Πριν ο άνεμος ξεχάσει το όνομα μου στο θέατρο Κάτω απ' τη γέφυρα

Γράφει η Λένα Σάββα

Το έργο της Καταλανής θεατρικής συγγραφέως Μάρτα Μπαρσελό στην εξαιρετική πάντα μετάφραση της Μαρίας Χατζηεμμανουήλ σκηνοθετεί ο Κοραής Δαμάτης και μας αιχμαλωτίζει με την αριστοτεχνική σκηνοθετική αισθητική του σ' ένα δίχτυ μαγείας έτσι που ένοιωσα ότι το μήνυμα του γράφτηκε μέσα μου ανεξίτηλα.
Ο πρωτότυπος τίτλος του έργου είναι "Πριν έρθει ο Γερμανός" και τυπικά τουλάχιστον πραγματεύεται τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Η Τζούλια μια γυναίκα 65 χρόνων διαγιγνώσκεται με αρχή αλτσχάιμερ. Περνάει από μια μεγάλη γκάμα συναισθημάτων όπως ανησυχία, φόβος, θυμός, θλίψη και πένθος προκαταβολικό για την απώλεια του συνειδητού εαυτού της και φτάνει στο σημείο να αποφασίσει να μην παραδοθεί αμαχητί.
Αποφασίζει να κάνει μια λίστα με όσα δεν έκανε και ήθελε να κάνει, με όσα ονειρεύτηκε και δεν τόλμησε, να βιαστεί να τα κάνει άμεσα πριν....έρθει ο Γερμανός.

Με διεισδυτική αμεσότητα η εξαιρετική Ιωάννα Γκαβάκου, με ένα κράμα τρυφερότητας, δύναμης κι ευαισθησίας, με την αφέλεια μιας έφηβης και τη γοητεία μιας ώριμης γυναίκας, κυριαρχεί πάνω στη σκηνή και η ερμηνεία της μας καθηλώνει.
Η ευαισθησία της μας συγκινεί και η δύναμη της μας ενεργοποιεί.

Όπως προανέφερα, το θέμα του έργου φαίνεται να είναι η νόσος του Αλτσχάιμερ και η αντιμετώπιση της ίσως και τα στάδια της. Όμως μόνο αυτό δεν είναι.
Με πρόσχημα την ασθένεια η Μπαρσελό γράφει έναν ύμνο για τη ζωή, ένα ποίημα για το πώς να βιώνουμε την κάθε στιγμή, ένα πρελούδιο για την παρουσία στο εδώ και τώρα. Μια ενθύμηση του πόση δύναμη έχουμε μέσα μας που δεν είναι πάντα απαραίτητο να εκδηλώνεται με μάχες. Πολλές φορές μια ήρεμη αποδοχή μπορεί να κάνει θαύματα. Όχι όμως αποδοχή της ασθένειας αλλά αποδοχή της ζωής σε όλο το εύρος της βίωσης της. Ζούμε αληθινά; Έρχεται να μας πει η Μπαρσελό και να υπογραμμίσει ο Κοραής Δαμάτης. Ζούμε τα θέλω μας, ζούμε τα όνειρα μας, γευόμαστε αυτά που λαχταράμε ή επαναλαμβάνουμε καθημερινά ρομποτικές κινήσεις;

"Ανεβαίνω στην ταράτσα και νοιώθω τον άνεμο. Κλείνω τα μάτια μου και νοιώθω το χάδι του στο πρόσωπό μου. Δεν υπάρχει κανείς που να με λυπάται και να μου δίνει συμβουλές. Στην ταράτσα είμαστε μόνο ο άνεμος κι εγώ. Ο άνεμος δεν με λυπάται. Με σέβεται!"

Σ' έναν εκπληκτικό μαραθώνιο μεταμορφώσεων, ο Στέλιος Πετράκης φορώντας τα ίδια ρούχα, αλλάζει βλέμματα, τόνο φωνής, αλλάζει βηματισμό και κινήσεις και μπαίνει με αξιοθαύμαστη ευελιξία σε δεκατρείς ρόλους, σαν να είναι κάθε φορά ένας διαφορετικός ηθοποιός. Μια συναρπαστική ερμηνεία που ξεδιπλώνει ένα μεγάλο ερμηνευτικό δυναμικό.

Ο σκηνικός χώρος της σκηνής του θεάτρου Κάτω απ' τη γέφυρα είναι εργονομικά σχεδιασμένος από τον Κοραή Δαμάτη έτσι ώστε να περιλαμβάνει σπίτι, εκκλησία, γραφείο γιατρού, αίθουσα αναμονής και δρόμο, μόνο με μια ταμπέλα. Ένας ολόκληρος κόσμος πάνω σε μια μικρή σκηνή.
Η σκηνοθεσία του Δαμάτη είναι διακριτικά έντονη. Προβάλλει το κείμενο διατηρώντας την ποιητικότητα του, προβάλλει την ευαισθησία μιας τέτοιας ιδιάζουσας κατάστασης, προσεγγίζει με σεβασμό τα πρόσωπα, αγαπάει την ιστορία, βυθίζεται μέσα της. Δεν υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα σε κείνον και τους ηθοποιούς αλλά γίνεται μαζί τους μια ενότητα αδιαίρετη κι αφήνει την ενέργεια του σε κάθε βήμα τους, σε κάθε κίνησή τους στην παραμικρή αλλαγή της φωνής τους, στα φώτα και τα σκηνικά αντικείμενα. Συνήθως μιλάμε για χημεία μεταξύ των ηθοποιών για αυτό κι εντυπωσιάστηκα όταν ένοιωσα ότι αυτή η χημεία εδώ περιλαμβάνει και τον σκηνοθέτη σε μια αθέατη αλλά έντονη παρουσία.

" Μη με συγκρίνετε με την Εύα.Εγώ δεν γεννήθηκα από το πλευρό ενός άντρα. Εγώ γεννήθηκα από την κοιλιά μιας γυναίκας."

Οι μουσικές επιλογές της Κωνσταντίνας Σαραντοπούλου (αν ο Νίκος Δαφνής είναι η ψυχή του θεάτρου, η Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου με την φιλόξενη ζεστασιά της είναι η καρδιά του), ντύνουν με ευαισθησία κι ενσυναίσθηση τις όμορφες στιγμές του έργου. Ενσυναίσθηση και γλυκύτητα, συνοδεύουν διακριτικά αυτό το υπέροχο κείμενο.

"Λίστα με όσα πρέπει να κάνω πριν έρθει ο Γερμανός. Να ζήσω, να ζήσω έντονα.Κάθε στιγμή κι ένα δώρο, κάθε μέρα κι ένα θαύμα. Όσο ακόμα είμαι εγώ, να συνεχίσω να γιορτάζω. Να κάνω ότι μου αρέσει.Να συνεχίσω να ζω."

Θεωρώ ότι αυτή την εξαιρετική  παράσταση πρέπει να την δούμε όλοι μας και να τρυπώσουμε όπως οι συντελεστές μέσα στο δυνατό της μήνυμα.Να τη δούμε και να την ξαναδούμε, μήπως και ταρακουνηθούμε. Μήπως και προσλάβουμε το μήνυμα της πριν έρθουν οι διάφοροι Γερμανοί που εποφθαλμιούν τις ζωές μας. Να τους προλάβουμε εμείς. Εγώ το μεγάλο δώρο που πήρα από αυτή την θεατρική εμπειρία, είναι μια συγκίνηση που την έκρυψα μέσα μου σαν κάτι ιερό. Όποιος δει την παράσταση θα καταλάβει!

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/prin-o-anemos-ksexasei-to-onoma-mou/