«Ο Αλέκος βγήκε απ' τον Παράδεισο»: Ένας χρονογράφος απέναντι στον δικό του χρόνο

Ένα παράδοξο, μα εύστροφο σχήμα ενυπάρχει στην σύλληψη της ιδέας της παράστασης του Δημήτρη Μαλισσόβα (σκηνοθέτης και κειμενογράφος), βασισμένης σε μια αντιστροφή, εύστοχα μετατρεπόμενης σε δραματουργικό άξονα που δεν εγκλωβίζεται στα πλαίσια ενός εύηχου σλόγκαν. Ο Αλέκος Σακελλάριος για δεκαετίες χρονογραφούσε με το βλέμμα και την πένα του την ελληνική καθημερινότητα, και τώρα επιστρέφει ο ίδιος ως αντικείμενο χρονογραφήματος.

Το ανοιχτό στον αττικό καλοκαιρινό ουρανό Αίθριο του «Ελληνικού Κόσμου», λειτουργεί ως προέκταση της ίδιας της ιδέας. Πρόκειται για έναν χώρο-μεταίχμιο, με μια εσάνς θερινού σινεμά, που επιτρέπει στο κοινό να αισθάνεται λιγότερο θεατής και περισσότερο συνοδοιπόρος σε μια μουσικοθεατρική βραδιά νοσταλγίας.

Ο ίδιος ο Σακελλάριος είχε από τα μικράτα του την αίσθηση να οραματίζεται κόσμους που αγγίζουν την ψυχή ενός κοινού μιας εποχής, που κάθε άλλο παρά ως ήρεμα νερά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Μεσοπόλεμος, Μικρασιατική Καταστροφή, κατοχή, εμφύλιος και διαχωρισμοί, επιζητούσαν διακαώς ένα αντίδοτο μέσα από την πρόσκαιρη χαρά των παραστάσεων βαριετέ, με τους κομπέρ και τα ποικίλα επιθεωρησιακού τυπου νουμεράκια επί σκηνής να αποπειρώνται να γλυκάνουν το καθημερινό χάπι της φτώχειας, που (ανέκαθεν) οι πρόγονοί μας έπαιρναν.

Στα καθέκαστα της παράστασης που αξίζει να τιμηθεί, ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης αποφεύγει την παγίδα της μίμησης, καθότι δεν επιχειρεί να «αναπαραστήσει» τον Σακελλάριο, παρά μόνον να συλλάβει τον ρυθμό της σκέψης του, αναζητώντας μια ισορροπία ανάμεσα στον αυτοσαρκασμό και τη μελαγχολία. Η Ματίνα Νικολάου, καλείται (επιτυχώς) να ενσαρκώσει αλλεπάλληλα γυναικεία πρόσωπα, παρότι η ταχύτητα των εναλλαγών δεν αφήνει πάντα χρόνο στο να εμπεδωθεί η ιδιαιτερότητα της κάθε μιας.

Η σκηνογραφία του Βαλεντίνο Βαλάση και τα ενδύματα του Νίκου Χαρλαύτη συνθέτουν μια εποχή χωρίς να την παγιδεύουν στη συντήρηση, με λιτές, χωρίς υπέρ το δέον ρετρό αναφορές, που αφήνουν χώρο στη φαντασία του θεατή να συμπληρώσει ό,τι υπόλοιπο. Η ζωντανή ορχήστρα, υπό τον Δημήτρη Κίκλη, είναι το πραγματικά κερδισμένο στοίχημα της παράστασης, με τα τραγούδια να λειτουργούν όχι μόνο ως αφηγηματικός κορμός, αλλά και ως σχόλιο πάνω στη δράση. Το δε συναισθηματικό δίπολο «γέλιο-δάκρυ» που απαντάται στο κείμενο, γίνεται αρκετά οικείο στον θεατή, αποσκοπώντας στην εξιδανίκευση μιας τότε Ελλάδας που, τώρα, απλώς... θρηνείται.

Και πράγματι, η παράσταση επιτυγχάνει, στις πλείστες των περιπτώσεων, να μείνει στη σωστή πλευρά αυτής της γραμμής, χάρη κυρίως στην ειλικρινή και αυτοσαρκαστική διάθεση που αυτή κληρονομεί από το ίδιο της το θέμα. Συνολικά, πρόκειται για ένα έργο άξιο θέασης, με σαφή αίσθηση σκοπού και φροντίδα στη μουσική του υφή, που τιμά τον τιμώμενο δίχως να τον μουσειοποιεί, ενώ συνάμα συνιστά και μια καλή πρόταση προς τη νέα γενιά, προκειμένου αυτή να βιώσει την απλότητα και την αθωότητα μιας εποχής, που δύσκολα ο τωρινός ψηφιακός κόσμος μπορεί το πνεύμα της να ακολουθήσει.

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-alekos-bgike-ap-ton-paradeiso/