Είδαμε την παράσταση Φάουστ στο Εθνικό θέατρο

Γράφει η Λένα Σάββα

"Στο συρφετό αυτό που με πιέζει δε βρίσκω τίποτα. Σπούδασα με μόχθο και νάμαι πάλι εδώ δίχως γνώση καμμία. Η χαρά απ' τη ψυχή μου έχει χαθεί.Γιατί ο πόνος κρατάει τους παλμούς της ζωής μου; Πώς μια καινούργια ηδονή θα κατακλύσει τις αισθήσεις; Ποια μυστική ορμή θα γαληνέψει την καρδιά; Θέλω να λυτρωθώ."

Στο Εθνικό θέατρο στην κεντρική σκηνή του κτηρίου Τσίλλερ είδαμε την βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Γκαίτε παράσταση, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Άρη Μπινιάρη.
Η μετάφραση είναι του Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου, η δραματολογία της Έρις Κύργια και σύμβουλος δραματουργίας η Νεφέλη Παπαναστασοπούλου.

Ο Μπινιάρης φέρνει τον Φάουστ στο σήμερα μέσα από την εμπνευσμένη διασκευή του και τον βάζει στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή. Ενός ψυχαναλυτή που η αθέατη πλευρά του είναι ο Εωσφόρος. Φυσικά αφού βγάζει στην επιφάνεια όλα τα σκουπίδια μας.
Ο Φάουστ έχει βουτήξει στο εσωτερικό του σκοτάδι, μέσα στις σκιές του υποσυνείδητου νου, που είναι τα απωθημένα συναισθήματα, οι ανομολόγητοι φόβοι, οι μη αποδεκτές σκέψεις, οι αμαρτωλές επιθυμίες.
Ο ψυχοθεραπευτής τον προτρέπει να βουτήξει ακόμα πιο βαθιά, στα σύνορα του ασυνείδητου. Να αντιμετωπίσει με την εσωτερική του δύναμη όλα αυτά που τον βασανίζουν, αφού πρώτα τα γνωρίσει.
Το γραφείο του γιατρού μ' ένα μαγικό σχεδόν τρόπο χάνεται στο βάθος και η σκηνή γεμίζει από όλους τους υποεαυτούς του ήρωα, (τους ετερώνυμους όπως έγραψε ο Πεσσόα). Τους φόβους και τις μύχιες σκέψεις του, που γίνονται οντότητες κι αρχίζουν ένα φρικιαστικό χορό. Έρχεται σε επαφή με την κόλαση των θρησκειών που είναι τα εσωτερικά μας τέρατα.Αυτά τα τέρατα που οι ψυχολόγοι τα ονομάζουν εσωτερικούς σαμποτέρ και που μισούν τις αλλαγές.

" Είμαστε ακόλουθοι του άσεμνου Νυμφίου. Ακάθαρτα μιάσματα, εξόριστοι κι έκπτωτοι. Είμαστε ακόλουθοι εκείνου που οι λεγεώνες των Αγγέλων ονομάζουν Σατανά, πνεύμα του κακού. Αυτόν που κάποτε ήταν ο ενδοξότερος των Αγγέλων. Τον έκπτωτο."

Άραγε υπάρχει εξωτερική πραγματικότητα; Μήπως η όποια αναζήτηση μας, έχει να κάνει μόνο με το μέσα μας; Ο παράδεισος και η κόλαση, τα αλλόκοτα κι αποτρόπαια τέρατα μήπως είναι οι μορφές που παίρνουν οι εσωτερικές άλυτες συγκρούσεις μας;
Ο Μπινιάρης κάνει μια βαθιά βουτιά στα άδυτα του υποσυνειδήτου κι ανέρχεται με λαμπρές εμπνεύσεις. Γιατί ο Φάουστ του, είμαστε εμείς αντιμέτωποι με τις διαβολές που πρέπει να αντιμετωπίσουμε και να καθάρουμε.
Το πάτημα ενός διακόπτη αρκεί για να εξαφανιστεί το σκοτάδι.Αυτόν τον διακόπτη εξερευνά ο σκηνοθέτης.

Η εκπληκτική δουλειά στα σκηνικά τα κοστούμια και τις μάσκες από τον Πάρι Μέξη, στις χορογραφίες από την Φαίδρα Νταϊόγλου και στους μυστηριακούς φωτισμούς από την Στέλλα Κάλτσου, δημιουργεί μια απόκοσμη, συνταρακτική ατμόσφαιρα που σε καθηλώνει.
Με βασικό ενορχηστρωτή αυτών των δυνατών εικόνων τη συγκλονιστική μουσική του Τζεφ Βάγγερ που σε βάζει απόλυτα μέσα στην παράσταση και σε κάνει να βλέπεις εικόνες ακόμα και με κλειστά μάτια.

