Είδαμε «Το Σφαγείο του Έρωτα» στο «Σύγχρονο Θέατρο»

Γράφει ο Καπετάν Κουνούπης

Ανθολογία Γυναικοκτονιών

Μια ακόμη πρωτότυπα σκηνοθετημένη και, παραδόξως, μακαβρίως ενδιαφέρουσα παράσταση κλήθηκα να δω στο «Σύγχρονο Θέατρο» (Ευμολπίδων 45, Κεραμεικός): Το «Σφαγείο του Έρωτα», μια ανθολογία... γυναικοκτονιών στα τραγούδια, την λογοτεχνία και τις λαϊκές παραδόσεις. Κάποιος θα μπορούσε να χαρακτηρίσει την παράσταση «αναλόγιο». Αλλά είναι πολλά παραπάνω από αυτό. Το έργο βασίζεται πάνω στο βιβλίο του Παντελή Μπουκάλα «Το αίμα της αγάπης» και είναι ολοφάνερη η τεράστια μελέτη που έχει κάνει ο συγγραφέας για αυτό το θέμα. Από τα παραμύθια της Χαλιμάς και τον Αλή Πασά που έπνιξε την κυρά-Φροσύνη μέχρι τα δημοτικά τραγούδια και το ρεμπέτικο, μέσα στον χρόνο και στον χώρο ρέουν τόνοι γυναικείου αίματος. Ακόμα και στις μέρες μας, στις πιο αυστηρές πατριαρχικές και ανδροκρατούμενες κοινωνίες πολλές γυναίκες στερούνται των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεωρούνται περισσότερο αντικείμενα παρά άνθρωποι, κτήματα των ανδρών. Η γυναίκα θεωρείται η αιτία του κακού, η πέτρα του σκανδάλου – από την Εύα που παρότρυνε τον Αδάμ να δοκιμάσει τον απαγορευμένο καρπό (σ.σ.: η Βίβλος δεν λέει πουθενά ότι ήταν μήλο) και την Ωραία Ελένη που προκάλεσε ολόκληρο πόλεμο, η λογοτεχνία είναι γεμάτη από τέτοια παραδείγματα. (Δεύτερη υποσημείωση του γράφοντος: Στο Μεξικό ακόμα ο Χάρος αυτοπροσώπως έχε όνομα γυναικείο: Κατρίνα.) Έτσι, η ντροπή του ατιμασμένου συζύγου, εραστή, αδερφού, πατέρα ή ακόμα και γιού η κοινωνία επιβάλλει να ξεπλυθεί με αίμα. Οι φόνοι αυτοί θεωρούνται «φόνοι τιμής». Και το ενδιαφέρον είναι ότι ως επί το πλείστον τα κείμενα αυτά έχουν γραφτεί από γυναικεία χέρια, σαν μαρτυρίες αυτών των βιωμάτων. Η αιτία για αυτούς τους φόνους είναι, κατά κύριο λόγο, η παθολογική ζήλεια, ιδίως όταν η ερωτική θύελλα μέσα στην καρδιά του θύτη για το «αντικείμενο» του πόθου χτυπάει 12 μποφόρ! Υπάρχει ο φόνος από τον απατημένο σύζυγο, ο φόνος για υποψία απάτης, ο φόνος από τον αρνούμενο εραστή. Αλλά υπάρχουν και ο φόνος της αδερφής από τον αδερφό για ξέπλυμα ντροπής, ο φόνος της αρνούμενης κόρης από τον πατέρα, ο φόνος από όλο το σοϊ, η αυτοκτονία της αρνούμενης κόρης, ο φόνος χωρίς λόγο. Η λίστα είναι τεράστια.

