Είδαμε τα Ελευσίνια Μυστήρια από την ομάδα Ρόδα.

Γράφει η Λένα Σάββα.

Με τους ήχους μιας υπερκόσμιας μουσικής, με συχνότητες μυστηριακές έως και φοβιστικές (ως γνωστό δύο είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι του ανθρώπου, ο θάνατος και η φώτιση, φόβοι που έχουν άμεση σχέση με τα Ελευσίνια), άρχισε η καλύτερη για μένα μέχρι τώρα παράσταση της ομάδας ΡΟΔΑ σκηνοθετημένη από την εμπνευσμένη δημιουργό της Μαρία Περετζή. Για να μην παρεξηγηθώ, όλες οι δουλειές αυτής της ιδιαίτερης ομάδας είναι μοναδικές.Απλά τούτη εδώ χτύπησε μέσα μου κάποιες χορδές λόγω του θέματος της.

Η θεατρική ομάδα ΡΟΔΑ (ας περιοριστούμε στον ορό θεατρική, είναι πολύ περισσότερα), ιδρύθηκε το 1991 από την Μαρία Περετζή και με άξονα τη διδασκαλία του Γκουρτζίεφ, πνευματικού Δασκάλου ελληνικής καταγωγής, η Περετζή και η ομάδα της έφτιαξαν το "θέατρο του Ιερού".

Στην προηγούμενη δουλειά τους, επίσης εξαιρετική, την Ραμαγιάνα, η ομάδα εξερεύνησε τη μάχη ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, την εξωτερική μάχη.
Αυτή τη φορά, επέλεξε ένα τεράστιο θέμα, την μεγαλύτερη μυητική γιορτή της Αρχαιότητας, μια παράσταση που θα σημαδέψει πιστεύω την ομάδα σε όλη την μετέπειτα πορεία της.

Πρόκειται λοιπόν για μια σπουδαία γιορτή που γινόταν στην Ελευσίνα που θεωρείται από τους γνώστες, ένα από τα ιερότερα μέρη του πλανήτη μας.Δεν είναι καθόλου τυχαίο ( εξάλλου το τυχαίο είναι οι στιγμές που ο Θεός θέλει να κρατήσει την ανωνυμία του) το πόσο έχει βιομηχανοποιηθεί αυτή η περιοχή.Τους λόγους όποιος ενδιαφέρεται, ας ερευνήσει να τους βρει.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια έχουν να κάνουν με την εσωτερική μάχη του κάθε ανθρώπου, να υπερβεί το σκοτάδι μέσα του, και να το μετουσιώσει σε φως κι απελευθέρωση από τα δεσμά του φόβου και του θανάτου.

(Δύσκολο να μιλήσω για την παράσταση, το πάλεψα πολύ μέσα μου, νιώθω ότι η αξιολόγηση μιας τέτοιας δουλειάς υπερβαίνει τις ικανότητές μου).

Ο διονυσιακός χορός των ηθοποιών, μας έβαλε στο κλίμα αυτής της μεγαλειώδους γιορτής, που τόσο λίγα ξέρουμε για αυτήν.

Μέσα σε μια τελετουργική ατμόσφαιρα που δικαιώνει πλήρως το "θέατρο του Ιερού", η συνοδεία της ζωντανής μουσικής που επιμελήθηκε κι ενορχήστρωσε η Μαρία Περετζή......
Μια παρένθεση εδώ για το υπέροχο μουσικό σύνολο που συντρόφεψε το ταξίδι μας στα άδυτα του κάτω κόσμου μαζί με την Περσεφόνη (ψυχή), μέχρι να ανέβει πάλι επάνω και να ξανανθίσει η Πλάση.
Τάκης Πατερέλης (πιάνο, φλάουτο, σαξόφωνο), Πία Πιερράκου(πιάνο, φωνητικά), Γιώργος Ντούνης (κρουστά), Μαρία Θωίδου(φωνητικά), Πάτυ Παπαγεωργίου (φωνητικά, κρουστά), Μυρτάλη Παπαγεωργίου (φωνητικά), Σταύρος Κάππας και Κώστας Χρισταντώνης (φωνητικά) και ο Γιώργος Ταμπάκης(κρουστά).

