Είδαμε το Γάλα του Βασίλη Κατσικονούρη στο θέατρο Σταθμός

Γράφει η Λένα Σάββα

" Υπάρχω εφόσον εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι εκφράζω τους καημούς, τα προβλήματα σας, την πίκρα της ξενιτιάς, το μόχθο του εργάτη, την εγκατάλειψη και θα υπάρχω όσο υπάρχουν ταπεινοί, αγνοί, τίμιοι άνθρωποι του λαού, γιατί μόνο στην καρδιά του λαού ζω, εκεί είναι το σπίτι μου."

Το Γάλα πρωτοπαίχτηκε στη Νέα Σκηνή του Εθνικού το 2005 και από πέρισυ παρουσιάζεται στο θέατρο Σταθμός σε σκηνοθεσία Ερμίνας Κυριαζή και Μάνου Καρατζογιάννη, είκοσι χρόνια μετά την συγγραφή του.

Είναι ένα πολυθεματικό έργο που εστιάζεται σε μια επαναπατρισμένη οικογένεια από την Γεωργία.
Μια μάνα η Ρίνα και δύο γιοι, ο μεγάλος ο Αντώνης και ο μικρός ο Λευτέρης. Και οι τρεις προσπαθούν ο καθένας με τον τρόπο του, να επιβιώσουν στη νέα πατρίδα.
Ο φιλόδοξος Αντώνης θέλει να αποκτήσει χρήματα και δύναμη, να γίνει κάποιος, κάνοντας αποκοπή από τα συναισθήματα του και τις μνήμες του.
Ο μικρός, ο Λευτέρης έχει διαγνωστεί με σχιζοφρένεια.Ελεύθερο πνεύμα, κρατά μέσα του σαν φυλαχτό τις μνήμες του και προσπαθεί να ξεφύγει ακούγοντας λαϊκα τραγούδια και κάνοντας ύποπτες παρέες.
Ο Λευτέρης είναι το σύμβολο μιας κατακερματισμένης ελευθερίας, ενός οράματος για μια άλλη ζωή. Εκφράζει την πρωταρχική ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει, να μην είναι ξένος και καίνε μέσα του σαν φλόγα που μερικές φορές γίνεται πυρκαγιά, όλα τα αναπάντητα γιατί της ιστορίας του κόσμου.

"Μια ζωή ν' απλώσει το χέρι να χαϊδέψει τα μαλλάκια του, δεν το άπλωσε ο πατέρας του.Το είχε το παιδί πραγματικά σαν ξένο. Τουλάχιστον νάχε πάρει λίγο γάλα απ' τη μανούλα του, να τούδινα εγώ."

Η Στέλλα Γκίκα στο ρόλο της Ρίνας δίνει μια ερμηνεία απόλυτα ευθυγραμμισμένη με τη μάνα που αγωνίζεται καθημερινά να διαχειριστεί το άρρωστο παιδί της, τα παράπονα του άλλου γιου, να αποποιηθεί τις μνήμες της για να προστατέψει την οικογένεια της.
Η Γκίκα μ' έναν τρόπο ήρεμο κι εσωτερικό, εκφράζει όλο το σπαραγμό για τον ξενητεμό τους, για τον μικρό της γιο, για τον άσχημο γάμο της με τον αλκοολικό σύζυγο.Μια ερμηνεία υποδειγματική, ευαίσθητη, αισθαντική και βαθιά συγκινητική.

"Σαν ξένοι είμαστε δω. Με τη βοήθεια της εκκλησίας ζούμε. Ξεκρέμαστοι μείναμε. Ούτε από δω, ούτε από κει."

Ο Μάνος Καρατζογιάννης στο ρόλο του Λευτέρη μας συντάραξε ακόμα μια φορά. Του Λευτέρη της ανεκπλήρωτης ελευθερίας, ένα αδάμαστο άλογο των κάμπων της πατρίδας του. Σε καθηλώνει με τις εναλλαγές της φωνής, το βλέμμα και τις κινήσεις φυλακισμένου αγριμιού και καθώς τον κοίταζα σκέφτηκα " σίγουρα έχει αφήσει τον εαυτό του στο σπίτι".
Έχει έναν ιδιαίτερο και μοναδικό τρόπο αυτός ο ηθοποιός να σε κάνει να αγαπάς τους ήρωες που υποδύεται κι αυτό είναι ένα μεγάλο δυναμικό, η ικανότητα του να προσεγγίζει με ποιητική ευαισθησία τους ρόλους που επιλέγει.Ανθρώπους ευφιείς και χαρισματικούς, αλλά ελαφρώς αποκλείνοντες από την ψυχολογία της μάζας.Και είναι γεγονός ότι πάντα οι ιδιαίτερα ευφιείς άνθρωποι αποκλείνουν από τη μαζική συνειδητότητα.Όλα τα λαμπερά πνεύματα που πέρασαν από αυτό τον πλανήτη θεωρήθηκαν επικίνδυνοι ή τρελλοί.

"Μια σκέψη.Πως πάντα, παντού, ότι κι αν κάνεις, αυτό θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο, θα υπήρχε ένας άλλος τρόπος να το ζεις."

Ακριβομετρημένη η ερμηνεία του Δημήτρη Πασσά, κινείται αυστηρά στα πλαίσια του ρόλου, δίνοντας έναν Αντώνη που πείθει για τις προθέσεις του να αναδειχτεί, κρύβοντας την ευαισθησία του.
Ωραία σκηνική παρουσία η Ελένη Σακκά, μας παρουσιάζει επιτυχημένα την μικροαστή Νατάσα με τις υλικές επιθυμίες και τον μειωμένο συναισθηματισμό.

Η μουσική του Νεοκλή Νεοφυτίδη δίνει χρώμα στην παράσταση και λαϊκή ταυτότητα και οι φωτισμοί του Άγγελου Παπαδοπούλου φωτίζουν τη μιζέρια της φτώχειας όπως την οραματίστηκε ο Άγγελος Αγγελής με το σκηνικό και τα κοστούμια του.

"Δεν υπάρχει Θεός άμα δε σ' αγαπάει κανείς,"

Το Γάλα είναι ένα βαθιά πολιτικό έργο που ασχολείται με την προσφυγιά, τη φτώχεια, τη διαφθορά της υψηλής κοινωνίας, τον αγώνα των προσφύγων να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν.
Ασχολείται με τον ρατσισμό στις διάφορες εκφάνσεις του και γενικά με την διαφορετικότητα, που ωστόσο είναι αυτή που χρωματίζει τα παζλ των ανθρώπινων κοινωνιών και δημιουργεί ενδιαφέρουσες ποικιλομορφίες.

Εξαιρετικά φροντισμένη η σκηνοθεσία της Ερμίνας Κυριαζή και του Μάνου Καρατζογιάννη, "γεμίζει" την σκηνή αλλά και την πλατεία, δημιουργεί μια λειτουργική ροή και πλάθει μια αυθεντική ατμόσφαιρα μιας φτωχής, προσφυγικής οικογένειας.
Ωστόσο δεν είναι αυτή ακριβώς η εικόνα.
Το εξαιρετικό κείμενο μαζί με την στοχευμένη σκηνοθετική δουλειά, δίνουν στην παράσταση μια ποιητικότητα, μια μελωδικότητα ανεξήγητη που δεν ξέρεις από πού έρχεται, τα γεγονότα δεν την δικαιολογούν και είναι αυτό ακριβώς το στοιχείο μαζί με τις δυνατές ερμηνείες, που κάνει το Γάλα μια παράσταση εξαιρετική!

https://www.more.com/gr-en/tickets/theater/to-gala/