Στις μέρες που ζούμε, με τα δελτία ειδήσεων να κατακλύζονται σχεδόν καθημερινά από τις μαρτυρίες μιας νέας γυναικοκτονίας, το θέμα αυτό θα ήταν πολύ βαρύ. Αν δεν ήταν η ευφάνταστη σκηνοθεσία του Θοδωρή Γκόνη. Πλέκει το χθες με το σήμερα, εμπλουτίζοντας το έργο με τραγούδια, μεταξύ άλλων, του Nick Cave, του Κουρτ Βαϊλ και του Τζον Λένον, δείχνοντας έτσι την παγκοσμιότητα και διαχρονικότητα αυτού του φαινομένου. Δανείζεται στοιχεία από την σάτιρα, το stand-up comedy και ακόμα και την παντομίμα. Και ντύνει το σκηνικό ντεκόρ – μια πόρτα με ένα ρόδο στο πάνω μέρος, μια καρδιά και ένα άγαλμα του Έρωτα (;) – με φώτα νέοντος, δημιουργώντας έτσι μια (με την καλή έννοια) κιτς ατμόσφαιρα και στην ψυχή του θεατή μια τσουλήθρα συναισθημάτων.

Ομιλούμενο κατά το μεγαλύτερο μέρος στην καθαρεύουσα και χρησιμοποιώντας, όπου το απαιτεί η περίσταση, ντοπιολαλιές, το κείμενο αρνείται να πάρει θέση ή να καταδικάσει. Απλώς αφηγείται. Και ορθώς υπάρχει η οθόνη με τους υπότιτλους να μεταφράζουν τα τραγούδια ή να εξηγούν εκφράσεις της εκάστοτε περιοχής – Κρήτη, Πήλιο, Κύπρος κτλ. – που ίσως να μην τις γνωρίζει ο θεατής.

Το ότι οι ηθοποιοί – ένας άνδρας και δύο γυναίκες – φορούσαν γυναικεία και ανδρικά ρούχα ταυτόχρονα ομολογουμένως με ξένισε. Σίγουρα υπήρχε κάποιος συμβολισμός, αλλά εγώ δεν τον κατάλαβα. Όμως όλα αυτά τα στοιχεία μαζί, για κάποιον περίεργο λόγο, έδεσαν και «κούμπωσαν» άψογα.

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι η παράσταση ξεκίνησε με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Καβάλας αρχικά στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων-Λευτέρης Βογιατζής. Ο καινούριος θίασος έκανε πρόβες και έμαθε τα λόγια σε διάρκεια μόλις είκοσι ημερών. Κάτι που κάνει αυτήν την μεγάλη δουλειά, κρίνοντας από το αποτέλεσμα, διπλά αξιέπαινη.

Θεωρώ σημαντικό να τονίσω στους θεατρόφιλους αναγνώστες ότι, στην ευαίσθητη εποχή που διανύουμε, η θεματολογία του έργου ίσως να μην είναι για όσους έχουν λιγότερο γερά νεύρα. Στους πιο τολμηρούς ωστόσο συνιστώ χωρίς κανέναν δισταγμό να δούνε την παράσταση, καθώς πρόκειται για ένα αφ’ ενός θαρραλέο αφ’ ετέρου σπουδαίο έργο.

Σύλληψη-δραματουργία: Θοδωρής Γκόνης. Ελένη Στρούλια. Ανδρέας Ανδρέου.

Σκηνοθεσία: Θοδωρής Γκόνης.

Μουσική: Φώτη Σιώτας.

Σκηνικά: Ελένη Στρούλια.

Κοστούμια: Ματίνα Μέγκλα

Φωτισμοί: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου

Συνεργάτης σκηνοθέτης: Ανδρέας Ανδρέου

Βοηθός σκηνογράφου: Ζαϊρα Φαληρέα

Διανομή: Αναστασία-Ραφαέλα Κονίδη. Χάρης Χαραλάμπους-Καζέπης. Αναστασία Χατζάρα.

Μουσικοί επί σκηνής: Αθηνά Λαμπίρη. Τάσος Μισυρλής. Δημήτρης Χατζηζήσης.

Ημέρες και Ώρες Παραστάσεων: Παρασκευή 21 Οκτωβρίου. 21:00 Σάββατο 22 Οκτωβρίου 21: 15. Κυριακή 23 Οκτωβρίου 21:15. Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 21:00 Κυριακή 30 Οκτωβρίου (τελευταία παράσταση) 21:15

Σύγχρονο Θέατρο

Ευμολπίδων 45, Κεραμεικός

Τηλ. 210 3464380