Η κόλαση βρυχάται, τα σκηνικά μεταβάλλονται ολοένα, η φρίκη μεγαλώνει και ο Φάουστ χτυπιέται αλύπητα.

Η εντυπωσιακή Ιωάννα Μαυρέα στο ρόλο της μάγισσας είναι εκρηκτική.
Εξαιρετική η Κωνσταντίνα Τάκαλου ως κορυφαίος φόβος. Με την αέρινη κίνηση και το μπρίο της είναι ένα από τα δυνατά σημεία της παράστασης.
Αξιόλογες ερμηνείες από όλους τους ηθοποιούς, ένα συντονισμένο σύνολο κινήσεων, φωνών κι εκφράσεων γεμίζει σαρωτικά τη σκηνή και συμβάλλει στην ένταση και την ατμοσφαιρικότητα της κόλασης.

Κι έρχεται ο μεγάλος καταλύτης, ο μέγιστος μεταμορφωτής, διάβολος και Θεός μαζί, παράδεισος και κολαση.Ο Έρωτας. Ανάμεσα στον Φάουστ και την Μαργαρίτα.

"Ένοιωθα να με σαρώνει ο έρωτας. Να με παρασέρνει σταθερά με κάθε βήμα, με κάθε βλέμμα, με κάθε λέξη, να με τραβάει με μια έλξη από την οποία δεν μπορούσα να ξεφύγω, κι εγώ να γλυστράω και να βυθίζομαι όλο και πιο βαθιά στη φωνή της."

Εκφραστική κι αισθαντική η ερμηνεία της Νάντιας Κατσούρα μας αιχμαλωτίζει με την δυναμική ευαισθησία της και τη φωνή της, όχι μόνο στο τραγούδι. Η κίνηση και οι εκφράσεις της χτίζουν γύρω της μια πυκνή ερωτική ατμόσφαιρα και η χημεία με τον Βαλάσογλου, ζωγραφίζει έναν αισθησιακό ερωτισμό.
Ο Μιχάλης Βαλάσογλου, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα του σώματος και την βαθιά φωνή του δίνει έναν Φάουστ απελπισμένο και πολύ ερωτικό. Έναν πολεμιστή που νικάει τα σκοτάδια του και γίνεται ο φάρος της παράστασης.
Από κοντά ο Άρης Νινίκας πολύ καλός ως ψυχαναλυτής-Εωσφόρος, δίνει μια ερμηνεία που ξεχωρίζει.

"Έχεις σκεφτεί ποτέ πως ίσως οι σκιές δεν είναι εχθρός σου, έχεις σκεφτεί μήπως είναι οι απαραίτητες εκείνες ρωγμές που βοηθάνε τελικά την αγάπη να διαπεράσει την επουράνια τελειότητα και να γίνει λίγο περισσότερο ανθρώπινη; Μήπως τελικά ό,τι ζει εξορισμένο στο σκοτάδι μέσα μας δεν διψάει για εκδίκηση αλλά για κατανόηση; Να το αναγνωρίσουμε, να το αποδεχτούμε και να του επιτρέψουμε να μεταμορφωθεί σε ήρεμο και σιωπηλό συνοδοιπόρο;"

Συγκινητική η απεύθυνση αυτή του Εωσφόρου στον Φάουστ, περικλείει μια πυρηνική αρχή της Ψυχανάλυσης και της Ενεργειακής Ψυχοθεραπείας.

Ο Φάουστ του Μπινιάρη είναι η προσωπική περιπέτεια και διαδρομή όλων μας, αν θέλουμε να είμαστε όντα σε εξέλιξη και να τιμούμε το ιερό δώρο της ζωής.Μια περιπέτεια ενορχηστρωμένη από έναν εμπνευσμένο σκηνοθέτη και ντυμένη με εντυπωσιακά σκηνικά, κοστούμια, χορογραφίες κι εξαιρετικές ερμηνείες.
Ένας Φάουστ του σήμερα που θέλει παθιασμένα να καθαρίσει τη σκοτεινή αποθήκη του υποσυνείδητου, να ρίξει φως και φέροντας μέσα του σαν θριαμβευτικό τρόπαιο την κάθαρση, να βγει ελεύθερος.
Ελεύθερος να ζήσει (ζήσε, ζήσε), να ερωτευθεί, να βιώσει την πληρότητα που είναι κληρονομικό δικαίωμα κάθε ανθρώπου.
Θεωρώ ότι είναι από τις καλύτερες παραστάσεις που έχω δει τα τελευταία χρόνια κι εκτός από την υψηλή αισθητική και εικαστικότητα της, είναι κι ένα σπουδαίο σεμινάριο ψυχολογίας!Ένοιωσα πλούσια φεύγοντας!

https://www.ticketservices.gr/event/n-t-faust/?lang=el