Όταν η μνήμη γίνεται οργή

"Όση ώρα αυτός ο ξανθός με τους παραφουσκωμένους μυς βάραγε φάλαγγες, οι άλλοι χοροπηδάγανε πάνω μου, πατούσαν στο στομάχι μου, μου σφίγγανε το λαιμό, μου ανάβανε σπίρτα να μου κάψουνε τα μάτια. Σε μια στιγμή ο Σπανός μου είπε " μίλα γιατί θα σ' αφήσω μόνη σου με αυτούς εδώ και κανείς δεν θα τους συγκρατήσει" κι άρχισε ο ίδιος να μου ξεσκίζει το φουστάνι. Μετά μου κλείσανε το στόμα με μια πατσαβούρα. Ο Σπανός χτύπαγε μια το κεφάλι μου, μια το άδειο καζάνι που ήταν δίπλα."

               Η παράσταση Μπουμπουλίνας 18 μετά την επιτυχή παρουσίαση της στο φεστιβάλ Αθηνών, έρχεται στην Κεντρική Σκηνή του θεάτρου του Νέου Κόσμου.
Είναι βασισμένη στο βιβλίο της Κίττυς Αρσένη που γράφτηκε μέσα σε ένα τρένο από Παρίσι προς Στρασβούργο. Η Αρσένη είχε δραπετεύσει το 1968 από την Ελλάδα της χούντας για να καταθέσει ως μάρτυρας για τα βασανιστήρια που υπέστη, στο Συμβούλιο της Ευρώπης για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η μαρτυρία της μαζί με άλλες, αποτέλεσε ένα ισχυρό πλήγμα κατά της χούντας αφού η ελληνική κυβέρνηση εξωθήθηκε να αποχωρήσει από το Συμβούλιο της Ευρώπης.

               Αιτία της σύλληψης και των βασανιστηρίων ήταν - για φαντάσου- μια κασέτα με τραγούδια του Θεοδωράκη που βρέθηκε στα χέρια της Αρσένη. Εκείνη την περίοδο και ο Μίκης Θεοδωράκης κρατείται στο κτίριο της Μπουμπουλίνας.
Η Αρσένη δεν τον βλέπει, ακούει όμως το ενθαρρυντικό κι εμπνευστικό του σφύριγμα στα υπέροχα ποιήματα του Ρίτσου που είχε μελοποιήσει.
Το 2025 συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από τη γέννηση του και η παράσταση έχει θέση αφιερώματος.

               Η Κίττυ Αρσένη (1935-2013) ήταν σκηνοθέτης και ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης κι απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Κάρολου Κουν. Ακτιβίστρια με σημαντική δράση κατά της Δικτατορίας και υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υπήρξε ενεργό στέλεχος της ανανεωτικής αριστεράς, του Συνασπισμού και της δημοκρατικής αριστεράς. Υπήρξε γενική γραμματέας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και μέλος της καλλιτεχνικής επιτροπής του Εθνικού θεάτρου.

        Η ταράτσα της οδού Μπουμπουλίνας 18 που στέγαζε την Υποδιεύθυνση της Γενικής Ασφάλειας Αθηνών.       

                           Η σκηνοθέτης Σοφία Καραγιάννη πάντα σε δημιουργική έμπνευση, μας βάζει κατευθείαν στο καμαρίνι της ηθοποιού. Κανένα κελί καμμία ταράτσα. Μόνο αφήγηση και μνήμη. Κι ένας καθρέφτης που διακρίνονται μέσα του τα ομοιώματα- κούκλες των βασανιστών. Κάτι που ξεφεύγει από την ανθρώπινη υπόσταση. Σε συνάρτηση με τα σκηνικά και τα κοστούμια της Γεωργίας Μπούρδα, δημιουργείται ένα σκηνικό περιβάλλον αντιφατικό κι αυτή η αντιφατικότητα ενέχει όλη τη γοητεία ενός θεατρικού μονολόγου, μιας κατάθεσης οδυνηρής μνήμης. Από τη μια η ασφάλεια και η λάμψη ενός καμαρινιού κι από την άλλη η φρίκη.
Η μουσική του Μάνου Αντωνιάδη διεισδυτική κι ευαίσθητη, πλαισιώνει την αφήγηση άλλοτε σαν μανδύας προστασίας κι άλλοτε σαν τσεκούρι έτοιμο να καταστρέψει τη βία με τη βία.
Η σκηνοθεσία της Καραγιάννη, βαθιά κι αισθαντική, καταγγελτική μ' έναν απόλυτα καλλιτεχνικό τρόπο, καθοδηγεί μια ηθοποιό να ερμηνεύσει και την Αρσένη και τους βασανιστές της, χαρίζοντας της μια συγκλονιστική ερμηνεία.
Η Καραγιάννη με μοναδική μαεστρία, μετατρέπει έναν μονόλογο σε μια "πολυπρόσωπη" παράσταση, όπου οι ζοφερές αναμνήσεις αυτών των χρόνων, παίρνουν θέση πρωταγωνιστών δίπλα στην ερμηνεύτρια.Βάζει επίσης μέσα στη σκηνή έναν υπερβολικά μεγάλο για καμαρίνι ηθοποιού, καθρέφτη. Γιατί άραγε; Τι χρειάζεται να δούμε μέσα στον καθρέφτη όλοι εμείς; Ποιο είναι το ορμητήριο της βίας; Από πού ξεκινούν οι ρίζες του φασισμού;
Σημαντική η συμβολή της εξαιρετικής Μαργαρίτας Τρίκα στην κίνηση.
Η Αμαλία Αρσένη (ανηψιά της Κίττυς Αρσένη) αλώνει τη σκηνή, γεμίζει το χώρο με την ενέργεια της, μας καθηλώνει με την ευαισθησία της, μας συγκινεί με το βάθος της ερμηνευτικής της προσέγγισης.

               Όλοι αυτοί που αγωνίστηκαν ενάντια σε δικτατορικά καθεστώτα ανά τον κόσμο, μας φωνάζουν δια στόματος Αρσένη, να μη ξεχάσουμε να μη συγχωρήσουμε, να μην επαναπαυτούμε.
Ειδικά σήμερα που η τεχνολογία πάει να διαβρώσει τα πάντα (η λανθασμένη χρήση της που ακυρώνει τον άνθρωπο) και οι τρόποι επιβολής έχουν γίνει πιο δυσδιάκριτοι και πιο ύπουλοι, η σπουδαία αυτή παράσταση διά σκηνοθετικής φωνής Σοφίας Καραγιάννη μας λέει να ακολουθήσουμε το ποίημα του μεγάλου ποιητή μας Γιάννη Ρίτσου που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης κι ακούγεται σαν ένα απαλό σφύριγμα σχεδόν σε όλη την παράσταση.

Όταν σφίγγουν το χέρι, όταν σφίγγουν το χέρι,
ο ήλιος είναι βέβαιος για τον κόσμο!!!

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/mpoumpoulinas-2/