Μέσα λοιπόν σε μια τέτοια ατμόσφαιρα που δεν περιγράφεται, μόνο βιώνεται, είδαμε την αρπαγή της Περσεφόνης και σπαράξαμε με το σπαραγμό της Θεάς.
Παρακολουθήσαμε την μεγάλη πομπή από την Αθήνα στην Ελευσίνα και το τι διαδραματιζόταν εκεί
Ένα από τα πολύ δυνατά σημεία της σκηνοθεσίας κι οφείλω να το τονίσω αυτό, είναι ότι καταφέρνει να δώσει πλήρως το ανθρώπινο στοιχείο και ταυτόχρονα το θεϊκό σε όλη την μεγαλειώδη μεταφυσική του διάσταση.Δίνει ανάγλυφα το γιορτινό αλλά και σεξουαλικίζον κλίμα της πομπής, όπως και το μυστηριακό στο οποίο συνηγορούν οι μελωδίες του μουσικού συνόλου.
Εκεί όμως που η Περετζή κεντάει, είναι το ότι καταφέρνει σχεδόν μαγικά να αναπαραστήσει την ατμόσφαιρα αυτών των περασμένων καιρών και να σε βάλει μέσα, κάνοντάς σε να ανανγωρίζεις μέσα σου κάτι οικείο.

Κυκεώνας (ιερό ρόφημα), τελεστήρια, ο Μέγας Ιεροφάντης, τα σεμνά όργια της Δήμητρας και της Κόρης, Εποπτεία, Μύστης και μυούμενος, λέξεις θαρρείς υπερανθρώπινες, δοσμένες από κάπου έξω, μεγαλύτερες από τα όρια του ανθρώπινου νου. Λέξεις που σε γεμίζουν ρίγος και δέος. Άφησα τα μάτια μου να τρέχουν.Δεν ήμουν εγώ εκεί. Λέξη τη λέξη, στάδιο το στάδιο, ξεδιπλώθηκε μπροστά στο πνεύμα μου κάτι μεγαλειώδες. Ο άνθρωπος κι ο Θεός.Ο ύπνος και το ξύπνημα. Το σκοτάδι και το φως. Η εξέλιξη της συνειδητότητας και η Θέωση του Ανθρώπου.Μια ιερή συγκίνηση με τύλιξε. Πόσες αρχαίες μνήμες ανακινήθηκαν, ποια κοιμισμένα κομμάτια άρχισαν να βγαίνουν απ' τη χειμερία νάρκη τους; Δικά μου; Του συλλογικού Ασυνείδητου;
Πρέπει να επανέλθω.
Ξέρουμε ότι ένα από τα πολλά πράγματα που κάνουν ξεχωριστή αυτή την ομάδα, είναι η συλλογικότητα στη δουλειά τους. Έτσι συναντάμε ένα δυνατό νοητικό σμίξιμο Δημήτρη και Μαρίας Περετζή στο γράψιμο των εξαιρετικών κειμένων της παράστασης.
Ένα μεγάλο μέρος της ομάδας συνεργάζεται για την κατασκευή των υπέροχων μεγαλόπρεπων κοστουμιών και στους μυστηριακούς φωτισμούς συναντάμε πάλι την πολυτάλαντη Μαρία Περετζή με τον Δημήτρη Νέλλα και τον Φώτη Τρανουδάκη. Ολόκληρη η ομάδα συμμετέχει στο χορό με τα χορικά δια χειρός Μαρίας Περετζή.
Μεγάλο ατού της παράστασης ο χορός, διακρίνεται για τον συντονισμό, τη ζωντάνια, την αρμονία στην κίνηση και το τέμπο του

Τα Ελευσίνια Μυστήρια δεν είναι μια παράσταση. Είναι μια αναπαράσταση της μεγάλης γιορτής κι ένιωσα ότι δεν είμαι θεατής αλλά μυούμενος. Όταν δε άκουσα τη λέξη Τελεστήρια (ο χώρος που γινόταν οι μυήσεις) ένα δυνατό μαχαίρι στριφογύρισε μέσα μου και δεν βρήκε αίμα. Μόνο δάκρυα, συγκίνηση και δέος!

