Συνέντευξη του Αχιλλέα Σαμαρά στην Εύη Γκάλαβου με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων ''Επτά μικρές θάλασσες'' που κυκλοφορεί απο τις εκδόσεις Άνω Τελεία
E. Πώς μπήκε η γραφή στη ζωή σας; Ήταν κάτι που υπήρχε πάντα ή προέκυψε στην πορεία; Και πότε νιώσατε ότι αυτά που γράφετε μπορούν να σταθούν ως βιβλίο;
Α. Μου είναι δύσκολο να εντοπίσω στη μνήμη μου κάποια συγκεκριμένη στιγμή ή αφορμή – ίσως επειδή δεν έχω κανένα σύστημα και καμία συνέπεια σε αυτό το κομμάτι. Όσον αφορά στο τρίτο μέρος της ερώτησής σας, κομβικό σημείο αποτέλεσε ένας διαγωνισμός σύντομων διηγημάτων των εκδόσεων Ιανός το 2020. Η υποβολή μου ήταν τότε μεταξύ αυτών που είχε ξεχωρίσει η επιτροπή, και κάπως έτσι γεννήθηκε η σκέψη ότι ίσως και να έχουν ενδιαφέρον τα γραπτά μου για κάποιους ανθρώπους.
Ε. Πώς ξεκινά συνήθως ένα διήγημα για εσάς; Από μια εικόνα, μια λέξη, ένα συναίσθημα ή μια ιστορία;
Α. Από όλα όσα αναφέρατε – ξεχωριστά ή σε συνδυασμό. Είναι θα έλεγα προϊόντα της στιγμής τα διηγήματά μου, με ό,τι εμπεριέχει αυτό.
Ε. Στη γραφή σας φαίνεται να υπάρχει έντονη ατμόσφαιρα και υπαινιγμός. Το χτίζετε αυτό από την αρχή ή βγαίνει μόνο του μέσα στη γραφή;
Α. Προκύπτει γράφοντας. Αρκετές λεπτομέρειες χάνονται με το χρόνο, ωστόσο θυμάμαι χαρακτηριστικά το δικό μου συναίσθημα όταν έγραφα το κάθε διήγημα. Αυτό, νομίζω, μεταφέρεται στο ύφος του.
Ε. Πόσο σημαντική είναι για εσάς η «σιωπή» μέσα στο κείμενο, όλα αυτά που δεν λέγονται ρητά αλλά αφήνονται να εννοηθούν;
Α. Πολύ σημαντική. Είναι μέρος του «ρυθμού» που έχει το κείμενο. Δεν είμαι σίγουρος για το εάν και πως αυτό μεταφέρεται στον αναγνώστη, όμως για εμένα κάθε διήγημα έχει έναν δικό του, πολύ συγκεκριμένο, ρυθμό.
Ε. Όταν ολοκληρώνετε ένα διήγημα, τι είναι αυτό που σας κάνει να νιώθετε ότι «έχει κλείσει»; Η πλοκή, το συναίσθημα ή κάτι πιο άυλο;
Α. Το συναίσθημα. Η ιστορία οδηγείται σε μια κατάληξη γράφοντας, και είναι αυτή που είναι. Ακόμη κι αν επανέλθω σε λεπτομέρειες της έκφρασης, η πλοκή και η κατάληξη δεν αλλάζουν – δεν βρίσκω κάποιο νόημα στο να τις αλλάξω.
Ε. Διαβάζοντας το βιβλίο, νιώθει κανείς μια κοινή γραμμή να διατρέχει τα κείμενα. Το είχατε στο μυαλό σας από την αρχή ή προέκυψε στην πορεία;
Α. Προέκυψε, καθώς τα διηγήματα της συλλογής είναι γραμμένα διάσπαρτα μέσα στην τελευταία δεκαπενταετία. Υπάρχει το κοινό σημείο αναφοράς, η θάλασσα, ωστόσο η διατρέχουσα γραμμή που εντοπίζετε μάλλον βρίσκεται κρυμμένη κάπου στο υποσυνείδητό μου.
Ε. Πώς επιλέγετε τη μορφή του διηγήματος για να μιλήσετε για θέματα που μοιάζουν βαθιά και υπαρξιακά;
Α. Δεν την επιλέγω. Γράφω μάλλον ενστικτωδώς. Ίσως δεν μπορώ να γράψω και με άλλον τρόπο.
Ε. Οι χαρακτήρες σας συχνά βρίσκονται σε οριακές ή μεταβατικές στιγμές. Τι σας ελκύει σε αυτές τις «ενδιάμεσες» καταστάσεις;
Α. Ενδιαφέρουσα σκέψη... Δεν το έχω αναλύσει, για να είμαι ειλικρινής. Μάλλον το συναίσθημα των χαρακτήρων και η φόρτιση που αυτές οι στιγμές φέρουν.
Ε. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε κατά τη συγγραφή αυτού του βιβλίου;
Α. Η μεγαλύτερη πρόκληση για εμένα δεν αφορούσε τη συγγραφή – αφορούσε τον δισταγμό για το αν θα είχε νόημα να εκδοθούν αυτά τα διηγήματα.
Ε. Τι θα θέλατε να μείνει στον αναγνώστη αφού κλείσει το βιβλίο; Μια εικόνα, ένα συναίσθημα ή ένα ερώτημα;
Α. Η απόλαυση στη λογοτεχνία είναι υπόθεση πολύ προσωπική. Συμμερίζομαι την άποψη ότι, κάθε φορά που ένας αναγνώστης ανοίγει ένα βιβλίο για πρώτη φορά, το βιβλίο ξαναγράφεται από την αρχή. Εάν το δικό μου βιβλίο καταφέρει να αγγίξει οποιονδήποτε άνθρωπο, αυτό θα ήτανε από μόνο του υπέροχο, ακόμη και «μακριά» από εμένα ή τις δικές μου προσδοκίες.
