Σφύριγμα τρένου

Είδαμε στο θέατρο OLVIO την παράσταση "Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι το σφύριγμα του τρένου" σε κείμενο Θανάση Τριαρίδη και σκηνοθεσία Γιώργου Γκιόκα και Νίκου Μαρνά . Δεν ακούγεται κανένα σφύριγμα τρένου κατά τη διάρκεια της παράστασης. Όμως περιγράφονται τα τρένα που γέμιζαν οι ναζί, με ανεπιθύμητους που πήγαιναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ασυναίσθητα πάει το μυαλό μας και στα τρένα που συγκρούστηκαν στα Τέμπη. Παρότι δεν έχουν σχέση με το έργο, για μένα είναι κι αυτό ένα έγκλημα που συνετελέστηκε με ευθύνες της κυβέρνησης. Σε μία δημόσια υπηρεσία ο παλιός υπάλληλος, κατατοπίζει τον νέο συνάδερφο. Δεν έχουν ονόματα. Μόνο παρατσούκλια. Σε ένα ζοφερό μέλλον ο παλιός(Νίκος Στεργιώτης), φοράει παντελόνι μπάγκι και κάπρι, άσπρες κάλτσες, το ντύσιμο του παραπέμπει στα τέλη της δεκαετίας του 80 και ακούει τουίστ. Ο καινούριος(Νίκος Μαρνάς) φοράει κοστούμι με βαυαρικό κοντό παντελονάκι.Η ενδυματολόγος Ηρώ Παρδαβέλλα κέντησε τα κοστούμια του έργου με φοβερούς συμβολισμούς. Κι ενώ η συζήτηση είναι πολύ ελαφριά στην αρχή, για την χαλασμένη μηχανή του χυμού πορτοκάλι και για τον Ρούλη, τον διευθυντή, τα στοιχεία θρίλερ εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο. Τι είναι τα ακαθόριστα πράγματα στις θάλασσες; Ποιος είναι ο άνθρωπος χωρίς πρόσωπο με την κίτρινη στολή (Γιώργος Γκιόκας) που δεν λέει κουβέντα αλλά εμφανίζεται πάντα απειλητικός; Κι ο Ρούλης (Λεωνίδας Μπακάλης) ένας επικίνδυνος γελωτοποιός με μπαστούνι και μανδύα από άνιμαλ πριντ είναι τόσο αστείος και οικείος όσο φαίνεται;

Τέσσερις νέοι ηθοποιοί φέρνουν σε πέρας μια δύσκολη θεματικά παράσταση. Ο Τριαρίδης που μίλησε στο τέλος της παράστασης, όταν του ζήτησαν τα δικαιώματα, τους είπε να το σκεφτούν και να τον ξανακαλέσουν σε λίγες μέρες. Πίστευε πως θα το μετάνιωναν μα είναι τόσο παρήγορο που νέοι άνθρωποι διαλέγουν ένα πολιτικό έργο, που δεν θα γεμίσει το ταμείο αλλά θα τους κάνει να μην μοιάσουν στην πραγματικότητα με κανέναν απ' τους ρόλους που υποδήθηκαν. Και παρότι ο άφωνος κίτρινος τύπος καθαρίζει το αίμα στο τέλος, αυτά τα παιδιά δεν θα ξεπλύνουν κανέναν. Ούτε θα ψάξουν έναν τρόπο να τρυπώσουν σε μια δημόσια υπηρεσία για να γίνουν οι αυριανοί χιτλερίσκοι. Αλλά κάνουν τέχνη, τιμώντας τα όνειρά τους και μιλούν γι αυτά που δεν μιλούν οι βολεμένοι. Γιατί και η σιωπή είναι συνενοχή. Και δεν είναι μόνο το ταλέντο που περισσεύει στην παράσταση. Όλων των συντελεστών. Είναι πως δεν κοιμούνται ήσυχοι όταν 30.000 μετανάστες έχουν πνιγεί στην Μεσόγειο τα τελευταία 10 χρόνια. Και το φωνάζουν. Όταν νεοφασίστες ηγέτες έχουν αναλάβει θώκους πρωθυπουργών και προέδρων σε χώρες υποτίθεται δημοκρατικές και πολιτισμένες. Δεν είναι η παράσταση για να περάσεις όμορφα. Είναι μια παράσταση για να σκεφτείς πως θα σταματήσεις τα σφυρίγματα που οδηγούν στους θαλάμους αερίων. Είναι μια παράσταση για να μην είσαι βουβός συνένοχος. Και να πάψεις να είσαι ρατσιστής όταν βλέπεις γύρω σου μετανάστες. Χωρίς αυτούς η επαρχία θα είχε ερημώσει περισσότερο, γιατί οι Έλληνες δεν πάνε ως εργάτες στα χωράφια κι οι γέροι άνθρωποι θα σάπιζαν χωρίς φροντίδα. Γιατί εμείς οι "μορφωμένοι" δεν θέλουμε να είμαστε γηροκόμοι, αγρότες και καθαρίστριες. Θέλουμε απλά να βρούμε έναν στόχο πιο αδύναμο από μας. Κι είμαστε συναυτουργοί στις επαναπροωθήσεις μεταναστών που γεμίζουν την θάλασσα με ακαθόριστα πτώματα.