Τόσα πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί για την έννοια του ήρωα, άλλοτε με χρυσά κι άλλοτε με μελανά γράμματα στα κιτάπια της Ιστορίας. Άλλα τόσα έχουν γραφτεί για τους ανθρώπους που χαρακτηρίστηκαν ως τέτοιοι στην εποχή τους ή μεταγενέστερα, για τα ανδραγαθήματά τους, για την μάχη τους για την σωτηρία, για ένα καλύτερο αύριο, για την πατρίδα τους, τον τόπο τους. Λένε πως την ιστορία την γράφουν μονάχα οι νικητές και όχι οι χαμένοι. Τα αγάλματα και οι προτομές δεν φτιάχτηκαν για όσους ηττήθηκαν, αλλά για όσους έπεσαν σαν ήρωες.

Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, η περίφημη φράση του Λεωνίδα «Μολών Λαβέ» γυρνά ανάποδα, κάνει κολοτούμπες στον εαυτό της, γυρίζει γύρω από το κέντρο της, κοιτάζεται στον καθρέφτη κι αυτό που αντικρύζει ανακατέβει την αφήγηση, αφήνει ξέφτια στο χρυσό μαξιλάρι των αξιών, ταρακουνά τον θεατή και τον θύτη και το θύμα μιας απροσδιόριστης δράσης.

Το «Νολώμ Εβάλ» είναι ένα από τα πιο εύστοχα, ποιητικά και άρτια δομημένα θεατρικά κείμενα και μία από τις κορυφαίες και πιο ηρωικές παραστάσεις που έχω δει μέχρι σήμερα. Ξεκινώντας από την περίφημη φράση και την σημασία της και κάνοντας ένα αλλοπρόσαλλο και συναρπαστικό ταξίδι στον χρόνο, επιχειρεί και καταφέρνει με χιούμορ, συγκίνηση και σπαρακτική αντιφασιστική ιαχή να αποδομήσει την αδιαφορία, την έλλειψη επικοινωνίας, την αγένεια, την ολοένα αυξανόμενη βία, την καταστροφική εγωπάθεια και απάθεια και εν τέλει την ακροδεξιά λίμνη που σιγά σιγά γίνεται θάλασσα έτοιμη να αγριέψει και να μας καταπιεί.

Ο Λεωνίδας κάνει την αρχή και έρχεται να μας συστηθεί για να μας εξηγήσει από που ξεκίνησαν όλα. Ύστερα έρχονται τα Δεκεμβριανά και ο εμφύλιος, παρεμβάλλεται η μεγάλη ιδέα, τα ιδανικά, η πίστη, η θυσία. Ενδιάμεσα, ο σύγχρονος κόσμος, οι επιχειρήσεις, ο μηχανισμός, το σύστημα, μια τέλεια πατέντα, ένα καλά εφαρμοσμένο πρόγραμμα. Ύστερα η Αμερική και η -μονίμως- άγρια δύση, ο άγνωστος εχθρός, ο γνωστός φίλος, το καθήκον. Τέλος οι μετανάστες, οι αλλεπάλληλες ενέσεις, ο οργανισμός που σέρνεται, το κακό που φαντάζει πάντα μακριά, οι παραισθήσεις, το αιώνιο αίμα που δεν σταματά να χύνεται, ο βιασμός του σώματος και της ψυχής. Σε κάθε τέτοια στιγμή πεθαίνει ξανά και ξανά ο έρωτας, σβήνεται για πάντα η αγάπη και η ανάμνησή της, ελλοχεύει παντού και πάντα ο θάνατος ίσως μικρός ίσως μεγάλος, ανέκαθεν απόλυτος.

