Ζούμε σε μια εποχή όπου η ευτυχία μοιάζει σχεδόν υποχρεωτική. Πρέπει να χαμογελάμε, να είμαστε παραγωγικοί, αισιόδοξοι και πάντα «καλά». Όμως τι γίνεται όταν δεν είμαστε; Τι γίνεται όταν η θλίψη, η απώλεια, η νοσταλγία ή η μελαγχολία χτυπούν την πόρτα μας;  Η κοινωνία λατρεύει τη θετικότητα. Παντού βλέπουμε ανθρώπους να χαμογελούν, να μας λένε να σκεφτόμαστε θετικά, να αφήνουμε πίσω ό,τι μας πονάει και να προχωράμε. Σαν να είναι η θλίψη κάτι που πρέπει να κρύψουμε. Σαν να είναι αδυναμία. Κι όμως... αν η μελαγχολία δεν είναι ο εχθρός μας;

Αυτό ακριβώς πραγματεύεται η Susan Cain στο εξαιρετικό βιβλίο «Αγκάλιασε τη μελαγχολία σου». Δεν εξιδανικεύει τον πόνο ούτε μας προτρέπει να μείνουμε μέσα του. Μας δείχνει όμως ότι η μελαγχολία μπορεί να γίνει δρόμος προς τη βαθύτερη κατανόηση του εαυτού μας.

Η λέξη μελαγχολία προέρχεται από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις μέλας (μαύρος) και χολή. Σήμερα όμως η έννοιά της είναι πολύ πιο σύνθετη. Είναι η γλυκόπικρη αίσθηση που γεννά μια ανάμνηση, μια βροχερή μέρα, ένα αγαπημένο τραγούδι, μια παλιά φωτογραφία. Είναι η επίγνωση ότι όλα κάποτε τελειώνουν και ίσως γι' αυτό αποκτούν μεγαλύτερη αξία.

Διαβάζοντας το βιβλίο, έπιασα τον εαυτό μου να σταματά πολλές φορές και να σκέφτεται. Γιατί κάποιοι άνθρωποι νιώθουμε τη θλίψη πιο έντονα; Γιατί μια μελαγχολική μουσική μάς ανακουφίζει αντί να μας βαραίνει; Πρέπει πράγματι να ξεπερνάμε γρήγορα το πένθος; Τι κάνουμε όταν χάνουμε έναν άνθρωπο που αγαπήσαμε; Μπορούμε να μεταμορφώσουμε τον πόνο που κληρονομήσαμε από την οικογένειά μας ή είμαστε καταδικασμένοι να τον επαναλαμβάνουμε; Η συγγραφέας δεν δίνει εύκολες συνταγές ευτυχίας. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο προτέρημα του βιβλίου. Μας προσκαλεί να κάνουμε τις σωστές ερωτήσεις στον εαυτό μας.

Από τα κεφάλαια που ξεχώρισα ήταν εκείνο για την τυραννία της θετικότητας. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει το «μη στεναχωριέσαι», «όλα γίνονται για κάποιο λόγο», «χαμογέλα»; Λόγια που πολλές φορές δεν παρηγορούν αλλά ακυρώνουν το συναίσθημα του άλλου. Εξίσου δυνατό βρήκα και το κεφάλαιο που αναρωτιέται πώς μπορούμε να ζούμε χαρούμενοι γνωρίζοντας ότι όλοι κάποτε θα πεθάνουμε. Αντί να τρομάζει, η συγγραφέας δείχνει ότι η επίγνωση της θνητότητας μπορεί να μας κάνει να αγαπήσουμε πιο βαθιά τη ζωή. Με συγκίνησε ιδιαίτερα και η αναφορά στην κληρονομικότητα του οικογενειακού πόνου. Πόσα τραύματα ταξιδεύουν σιωπηλά από γενιά σε γενιά; Και πόση δύναμη χρειάζεται για να σπάσει αυτή η αλυσίδα;

Διάβασα επίσης για έννοιες όπως το κανονιστικό χαμόγελο και σκέφτηκα πόσες φορές χαμογελάμε όχι επειδή το νιώθουμε αλλά επειδή έτσι περιμένει η κοινωνία.

Η Susan Cain γράφει με τρυφερότητα, ευαισθησία και επιστημονική τεκμηρίωση, χωρίς ποτέ να γίνεται ψυχρή ή δυσνόητη. Νιώθεις ότι συνομιλεί με την καρδιά αλλά δεν αφήνει ποτέ έξω τη λογική.

Η επιμέλεια της Εύης Πανταλού είναι εξαιρετική, ενώ η μετάφραση της Εριέττας Βασιλείου-Σγούρου διατηρεί τη ζεστασιά και τη μουσικότητα του πρωτότυπου κειμένου, κάνοντας την ανάγνωση πραγματικά απολαυστική.

Γιατί αξίζει να το διαβάσεις; Γιατί δεν είναι άλλο ένα βιβλίο αυτοβελτίωσης που σου υπόσχεται πως θα είσαι πάντα ευτυχισμένος. Είναι ένα βιβλίο που σου θυμίζει ότι η ζωή είναι φτιαγμένη από αντιθέσεις. Χωρίς σκοτάδι δεν θα εκτιμούσαμε το φως. Χωρίς απώλεια ίσως να μην καταλαβαίναμε ποτέ την αξία της αγάπης. Χωρίς θλίψη, ίσως να μην υπήρχε η πιο βαθιά μορφή χαράς.

Έκλεισα το βιβλίο με μία σκέψη που θα με συνοδεύει για πολύ καιρό: Δεν χρειάζεται να πολεμάμε κάθε σκοτεινή πλευρά του εαυτού μας. Μερικές φορές αρκεί να την αγκαλιάσουμε. Γιατί μέσα από αυτήν γεννιούνται η δημιουργικότητα, η συμπόνια, η ενσυναίσθηση και τελικά η ίδια η ανθρωπιά μας.

Βαθμολογία: 5/5

https://keybooks.gr/product/agkaliase-th-melagxolia-sou/