Λίγες μέρες μετά την παρουσίαση του βιβλίου "Μία τυχαία συνάντηση με τον Εντ Μπέγκελς" στα Τρίκαλα, δημοσιεύουμε την υπέροχη ομιλία της δικηγόρου Άννας Παλαιοδήμου που συγκίνησε, προβλημάτισε και μας έκανε να χαμογελάσουμε εκείνη τη βραδιά:

>>καλησπέρα σας κι από εμένα. Είναι μεγάλη μου χαρά και μεγάλη τιμή η πρόσκληση της Μαριλένας να βρίσκομαι σήμερα εδώ. Είναι ακόμη μεγαλύτερη χαρά που είμαι ομοτράπεζη με δύο πολυγραφότατες και πολύ ταλαντούχες γυναίκες, και προσπαθώ να κλέψω κι εγώ λίγη από τη λάμψη τους και να εμπνευστώ από το συγγραφικό τους ταλέντο.
Εφόσον είναι η πρώτη φορά που η Μαριλένα έρχεται στα Τρίκαλα με την ιδιότητά της ως συγγραφέας, ας την καλωσορίσουμε θερμά. Θα σας πω λοιπόν δυο λόγια για τη Μαριλένα. Τα τυπικά.

>>Διαβάζω το εσώφυλλο – βιογραφικό.

Αυτά. Ευχαριστώ πολύ. Καλή συνέχεια!

Αστειεύομαι, φυσικά.

Φαντάζομαι έχετε έρθει όλοι διαβασμένοι και γνωρίζετε τον τίτλο τού βιβλίου. Ας μιλήσουμε για τυχαίες συναντήσεις λοιπόν.

>> Δύο κορίτσια γεννημένα στα τέλη της δεκαετίας του ’80, περνούν τα πρώτα 20 χρόνια τής ζωής τους, χωρίς ποτέ να συναντηθούν. Η μία βρίσκεται στην Αθήνα και η άλλη στην Κομοτηνή. Το μόνο που τις ενώνει είναι οι κοινές αναφορές και προσλαμβάνουσες, καθώς είναι συνομήλικες, και η αγάπη τους για τα βιβλία. Και μία κοινή φίλη. Η οποία ανακοινώνει στη δεύτερη ότι η πρώτη έχει γράψει ένα παιδικό βιβλίο και θέλει να το παρουσιάσει στην Κομοτηνή. Και έτσι τα δύο κορίτσια συναντήθηκαν για πρώτη φορά λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 2010. Η μία ως συγγραφέας, η άλλη ως κακιά μάγισσα, πρωταγωνίστρια της συγγραφέως. Και πέρασαν ένα άκρως δημιουργικό 24ωρο, το οποίο έκλεισε γεμάτο γκλίτερ και χρυσόσκονη. >>> Φήμες που αναφέρουν ότι κάποια παιδάκια έκλαιγαν καθ’ όλη τη διάρκεια της παρουσίασης, γιατί η κακιά μάγισσα μάλλον παραήταν κακιά, κρίνονται ως ανυπόστατες.
Τα κορίτσια ξαναχάθηκαν. Αλλά η ευλογία τού να έχεις γεννηθεί στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και να είσαι γέννημα – θρέμμα millennial, είναι ότι το σωτήριο έτος 2010 υπήρχαν ήδη και ήταν αρκετά διαδεδομένα τα social media. Οπότε, αν δε θέλεις, δε χάνεσαι ποτέ ουσιαστικά με κάποιον που έχεις βρεθεί έστω μόνο μία φορά. Και τα χρόνια περνούσαν. Και η μία παρακολουθούσε την πορεία τής άλλης. Και πέρασε μια δεκαετία. Και οι καλλιτεχνικές ανησυχίες και των δύο τις ξαναέφεραν κοντά. Αυτή τη φορά για να ηχογραφήσει η δεύτερη την αφήγηση ενός παιδικού παραμυθιού τής πρώτης. Και παράλληλα εισήχθη και στην «ενήλικη» βιβλιογραφία τής πρώτης. Και συγκινήθηκε, γιατί συνειδητοποίησε ότι, αν και χώρια, μεγάλωναν μαζί. Και ήρθε το πλήρωμα του χρόνου και ξανασυναντήθηκαν από κοντά πριν τέσσερα καλοκαίρια. Τα δύο κορίτσια, μέσα σε γέλια και συγκίνηση, συζήτησαν για το θέατρο, τη λογοτεχνία, τον κόσμο, την αγάπη, τον έρωτα, τη δουλειά, μοιράστηκαν φιλοδοξίες, φόβους και προβληματισμούς, δήλωσαν φωναχτά η μία στην άλλη τι θέλει από τη ζωή της και αποχωρίστηκαν ξανά, θεωρώντας ότι αυτά τα άφηναν πίσω τους σαν όνειρο θερινής νυκτός.

