“Ο φονιάς αυτός είναι ο μπαμπάς σας”

              Ο Θανάσης Τριαρίδης είναι ένας συγγραφέας που όσο τον ανακαλύπτω με συναρπάζει όλο και περισσότερο. Προσωπικά, πιστεύω -χωρίς υπερβολή -ότι είναι ένας από τους πιο μορφωμένους ανθρώπους στην Ελλάδα, ενώ ο μοναδικός τρόπος που αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα τον καθιστά στα μάτια μου ένα είδος μύστη ή σαμάνου. Πράγματι, ο Θανάσης Τριαρίδης καταφέρνει να συνδυάσει την ωμή πραγματικότητα με μια υπερβατική φυσικότητα, παραπέμποντας στο ρεύμα του μαγικού ρεαλισμού. Ξεπερνά, όμως, τα κλασσικά στεγανά του, απηχώντας κάτι από τη μετανεωτερικότητα, μέσα στην οποία ζει. Έτσι, ο Τριαρίδης καταφέρνει μέσα από το όχημα του μύθου να επιτύχει ένα “mobilis in mobili”, προσεγγίζοντας τη ρευστότητα του σήμερα με ρομαντισμό και fundamentum in re. Με αυτό το τρόπο επιτυγχάνει μια πρωτότυπη μεταμυθοπλασία και το μπέρδεμα του μύθου με τον ίδιο το μύθο ή ακόμα και την πραγματικότητα. Ως εκ τούτου, τα έργα του χαρακτηρίζονται από αποδιδαχή, εννοιολογικές ανατροπές, σημειωτικές υποδείξεις, θραύση του “τέταρτου τοίχους”, μεταθεατρικά στοιχεία, αλλά και το απαραίτητο mindfuck που καθιστά την γραφή του προκλητική και ταυτόχρονα ελκυστική “για δυνατούς λύτες”.

            Το έργο του “Λεοπόλδος, ή κόβοντας τα δάχτυλα του κοινού” είναι μόνο το ένα μέρος από την τριλογία του συγγραφέα (Λεοπόλδος -Football -HIV), μέσα από την οποία προσπαθεί να αποκαλύψει τη βίαιη και αιματοβαμμένη ιστορία του πολιτισμού μας. Πρόκειται για ένα έργο αιρετικό, σε μια προσπάθεια αποδόμησης του ιδεολογήματος της πολιτιστικής υπεροχής της Δύσης. Αφετηριάζοντας από το έργο του βασιλιά του Βελγίου, Λεοπόλδου και τη σφαγή πολλών εκατομυρίων Κονγκολέζων στο όνομα της παραγωγής καουτσούκ και της γενικότερης προόδου, ο Τριαρίδης αγγίζει το ζήτημα της αποικιοκρατίας, στην οικονομική και πολιτιστική της εκδοχή, ενώ παράλληλα μέσω του επαγωγικού συλλογισμού του αποκαλύπτει τα θεμέλια στα οποία είναι χτισμένος ο ανθρώπινος πολιτισμός. Βαθύτατα απαισιόδοξος και με έντονο το αίσθημα της ματαιότητας ο “Λεοπόλδος” αγγίζει θέματα όπως είναι η εθελοτυφλία και η κοινωνική υποκρισία, αλλά και φιλοσοφικές ενότητες όπως η κοινοτυπία του κακού ή η ιερότητα του ανθρώπινου κορμιού μέσα από μια ρητορική “μη βίας”, που συνάγεται εξ' αντιδιαστολής μέσα από ένα πολύ γκροτέσκο θεατρικό κείμενο, που θυμίζει κάτι από το δόγμα 95.

            Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι ο “Λεοπόλδος” είναι ένα έργο εξαιρετικά ωμό και σκληρό και η σκηνοθεσία της Μαρίας Τσομπανάκου και Βασιλικής Κούλη κατευθύνεται ως προς την ανάδειξη αυτών ακριβώς των πτυχών του. Έτσι, ο Λόγος του Τριαρίδη μετουσιώνεται στη σκηνή του Faust μέσα από τη Μορφή του, με αποτέλεσμα να σοκάρει και να παίζει με τον συναισθηματικό κόσμο του θεατή. Πράγματι, ο “Λεοπόλδος”, μέσα από τη θραύση του “τέταρτου τοίχους”και τη διάδραση με το κοινό είναι ένα έργο που μοιάζει με σκωτσέζικο ντους και -ενίοτε- ρώσικη ρουλέτα. Με γρήγορους ρυθμούς και άπειρες συναισθηματικές μεταπτώσεις ο θεατής βρίσκεται όλο και περισσότερο να βυθίζεται μέσα στη θεατρική σύμβαση που λαμβάνει χώρα επί σκηνής, ενώ τα όρια μεταξύ ζωής και τέχνης, πραγματικότητας και θεάτρου γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτα. Πολύ περισσότερο, πρόκειται για μια παράσταση -βίωμα, αφού οποιαδήποτε θεατρική σύμβαση εγκαταλείπεται από τα πρώτα κιόλας λεπτά, δίνοντας χώρο στην ενεργό συμμετοχή, κινητοποιήση και εγρήγορση. Μέσα σε αυτό το πλέγμα αλήθειας και ψέματος η ερμηνεύτρια Μαίρη Ξένου κινείται με βήμα μετέωρο, σαν αυτό ενός φαντάσματος που κινείται ανάμεσα στους κόσμους, ενώ παράλληλα φαίνεται να έχει “license to kill”. Αυτοσχεδιασμός, σωματικότητα και επινοητικότητα είναι λίγα από τα εκφραστικά μέσα που η νεαρή ηθοποιός επιστρατεύει για να φορέσει ένα ρόλο δύσκολο και βαρύ, βίαιο και ψυχοφθόρο.

