Το "Πάρε με σαν φωτογραφία" της Λιάνας Σακελλίου, που κυκλοφόρησε το 2004 από τις εκδόσεις Τυπωθήτω – Γιώργος Δαρδανός, είναι ένα βιβλίο που μοιάζει να έχει γραφτεί κάπου ανάμεσα σε έναν ανθισμένο κήπο, ένα ατελιέ ζωγραφικής και μια νυχτερινή θάλασσα. Οι λέξεις της Σακελλίου έχουν κάτι από πέταλα λουλουδιών, από το υγρό στοιχείο, από αρώματα.

Οι 48 ποιητικές καταθέσεις της ποιήτριας οργανώνονται σε τρία μέρη, δεκαέξι ποιήματα το καθένα, σαν τρεις διαφορετικές αίθουσες της ίδιας εσωτερικής έκθεσης. Και οι τίτλοι από μόνοι τους είναι μικρές πόρτες: π.χ. Καλειδοσκόπιο βοτανικής, Pur ti miro pur to godo, Απολείπειν ο Θεός Κλεοπάτραν, Ευλύγιστα πέταλα οι λέξεις κλπ. Αυτό το τελευταίο θα μπορούσε σχεδόν να είναι το ποιητικό της μανιφέστο.

Η ποίηση της Σακελλίου έχει αυτή την ανθική γλώσσα. Μυρίζει. Κυριολεκτικά σχεδόν. Υπάρχει κάτι ευωδιαστό στην ανάγνωση, μια αίσθηση ότι οι σελίδες έχουν κρατήσει πάνω τους υγρασία, γύρη, πέταλα, νερό. Βλασταίνει μέσα από εικόνες, μνήμες, τον έρωτα, τη φύση, την τέχνη, τη φθορά και τον χρόνο.
Κι όμως, κάτω από αυτή την ανθισμένη επιφάνεια υπάρχει κάτι πολύ πιο βαθύ: ο έρωτας, η απώλεια, η μνήμη, η μητρότητα, η ενηλικίωση, η ζωή και ο θάνατος.
Οι ανεκπλήρωτοι πόθοι.
Οι εσωτερικές θεές.
Οι επιστροφές.

Οι λέξεις της Σακελλίου είναι πράγματι ευλύγιστες. Μεταμορφώνονται, αποκτούν υλικότητα, χρώμα, θερμοκρασία. Μπορούν να γίνουν «άλως», «χοϊκοί» και ύστερα να επιστρέψουν σε κάτι απολύτως σωματικό και απτό.

«Νυχτερινή παλίρροια στο στήθος σου».

Μία φράση που κάνει το σώμα να συναντά τη θάλασσα.

Και ύστερα:

«Μιλάς όπως μιλούν τα άνθη».

Κι εδώ σταμάτησα. Πώς άραγε μιλούν τα άνθη; Ίσως με χρώματα. Με άρωμα. Με το άνοιγμά τους. Με τη σιωπή τους. Με εκείνη την αργή, σχεδόν μυστική κίνηση με την οποία ένα πέταλο ανοίγει προς το φως.

«Ξέρεις, οι ανεκπλήρωτοι πόθοι εγγράφονται πάλι σε άλλη ζωή σιωπηλά.»

Και:

«Ήρθα σε σένα χωρίς εποχή, κι άνοιξα τα πέταλα μιας εσωτερικής θεάς».

Ο έρωτας εδώ δεν είναι μόνο συναίσθημα. Είναι βιολογία, βοτανική, αρχαιολογία, μνήμη και τέχνη. Είναι κύτταρο και άνθος, νερό και αίμα, χρώμα και σώμα.
Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά εμφανίζονται και αντικείμενα. Ένα οπάλινο σακάκι, για παράδειγμα, που προσγειώνει ξαφνικά την ποίηση στην ύλη. Γιατί αυτή είναι μία από τις γοητείες της γραφής της: μπορεί να κινηθεί από τον μύθο στο υλικό, από την Κλεοπάτρα σε ένα σώμα, από την αρχαιότητα σε ένα αντικείμενο, από έναν ζωγράφο σε ένα πέταλο.
Η τέχνη διατρέχει ολόκληρη τη συλλογή. 