Σκεπτόμενος ξανά και ξανά το κείμενο και την σκηνοθετική προσέγγιση του Ορφέα ντε Κορμπιέρ-Καλέση, αναρωτιέμαι πώς αλλιώς θα μπορούσε να αποτυπωθεί μια τόσο σύγχρονη και ρεαλιστική ιστορία, αν όχι με σπαράγματα της Ιστορίας, με μικρά θραύσματα τόσο έντονα γυαλιστερά που μας τυφλώνουν και μας αφοπλίζουν καθώς αντιλαμβανόμαστε την φαυλότητα και το έρεβος που κρύβουν στο υπέδαφός τους. Αναρωτιέμαι, επίσης, τι άλλο θα μπορούσε να κάνει ένας τόσο ικανός δημιουργός από το να φέρει στο δυνατό και ζεστό φως τους αντιήρωες, εκείνους τους ευαίσθητους ανθρώπους που αναζητούν την αγκαλιά, το χάδι, το φιλί, το χέρι που θα κρατήσουν και από το οποίο θα κρατηθούν. Γιατί δεν μπορεί κανείς να γράψει ή να σκηνοθετήσει έναν σύγχρονο σπαραγμό, χωρίς μία μνεία ειδική στην τρυφερότητα.

Οι τρεις υπερήρωες ηθοποιοί Δένια Μιμερίνη, Τίτος Γρηγορόπουλος και Ορφέας ντε Κορμπιέρ-Καλέσης, κάνουν την μεγάλη σκηνή του Θεάτρου Καλιρρόης δική τους με το σφρίγος και το αστείρευτο ταλέντο τους σε ένα δύσκολο κατόρθωμα που χρειάζεται θάρρος και πίστη. Οι εναλλαγές τους από τον ένα ρόλο στον άλλο και από το ένα περιβάλλον στο άλλο, συνθέτουν ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό από ενσταντανέ με κοινωνικό, πολιτικό και ιστορικό πλαίσιο, που απαιτεί όχι μόνο την υποκριτική τους δεινότητα, αλλά και την ενσυναίσθηση και την κοσμογονία τους. Από την αρχή μέχρι το τέλος της παράστασης, είτε όρθιοι είτε ξαπλωμένοι, προτάσσουν γερά τα στήθη τους απέναντι στο σκοτάδι και στην μανία του ανθρώπινου κακού και κατακτούν την κορυφή των συνειδήσεων και των συγκινήσεών μας (με την έννοια της συν-κίνησης), δίνοντας μια γερή γροθιά στην τσούλα Ιστορία που γεννιέται απ' την Ανάγκη και στο τέρας που σιγά σιγά το συνηθίζουμε κι όλο περισσότερο του μοιάζουμε.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Myriam Rhziyel γεμίζουν εύστοχα την σκηνή και το έργο με τίποτα παραπάνω απ' όσα χρειάζεται και με έξυπνα τεχνάσματα ντύνει υπέροχα την παράσταση σε συνδυασμό με την άψογη καλλιτεχνική επιμέλεια της Μάρθας Κώτσια και την υπέροχη μουσική σύνθεση του Jonas Roth.

Το «Νωλόμ Εβάλ» παίζεται για δύο ακόμη παραστάσεις και είναι μεγάλη ευκαιρία να παρακολουθήσετε ένα από τα κορυφαία θεατρικά δρώμενα για την φετινή σεζόν στην Αθήνα, στον ζεστό και φιλόξενο χώρο του Θεάτρου Καλλιρόης. Πιστέψτε με, μόλις η αυλαία πέσει, τίποτα πια δεν θα είναι όπως πριν.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:

Κείμενο & σκηνοθεσία
Ορφέας ντε Κορμπιέρ-Kαλέσης

Ερμηνεύουν οι
Τίτος Γρηγορόπουλος
Δένια Μιμερίνη
Ορφέας ντε Κορμπιέρ-Καλέσης

Τεχνική & καλλιτεχνική συνεργασία
Μάρθα Κώτσια

Σκηνογραφία & κοστούμια
Myriam Rhziyel

Μουσική σύνθεση
Jonas Roth

Τεχνικός θεάτρου
Αλέξανδρος Σακελλάρης

Παραγωγή
Mnemosyne Theater

Υποστήριξη
Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας

Διάρκεια
105 λεπτά