            Από την άλλη μεριά, ο θεατής βρίσκεται σε μια διαρκή σύγχυση. Δε θα έλεγα, ωστόσο, ότι σκοπός του έργου είναι να τον φέρει προ των ευθυνών του με μια διάθεση διδακτισμού. Αντίθετα, μέσα από μια ανυποχώρητη στάση που δεν χαρίζεται, στοχεύει να αναδείξει μια μεγάλη, πρωτοφανή και ανήθικη αντίθεση, εκείνη ανάμεσα στο “μεγαλείο του ανθρωπίνου πολιτισμού” και της διαλεκτικής του σχέσης με την ανθρωποθυσία, την εκμετάλλευση και την υποδούλωση. Γι' αυτό και η αίσθηση που μένει στο τέλος είναι εκείνη του σοκ και της ματαιότητας ενώπιον στην αποκάλυψη ενός τεράστιου ταμπού που φωνάζει την ενοχή όλων μας.

            Ένα συγκλονιστικό κείμενο, μια σοκαριστική παράσταση!

Σημείωμα συγγραφέα

Το LEOPOLD είναι ένα κείμενο που γυρεύει την κυριολεξία – για να την αντικρίσει αμήχανα στην απερίγραπτη απορία της συλλήπτριας αφετηρίας του. Το συναισθηματικό σοκ της επίσκεψης στα Ορφανοτροφεία αλλά (αλίμονο) και στους δρόμους της Αντίς Αμπέμπα με έκανε να ανακαλέσω μια αφήγηση οργής για ένα αδιανόητο έγκλημα το οποίο η Δύση τοποθέτησε στα θεμέλια του πολιτισμού της. Για την δική μου οπτική, τα 12 έως 20 εκατομμύρια των δολοφονημένων Κονγκολέζων (ακόμη και η ψαλίδα ανάμεσα στα δύο νούμερα είναι απερίγραπτα ντροπιαστική) δεν είναι μονάχα το έγκλημα ενός αρχιδολοφόνου και των υπαλλήλων του (του Λεοπόλδου B΄ και των εφιαλτικών μισθοφόρων του)· είναι το έγκλημα όλων των κοινωνιών της Δύσης που αναδιάταξαν την καθημερινότητά των πολιτών τους, το παρόν και το μέλλον τους πάνω στο αιματοβαμμένο καουτσούκ του Κονγκό. Είναι το έγκλημα των προπατόρων μας· και όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίμα των δολοφονημένων, ακρωτηριασμένων, βασανισμένων, κομματιασμένων, σκλαβωμένων μαύρων του Κονγκό πέφτει πάνω σε εμάς και στα παιδιά μας.Με άλλα λόγια, πιστεύω πως είμαστε ένοχοι – εγγόνια ενόχων και γεννήτορες ενόχων…

Θανάσης Τριαρίδης

FAUST (Καλαμιώτου 11& Αθηναϊδος 12, Αθήνα, 2103234095)

Διάρκεια: 90'

Κείμενο: Θανάσης Τριαρίδης
Σκηνοθεσία: Μαρία Τσομπανάκου, Βασιλική Κούλη
Ερμηνεία:Μαίρη Ξένου
Σπέσιαλ εφέ:Αλέξανδρος Λόγγος
Φωτισμοί: Ιωάννα Ζέρβα
Φωτογραφίες-Βίντεο: Νίκος Πανταζάρας
Μοντάζ βίντεο-trailer: Βασίλης Μιχαλόπουλος
Σχεδιασμός αφίσας: Ελένη Θαλασσινού
Παραγωγή: ΕΝΕΛΠΑ
Παραστάσεις: Πέμπτη στις 20:30
Εισιτήριο: 12, 10, 5 ευρώ

*Από την ομάδα ex.anima