>> Και να που είμαστε εδώ σήμερα. Και βλέπω ότι τελικά το κάναμε καλά το manifestation εκείνο το βράδυ, για το τι θέλουμε από τη ζωή μας. Κι ας μην ξέραμε στην πραγματικότητα τι θέλαμε.

>> Είμαστε σήμερα λοιπόν στο εδώ και στο τώρα, με αφορμή το νέο βιβλίο τής Μαριλένας, που κυκλοφόρησε τον περασμένο Οκτώβριο και τιτλοφορείται «Μια τυχαία συνάντηση με τον Εντ Μπέγκελς».

>> Σε αυτήν τη θέση εδώ σήμερα δεν είμαι – φυσικά - ως ειδικός. Είμαι ως αναγνώστρια. Έχω διαβάσει πολλή λογοτεχνία, και πολύ καλή και πολύ κακή, οπότε ξέρω πια τι μου αρέσει και τι όχι σε ένα βιβλίο. Και αυτό είμαι εδώ να σας πω.

Έχοντας ήδη διαβάσει στο οπισθόφυλλο ότι το βιβλίο πραγματεύεται τη ζωή του δεκατετράχρονου Άθαν και πώς αυτή ενώνεται με εκείνη του γιατρού του... όλων των παιδιών που ζουν στο ίδιο ορφανοτροφείο.... ότι πηγαινοέρχεται στο νοσοκομείο για αιμοκάθαρση .... Ωχ, λες... τι θα γίνει παρακάτω; Παρόλα αυτά, η Μαριλένα έχει ένα ιδιαίτερο ταλέντο να σε παρασύρει μαζί της στην αφήγηση, χωρίς να σου βαραίνει τις πλάτες και την ψυχή. Καθόμουν και διάβαζα όσο μπορούσα να κρατήσω τα μάτια μου ανοιχτά, γιατί ήταν ήδη αργά. Και τελικά μπόρεσα να τα κρατήσω μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Και το επόμενο βράδυ μαζεύτηκα από νωρίς, για να δω τι θα γίνει με τον Άθαν. Αλλά πια δε με ενδιέφερε μόνο ο Άθαν, αλλά και η ζωή όλων των υπόλοιπων χαρακτήρων. Της κυρίας Βένιας, του κύριου Άγγελου, του κύριου Νεκτάριου, του θείου Λάκη, του Γκεόργκι, του Άλεξ, του Τζαμάλ, της γιαγιάς του... Συνήθως οι «δεύτεροι ρόλοι» δεν σου τραβάνε τόσο πολύ την προσοχή. Αλλά εδώ θέλεις να ξέρεις για όλους ότι κάτι καλό τους συνέβη. Ότι τα κατάφεραν.

>> Μου άρεσε πάρα πολύ το γεγονός ότι όλοι οι ενήλικες αναφέρονται ως «κυρία Βένια», «κύριος Άγγελος», «κυρία Μαίρη»... Με «εξανάγκαζε» να διαβάσω την ιστορία από την πλευρά και με τα μάτια τού Άθαν. Να ξεχάσω ποια είμαι, την ηλικία μου, την επαγγελματική και προσωπική μου ζωή, και να επιστρέψω στο γυμνάσιο. Και να θυμηθώ τον εαυτό μου σε εκείνη την ηλικία. Και να ξαναδώ τον κόσμο μέσα από εκείνο το πρίσμα. Να ακολουθήσω τον Άθαν, ως η δεκατετράχρονη εγώ, και να θυμηθώ ποια ήταν τα δικά μου άγχη και οι δικές μου αγωνίες. Οι φίλοι μου και τα ενδιαφέροντά μου. Έχοντας υποβληθεί σε ένα σοβαρό χειρουργείο όταν ήμουν κι εγώ δεκατριών, η φράση τού Άθαν στην κυρία Βένια, όταν προσπαθεί να την πείσει να διατηρήσει την αισιοδοξία της : «Μην ανησυχείτε, κυρία Βένια, θα γίνω καλά», χτύπησε μια διαφορετική φλέβα. Γιατί θέλοντας και μη, μπήκα στη θέση αυτού του παιδιού, που νιώθει «υπεύθυνο» να παρηγορήσει και να γίνει συναισθηματικός φροντιστής των φροντιστών του.
Και σκεφτόμουν μετά ότι εγώ το πέρασα μία φορά και μετά επέστρεψα στο σπίτι μου, στην οικογένειά μου, και αυτό ήταν όλο. Αλλά αυτό το παιδί έπρεπε να νοσηλεύεται κάθε μήνα και μετά να επιστρέφει στο ορφανοτροφείο.