Οι ζωγράφοι δεν είναι απλές διακοσμητικές αναφορές. Ο Πάολο Ουτσέλλο, ο Μαγκρίτ, η φλαμανδική ζωγραφική, η βοτανική τέχνη, τα ατελιέ, οι υδατογραφίες, οι χρωστήρες — όλα μοιάζουν να συνομιλούν με την ποίηση.

Ιδιαίτερα η αναφορά στον Πάολο Ουτσέλλο, ζωγράφο αλλά και μαθηματικό, μου άρεσε πολύ. Είναι από εκείνα τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα στη γραφή της Σακελλίου που προσωπικά με εξιτάρουν: η συνάντηση της ποίησης με την ιστορία της τέχνης, η μεταφορά της εικόνας μέσα στη λέξη και της λέξης μέσα στην εικόνα.

Και τότε έρχεται η Elena Sheehan. Οι φωτογραφίες των ανθέων δεν λειτουργούν απλώς ως εικονογράφηση. Μοιάζουν περισσότερο με οπτικές μεταγραφές της ποίησης. Πέταλα που θυμίζουν ακτινογραφίες. Άνθη που δεν τα κοιτάς απλώς από έξω, αλλά σαν να μπορείς να δεις μέσα τους. Σαν μικρά οργανικά τοπία. Σαν εύθραυστα σώματα. Σαν μυστικές γεωγραφίες.
Η φωτογραφική ματιά της Sheehan συναντά έτσι την ποιητική ματιά της Σακελλίου σε ένα παράξενα αρμονικό σημείο: η μία φωτογραφίζει το άνθος, η άλλη το μετατρέπει σε γλώσσα.
Και κάπου εκεί το βιβλίο αποκτά την πραγματική του ιδιαιτερότητα.
Δεν διαβάζεις απλώς ποιήματα βλέποντας φωτογραφίες. Διαβάζεις μια φωτογραφία μέσα από ένα ποίημα και βλέπεις ένα ποίημα μέσα από μια φωτογραφία.

Η φύση γίνεται σώμα.
Το σώμα γίνεται τοπίο.
Το τοπίο γίνεται μνήμη.
Και η μνήμη γίνεται ξανά άνθος.

Αυτό που με κέρδισε όμως περισσότερο στη γραφή της Σακελλίου είναι η λυρικότητά της, αλλά όχι μια λυρικότητα άχρωμη ή διακοσμητική. Είναι λυρισμός με υφή. Με σώμα. Με μυρωδιά. Με ιστορία.
Οι θεοί της Αιγύπτου, η Κλεοπάτρα, η Αλεξάνδρεια, η Emily Dickinson, οι ζωγράφοι, τα χρώματα, οι λίμνες, τα άνθη, ο βυθός, η μητρότητα, ο έρωτας και ο θάνατος συνυπάρχουν σαν θραύσματα ενός τεράστιου προσωπικού καλειδοσκοπίου.
Κι ίσως τελικά αυτό να είναι το Πάρε με σαν φωτογραφία:
ένα καλειδοσκόπιο αισθήσεων.

Ένα βιβλίο που δεν ζητά να το διαβάσεις βιαστικά. Θέλει να σταθείς. Να ξαναγυρίσεις σε μια λέξη. Να ψάξεις τι σημαίνει «θάλλω». Να αναρωτηθείς τι σημαίνει «ιωδής άνεμος». Να κοιτάξεις λίγο περισσότερο ένα πέταλο στη φωτογραφία. Να αφήσεις μια φράση να καθίσει μέσα σου.
Και κυρίως, να αναρωτηθείς:
Πώς μιλούν τα άνθη;
Ίσως τελικά μιλούν όπως η ποίηση της Λιάνας Σακελλίου.
Σιωπηλά, αισθησιακά, επίμονα.
Ανθίζοντας.

Κι όταν κλείσεις το βιβλίο, ίσως διαπιστώσεις πως κάτι από αυτό έχει μείνει πάνω σου — σαν άρωμα που δεν ξέρεις ακριβώς από πού προέρχεται, αλλά δεν θέλεις να φύγει.
Ένα βιβλίο που δεν το θυμάσαι μόνο με τη σκέψη.
Το θυμάσαι με τις αισθήσεις.

https://www.dardanosnet.gr/product/pare-me-san-fotografia/