιος για το σκοτάδι του άλλου. Πίσω μας αφήσαμε το διδακτικό κομμάτι του καλού αδεφού Άβελ,γιατί το θέατρο δεν διδάσκει μέσα από απλοϊκές λύσεις και δεν παρουσιάζει μονοδιάστατους χαρακτήρες. Καλεί τον κόσμο να συνδιαλαγεί με την πολυπλοκότητα των σχέσεων και της ζωής κι ο καθένας να διαμορφώσει τις αντι-θέσεις του σχετικά με αυτές.
3. Η σύγκρουση είναι η “κοινή γλώσσα” των δύο χαρακτήρων. Πόσο δύσκολο είναι να διατηρείτε αυτή τη συνεχή ένταση στη σκηνή, και τι συμβαίνει ανάμεσά σας αμέσως μόλις πέσει η αυλαία;
Κίμωνας : Στο συγκεκριμένο έργο πέρα από τον ανθρώπινο παράγοντα,συγκρούονται και οι αξιακοί κώδικες,η πόλη με την ύπαιθρο,η αμαρτία με τη δικαιοσύνη,το παρελθόν με το σκληρό παρόν κ.α. Η σύγκρουση υφέρπει στους δύο χαρακτήρες σε όλη τη διάρκεια του έργου,αλλά υπάρχουν και στιγμές ανάπαυλας και ηρεμίας που τους κάνουν να αμφιβάλλουν ότι κατέχουν την πλήρη αλήθεια ο ένας για τον άλλον, ή πως είναι σίγουρα δύο εκ διαμέτρου αντίθετες προσωπικότητες... Σίγουρα χρειάζεται συγκέντρωση και ξεκάθαροι υποκριτικοί στόχοι,οι ήρωες μας δεν είναι καρικατούρες, μανιακές ή θυμωμένες συνεχώς, χωρίς λόγο και αιτία. Έχουν σάρκα, συναισθήματα, λόγο και υπόσταση... Και όπως όλοι οι άνθρωποι γεμάτοι πάθη νοσταλγούν-αποζητούν τη γαλήνη ή την πλήρη αυτοκαταστροφή τους! Μόλις τελειώνει η παράσταση πολλές φορές βιώνουμε και εμείς οι ίδιοι μια συγκίνηση ή μια ανεξήγητη μεταβατική κατάσταση σαν να συμφιλιώνονται αθόρυβα και σιωπηλά οι δύο ήρωες του έργου!
Χρυσοβαλάντης:Η σύγκρουση είναι πραγματικά η «κοινή γλώσσα» των δύο χαρακτήρων, αλλά μέσα από αυτήν προσπαθούν να αγαπηθούν και να ξαναγνωριστούν. Άλλοτε το καταφέρνουν κι άλλλοτε όχι. Αυτή η προσπάθεια κρατάει από μόνη της τη θερμοκρασία ψηλά στη σκηνή, ακριβώς επειδή είναι προσπάθεια, μία δυναμική κατάσταση δηλαδή, την οποία εμείς φέρουμε στη σκηνή. Δεν το θεωρώ πολύ δύσκολο, γιατί συνειδητά αφηνόμαστε να παρασυρθούμε κι εμείς ως ηθοποιοί από αυτήν και να αναπτύξουμε ό,τι συμβαίνει ανάμεσα μας εκείνη τη στιγμή της παράστασης. Αυτό όμως που θεωρώ δύσκολο αρκετά είναι αυτό που συμβαίνει μεταξύ των δύο χαρακτήρων τις στιγμές που συμφιλιώνονται, γιατί εκεί ο χαρακτήρας αφήνει κάτι πίσω του, υποχωρεί κι αυτό είναι ένα πιο «λεπτό» συναίσθημα. Δεν επιτίθεται, κάνει μία εσωτερική μετατόπιση. Συνήθως για να φύγει η ένταση της παράστασης, εγώ, που είμαι πιο πειραχτήρι, θα πω κάποιο αστείο στον Κίμωνα σχετικό με κάτι που συνέβη στη σκηνή. Αντιλαμβάνεται το χιούμορ μου και συνήθως απαντάει κι αυτός με τον δικό του χιούμορ.
4. Το έργο μιλά για εσωτερική εξορία, ενοχή, χαμένες ευκαιρίες και ανάγκη για συμφιλίωση. Υπήρξε κάποιο σημείο του κειμένου που σας συγκίνησε προσωπικά ή σας έκανε να αναμετρηθείτε με κάτι δικό σας;
Κίμωνας : Στο έργο ταυτίζομαι σε αρκετα σημεία και με τους δύο χαρακτήρες του έργου,τους έχω δικαιολογήσει για τις πράξεις τους και ακόμα και τα προσωπικά σκοτάδια τους δεν μου προκαλούν αποστροφή! Ενδεικτικά αναφέρω κάποια από αυτά,όπως η ανάγκη για επιστροφή στην παιδική μας αθωότητα, το βίωμα της απώλειας ενός δικού σου ανθρώπου που αργοπεθαίνει γνωρίζοντας πως το τέλος είναι αναπόφευκτο και δεν μπορείς να το ανατρέψεις, η ανάγκη για μια δεύτερη ευκαιρία στην ζωή και ένα καλύτερο μέλλον,το συναίσθημα πως η μοναξιά σου μπορεί να ακουμπήσει σε κάποιον φαινομενικά ξένο ,το να νιώθεις εξόριστος ή μη συμβατός σε ένα περιβάλλον και να προσπαθείς να γίνεις αποδεκτός! Το σημαντικότερο όμως είναι η ανιδιοτελής αγάπη-θυσία για αυτούς που αγαπάς αληθινά...
Χρυσοβαλάντης:Στο έργο ο πατέρας των δύο αδερφών είναι βαρία άρρωστος και πεθαίνει. Σε έναν μονόλογο ο Κέιν, ο ήρωας που υποδύομαι, μιλάει για τον ετοιμοθάνατο πατέρα τους. Προσωπικά όταν απεβίωσε ο πατέρας μου, μέσα από το πένθος, σταδιακά απελευθερώθηκα κατά έναν τρόπο από κάποια πρέπει που μου είχε φυτέψει εκείνος, τα οποία ήταν πολύ χρήσιμα για τη διαπαιδαγώγησή μου, αλλά που αργότερα, μπλόκαραν κάποιες αποφάσεις που έπρεπε να πάρω για την προσωπική μου ευτυχία. Είδα λοιπόν τον Κέιν να αγωνίζεται να βρει τι να κρατήσει και τι να αφήσει πίσω στην παιδική του ηλικία, από την διαπαιδαγώγηση που πήρε κι αυτός από τον πατέρα του, τώρα που κι εκείνος είναι άρρωστος, κοντά στο τέλος της ζωής του.
Πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/makria-nyxta-stin-gi-tou-nont/