>> Όμως, παράλληλα, με ξανατραβούσε πίσω, στο ενήλικό παρόν μου.

Το όχημα είναι η ιστορία ενός ορφανού και άρρωστου παιδιού. Ωστόσο η πορεία στην οποία μας βάζει η Μαριλένα, είναι η εσωτερική αναζήτηση και η ανασκόπηση. Ποιοι είμαστε... πώς έχουμε διαμορφωθεί... ποιοι άνθρωποι και ποιες εμπειρίες μάς έχουν καθορίσει ... Υπάρχει ευθύνη των άλλων στο ποιοι έχουμε γίνει τελικά;
Μην αγχώνεστε. Δε μας «κουνάει το δάχτυλο». Είναι σκέψεις οι οποίες ανακύπτουν υποσυνείδητα, ενώ παρακολουθείς την αβίαστη εξιστόρηση του δράματος των χαρακτήρων.
Άλλων η ζωή είναι δύσκολη, γιατί αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της καθημερινότητάς τους. Άλλων η ζωή είναι πιο δύσκολη, γιατί με «αντικειμενικά» - εντός πολλών εισαγωγικών – κριτήρια, προκαλούν τον οίκτο στα μάτια των τρίτων.

>>Ο λόγος τής Μαριλένας και η ανάπτυξη των χαρακτήρων της, είναι πολύ συμπαγείς. Αρκούν μόλις 198 σελίδες για να σε κάνει να περάσεις από όλο το φάσμα των συναισθημάτων, χωρίς καθόλου να ξαφνιάζεσαι για τις μεταβάσεις. Καταφέρνει να θίξει ζητήματα όπως ο ρατσισμός, ο σχολικός εκφοβισμός, η ενδοοικογενειακή βία, ο εθισμός, οι σοβαρές ασθένειες, αλλά και να διαπραγματευτεί συναισθήματα όπως η λύπη ή ο φόβος. Αυτό το κορίτσι όμως έχει το χάρισμα να σε παρασύρει από το σκοτάδι στο φως. Δεν είναι ακριβώς αισιοδοξία, αλλά ο γνήσιος ρομαντισμός της, που σε τραβάει από το χέρι. Και μπορεί να σου δείχνει τη μοναξιά, αλλά σου χαρίζει φίλους, μια οικογένεια εκεί που δεν το περιμένεις. Σου δείχνει το φόβο, αλλά μετά σε τραβάει μαζί της στο μονοπάτι της ελπίδας. Σου δείχνει την απώλεια, αλλά μετά σού υπενθυμίζει ότι δε χρειάζεται να αντικαταστήσεις ανθρώπους, για να χωρέσεις άλλους στην καρδιά σου Μπορείς να τους στριμώχνεις εκεί κι αυτοί σιγά σιγά θα βρουν το χώρο και τη θέση τους. Σε καθοδηγεί με έναν τρόπο επιφανειακά ανέμελο από τον πόνο στη λύτρωση.

>> Η επαγγελματική μου ιδιότητα με φέρνει συχνά αντιμέτωπη με ζητήματα βίας, ενδοοικογενειακής, ρατσιστικής, μεταξύ ανηλίκων. Αλλά και όλοι μας, παρακολουθώντας τι γίνεται καθημερινά στον κόσμο, ακούμε συχνά τη φράση «έξαρση βίας». Και οι περισσότεροι συγκλίνουν στο ότι μάλλον ο κόσμος παλιά ήταν καλύτερος.
Αλλά ξέρετε κάτι; Κατά πάσα πιθανότητα δεν ήταν. Απλά σήμερα έχουμε την πολυτέλεια και την κατάρα να έχουμε άμεση πρόσβαση στην πληροφορία 24 ώρες το 24ωρο. Οτιδήποτε συμβεί, μαθαίνεται, και στη συνέχεια καταναλώνεται σαν εμπορικό προϊόν. Οριακά είμαστε εθισμένοι στη βία και αποζητούμε σκληρές εικόνες και σκληρές αποκαλύψεις, που τα μέσα μάς προσφέρουν αφειδώς. Αρνούμαστε να αναλάβουμε την ευθύνη που μας αναλογεί για τα πράγματα, και καταφεύγουμε στην εύκολη λύση, που είναι το μίσος. Για τους ξένους, για τους ομοφυλόφιλους, για οποιονδήποτε διαφορετικό από εμάς.
Η διαφορά με παλιότερα είναι ότι δειλά - δειλά έχουν αρχίσει να ανοίγουν οι κλειστές πόρτες. Και να βγαίνει στο φως η παθογένεια των ανθρώπων. Και επιτέλους τα θύματα πολλών περιστάσεων να βρίσκουν τη δύναμη να σταθούν στα πόδια τους και να πουν την αλήθεια τους και να βρουν ανθρώπους που μπορούν και θέλουν να τους υποστηρίξουν.