Θα ήθελα τόσο να δώσω σε σας που διαβάζετε, μια μικρή γεύση, ωστόσο τώρα που θα ξαναπαιχτούν σπεύσατε, γιατί η εμπειρία δεν είναι λόγια, δεν είναι συναισθήματα, δεν είναι εικόνες.Ειναι όλα αυτά μαζί, είναι βίωμα!!!Μη χάσετε αυτή τη μεγάλη ευκαιρία να ψηλώσετε την ψυχή σας!!!!!!

"Όλα λουσμένα στη σιωπή που μέσα σου πρέπει να μάθεις να τη βρίσκεις. Γκρέμισε τις φανταστικές εικόνες του μυαλού και βρες τη σιωπή του νου, την καθαρή Εποπτεία! Στάσου σαν μάρτυρας απλός, της ίδιας της ζωής σου.Γίνε ταυτόχρονα ο ορών κι ο ορώμενος, παρατηρώντας χωρίς κριτική αυτά που συμβαίνουν. Τότε από τους Θεούς θα πάρεις όλα τα αγαθά για τα οποία ο άνθρωπος είναι προορισμένος".

Ο Γιώργος Ταμπάκης στα κρουστά.

Σκηνικά: Nίκος Τσιουμπλεκτσής

Υποκριτικά / Χορικά
Nίκος Τσιουμπλεκτσής (Πλούτωνας/ Ιεροφάντης), Μυρτάλη Παπαγεωργίου (Περσεφόνη/ Ευτέρπη/ Ιέρεια/ Χορός), Άννα Κυπραίου (Δήμητρα/ Χορός), Λένα Κοντοπίδου (Εκάτη/ Ιέρεια/ Χορός), Γιάννης Αγγέλης (Υπερίων/ Γεφυριστής/ Χορός), Χρήστος Βελαώρας (Λαομέδοντας/ Mύστης Ι/ Χορός), Σταύρος Κάππας (Ισοκράτης/ Αγγελιοφόρος ΙΙ/ Εκπρόσωπος Βουλής/ Χορός), Γιώργος Κωστογιάννης (Αγγελιοφόρος Ι/ Μύστης ΙΙ/ Χορός), Δημήτρης Νέλλας (Άρχοντας / Γεφυριστής / Ιερέας/ Χορός), Σταμάτης Λόγος ( Ιεροκήρυξ/ Δαδούχος/ Ιερέας Μυσταγωγός/ Χορός), Δημήτρης Μπόζες (Επόπτης Ιερέας/ Χορός), Αλέκος Καλογιαννίδης (Μύστης IV, Ιερέας, Χορός), Ιουλία Βεντίκου (Διογένεια/ Περσεφόνη/Ιέρεια / Χορός), Πάτυ Παπαγεωργίου (Παμμερόπη/ Χορός), Μαρίζα Πελεκάνου (Σαισάρα/ Χορός), Εύα Αυλίδου (Βαυώ/ Χορός), Κωνσταντίνα Μπαξεβάνη (Ιέρεια Μυσταγωγός/ Χορός), Θωμάς Γκότσης (Μύστης ΙΙΙ/ Χορός), Μάνια Μεταξά (Ιέρεια/ Χορός), Αθηνά Παπαφώτη (Χορός), Πενθεσίλεια Πετρίδου (Χορός), Πία Πιεράκου (Χορός), Ράνια Σπυροπούλου (Χορός), Βίκυ Τσέλιου (Χορός), Αργυρώ Τσιουμπλεκτσή (Χορός), Μαρία Τσούγκα (Χορός), Κώστας Χρισταντώνης (Χορός)