Είδαμε την Κασέτα της Λούλας Αναγνωστάκη στο θέατρο Σταθμός

Γράφει η Λένα Σάββα

"Όλα αυτά τα χρόνια ένιωθα σαν η ζωή μου να είναι αλυσοδεμένη. Σαν μέσα μου να έχω μια μεγάλη ζωή που όλο μικραίνει χρόνο με το χρόνο, μέρα με τη μέρα γίνεται πιο μικρή."

Γνώστης πλέον ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Μάνος Καρατζογιάννης, του σύμπαντος της Λούλας Αναγνωστάκη, ανεβάζει την κασέτα 40 χρόνια μετά το θρυλικό ανέβασμα του Κουν.
Ο Μάνος Καρατζογιάννης την σκηνοθετεί στο πλαίσιο της διδακτορικής του διατριβής με τίτλο " η πνευματική παρακαταθήκη της Λούλας Αναγνωστάκη" στο Πανεπιστήμιο του Hull κι έχοντας διανύσει μια μακρόχρονη πορεία βαθιάς μελέτης πάνω στο έργο της.

Η συγγραφέας είπε για την κασέτα: "τα πρόσωπα του έργου προέρχονται από τον οικείο γύρω μας κοινωνικό χώρο.Μετέωροι ανάμεσα στην πρωτόγονη ύπαιθρο απ' όπου κατάγονται και το αφιλόξενο τοπίο της πόλης όπου μετανάστευσαν, προσπαθούν να επιβιώσουν μ' έναν σπασμωδικό κι εύθραυστο ρεαλισμό."

Το παποράκι του Μπουρνόβα και ο ήχος των ειδήσεων της τηλεόρασης είναι μερικά από τα ηχοτοπία της παράστασης που επέλεξε ο Γιώργος Ανδρέου με την διεισδυτικά ευαίσθητη μουσική του.
Κι εμείς μπαρκάρουμε για να ταξιδέψουμε στο άχρονο ή διαχρονικό πεδίο του έργου.

Μια οικογένεια κι ένα φιλικό ζευγάρι αντιπροσωπεύουν εδώ την επιβιωτική ζήση, τον πόνο της μετανάστευσης, την προσαρμογή σε μια εποχή που αλλάζει κι απαιτεί κι εσωτερικές αλλαγές.Τα τέσσερα στοιχεία του ορατού κόσμου.

Ένα πέμπτο στοιχείο, αιθερικό, είναι ο Παύλος που είναι έξω απ' όλο αυτό. Λες και δεν είναι απόλυτα πραγματικός. Λες και υπάρχει εκεί μόνο για να εξισορροπεί τις συγκρούσεις, τις αντιστάσεις στο καινούργιο και να δίνει μια νότα ποίησης, σαν κάτι "απ' αλλού φερμένο" όπως έγραψε ο μεγάλος μας Οδυσσέας Ελύτης.
Με το ένα πόδι στη γη και με το άλλο έξω απ' αυτήν. Λες και η Αναγνωστάκη όρισε για μοίρα του μια άλλη πατρίδα και τον έβαλε να την ονειρεύεται μέχρι να την βρει.
Υπέροχα ποιητικός ο Μάνος Καρατζογιάννης ως Παύλος. Από τους καλύτερους ρόλους που έχει ερμηνεύσει. Ευαισθησία, εσωτερικότητα, όνειρο, εκφραστικότητα. Ένα ελεύθερο πουλί που δεν χωράει μέσα στα στενά πλαίσια του κόσμου τούτου.Βλέμμα μακρινό κι ονειροπόλο, μελαγχολία και πόνος, όραμα σε κάτι άλλο μακρινό που καθρεφτίζεται μέσα στα μάτια του.
"Πρέπει να βρει ένα νόμισμα η ζωή αφού δεν είναι ούτε ο έρωτας" γράφει ο Ελύτης. Αυτό το νόμισμα ψάχνει ο Παύλος.
Το κομμάτι του Παύλου για μένα είναι η αριστοτεχνική πρόθεση της συγγραφέως να ενώσει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον, τους συμβιβασμούς με την ελευθερία, τον κόσμο τούτο με μια άλλη διάσταση.

Κομβικό σημείο του έργου, όταν μαθαίνει ο Παύλος την επαναστατική πράξη ενός παιδικού του φίλου. Συνδυάζει την απόπειρα δολοφονίας του Πάπα Ιωάννη από τον Τούρκο Αλί Αγκτσά, με τον παιδικό του φίλο και πιστεύει ότι αυτός είναι ο Τούρκος επαναστάτης. Το επαναστατικό πνεύμα που υποβόσκει μέσα του τώρα παίρνει σάρκα και οστά.Αποκτά υπόσταση.

Μια άλλη μεγάλη ερμηνεία είναι της Σμαράγδας Σμυρναίου στο ρόλο της Μαρίτσας. Γλυκειά, ευγενική και διπλωμάτισσα, προσπαθεί να συμβιβάσει ακραίες τάσεις και να κατασιγάσει τις εντάσεις της οικογένειας. Είναι η αρχόντισσα στον κόσμο της ύλης και διαχειρίζεται το αξίωμα της με εκπληκτική μαεστρία. Αξιόλογη στάμπα στο θεατρικό γίγνεσθαι η ερμηνεία της.

Αφοπλιστικά φυσικές οι ερμηνείες των: Γιώργου Δεπάστα (Σπύρος), Γιώργου Ζιόβα (πατέρας), Βάσως Καμαράτου (Βαγγελιώ), Αναστασίας Ραφαέλας Κονίδη (Κατερίνα), Ερμίνας Κυριαζή (Καίτη), και Γιάννη Τουμαράκη (νεαρός γιος).

Η σκηνοθεσία του Μάνου Καρατζογιάννη φωνάζει τον σεβασμό και θαυμασμό του για την συγγραφέα. Σαν ένα είδος συστημικής αναπαράστασης, τοποθετεί τους ήρωες πάνω στη σκηνή και τους αφήνει ελεύθερους να ζήσουν τις ιστορίες τους, παρακολουθώντας απέξω σαν ένας στοργικός και φροντιστικός παρατηρητής.
Ωστόσο στην σκηνοθετική γραμμή του είναι ξεκάθαρος ο ρυθμός, η καθαρότητα κι ευκρίνεια των προσώπων, η δύναμη της ζωής που ρέει γύρω μας και μέσα μας και η καταλυτική δύναμη του οράματος για έναν άλλο καλύτερο κόσμο. Κι όλα αυτά υφασμένα με την αγάπη του σκηνοθέτη για το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη και για το θέατρο.

Στην κασέτα βλέπουμε την πρόθεση της συγγραφέως να εξωραΐσει τον κόσμο της βαριάς ύλης και να γειώσει μέσα σ' αυτόν, τον άλλο κόσμο τον αθέατο. Είναι ένα κομμάτι της ψυχοσύνθεσης της που ποθεί παθιασμένα να σηκωθεί αυτός ο κόσμος "λίγο ψηλότερα".

Η κασέτα είναι μια από τις σπουδαίες παραστάσεις της σεζόν που πέρασε αλλά και αυτής που μόλις άρχισε.
Και είναι σπουδαία γιατί εκτός από την σκηνοθεσία και τις ερμηνείες της, επιχειρεί να γεφυρώσει, να ενώσει, προσπαθεί να αντιταχθεί στον διαχωρισμό που βλέπουμε γύρω μας σήμερα.Και διά σκηνοθετικού χειρός το κατορθώνει!!!!

https://www.more.com/theater/kaseta-2os-xronos/