>> Δε θέλω να σας κουράσω άλλο. Επειδή ανέφερα και πριν τη λύτρωση, θα ήθελα μόνο να συμπληρώσω ότι ο Αριστοτέλης, ο αρχαίος ημών, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην κάθαρση μέσω της τραγωδίας. Θεωρούσε πως ο θεατής αισθάνεται έλεος και φόβο απέναντι στον ήρωα, αλλά και άγχος για την κατάληξή του. Στο τέλος όμως ο ήρωας, πάρα τα ηθικά διλλήματα και τις βασανιστικές – ενδεχομένως - περιπέτειές του, φτάνει στην κάθαρσή του, κατά τη διάρκεια της οποίας γεννάται και η κάθαρση του θεατή. Ο φόβος και ο οίκτος είναι τα θεμελιώδη συναισθήματα που προκαλεί η τραγωδία, αναγκάζοντας τον θεατή να ξαναζήσει ενδεχομένως μια εμπειρία που έχει θάψει στα βάθη του μυαλού του και να την αντιμετωπίσει εκδηλώνοντας τον πόνο του. Κατά πάσα πιθανότητα, δε θα τολμούσε από μόνος του να ξεσκεπάσει το σκοτεινό μέρος της ψυχής του, από φόβο μήπως φανεί αδύναμος. Μέσα στο θέατρο όμως, μοιράζεται την εμπειρία του μαζί άλλους ανθρώπους, που βιώνουν το δικό του δράμα ο καθένας. Σαν μία σιωπηλή – συναινετική ψυχοθεραπεία.
Μπορεί η ανάγνωση να είναι πιο μοναχικό άθλημα, και να μην προσφέρει την εμπειρία τής μέθεξης του θεάτρου, ωστόσο μετέχει ο κάθε αναγνώστης νοητά στις βασανιστικές περιπέτειες όλων των ηρώων, και η Μαριλένα τους οδηγεί μαεστρικά και σχεδόν αβίαστα όλους στην κάθαρση, και τους ήρωες και τους αναγνώστες.

>> Ναι, αλλά ποιος είναι τελικά αυτός ο Εντ Μπέγκελς; Σας ακούω όλους που ρωτάτε μες στο κεφάλι σας. Δε θα σας πω. Όχι γιατί θέλω να αποφύγω τα σπόιλερς. Αλλά επειδή καταλαβαίνω ότι η αποκάλυψη του Εντ Μπέκγελς είναι κάτι που θα πρέπει να βιώσει μόνος του κάθε αναγνώστης, με τον δικό του τρόπο και στον δικό του χρόνο.

>> Μαριλένα, θέλω να σου ευχηθώ να είναι καλοτάξιδο το βιβλίο σου. Συνέχισε την περιπλάνησή σου στη λογοτεχνία, με όρεξη για πειραματισμό και δημιουργία σα μικρού παιδιού. Σε ευχαριστώ που διατηρείς τη θετική ματιά σου στον κόσμο, όπως την πρώτη μέρα που σε γνώρισα, πριν από 15 χρόνια. Θα μου επιτρέψεις να κλείσω εδώ την εισήγησή μου με μία δική σου φράση, δια στόματος θείου Λάκη:
«Κάθε φορά που θα νιώθεις μόνος ή δε θα ξέρεις προς τα πού να πας, θα κοιτάς την πυξίδα και θα ξέρεις ότι η πίστη σου σε κάτι, θα σου δείχνει πάντα τη σωστή κατεύθυνση».

Σας ευχαριστώ.