Καλησπέρα κυρία Μερκούρη και σε όλα τα παιδιά της ομάδας, είναι μεγάλη χαρά να σας φιλοξενούμε στο θέατρο.gr

1.Για αρχή να σας πω πώς σας ακολουθώ σαν ομάδα πολλά χρόνια, από το ανέβασμα της «Μυθιστορίας του κυρίου Μολιέρου» , και ακόμα θυμάμαι με ποσό ενθουσιασμό είχα φύγει από εκείνη την πρώτη για μένα παράσταση! Ωστόσο η ομάδα υπάρχει πριν από αυτό, από το 2009. Θα θέλατε να συστηθείτε στους αναγνώστες μας, τόσο ως ομάδα όσο και τα μέλη σας;

Έλλη Μερκούρη (Ηθοποιός-σκηνοθέτης): H Θεατρική Ομάδα Κωφών «Τρελά Χρώματα» δημιουργήθηκε το 2009 και αποτελεί μια σύμπραξη Κωφών και ακουόντων ηθοποιών. Μέσα από μια συστηματική ενασχόληση με την θεατρική δράση, έχει αναδείξει νέους κώδικες στην υποκριτική έκφραση, αξιοποιώντας με ανανεωτική ματιά την νοηματική γλώσσα, παράλληλα με την φωνητική ερμηνεία, τις αρχές του αυτοσχεδιασμού και τις τεχνικές του σωματικού θεάτρου. Το 2023 απονεμήθηκε στην Ομάδα Τιμητικός Έπαινος για την πορεία του καλλιτεχνικού έργου της από την Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών στα Βραβεία Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών. Η Ομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής της πορείας είχε την τιμή να συνεργαστεί με σημαντικούς πολιτιστικούς φορείς. Ως προς τα μέλη της Ομάδας, ιδρυτικό μέλος είναι η Όλγα Δαλέκου, η Μαρία Στεφανή, η Σοφία Ζάγκα, η Μαρία και ο Κώστας Ρίκκου, όλοι Κωφοί ηθοποιοί. Ενώ, από την αρχή της καλλιτεχνικής μας πορείας συνεργάζεται μαζί μας η Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας Μυρτώ Γκανούρη. Βεβαίως, μην παραλείψω να αναφερθώ στους ακούοντες ηθοποιούς, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί μαζί μας κατά καιρούς στις παραστάσεις μας, όπως η Τσαμπίκα Φεσάκη και άλλοι συνάδελφοι, που συνέβαλαν από την αρχή όπως η Γιούλη Τσαγκαράκη, αλλά και ο Λευτέρης Παπακώστας που αποτελεί τη νέα μας συνεργασία. Παράλληλα, υπάρχει ένα δίκτυο συνεργατών, παλαιών και νέων, που συνεργάζονται με την Ομάδα.

2.Το πόσο σημαντική είναι η συμπερίληψη στην τέχνη δεν θα έπρεπε να αποτελεί καν ερώτηση, ωστόσο δυστυχώς δεν είναι απαραίτητα αυτονόητο. Έχει υπάρξει στήριξη από την πολιτεία σε αυτή σας την προσπάθεια; Σας έχουν προσεγγίσει κατά καιρούς φορείς ή χρειάζεται να το ‘’κυνηγήσετε΄΄ εσείς;

Μυρτώ Γκανούρη (Διερμηνέας Ε.Ν.Γ): Η κοινωνία μας όπως σε όλα, έτσι και στην τέχνη, κάθε άλλο παρά συμπεριληπτική είναι. Είναι μια κοινωνία δομημένη με τρόπο που αφήνει οτιδήποτε παρεκκλίνει από τη νόρμα, εκτός. Με τον ίδιο μηχανισμό αφήνει και τα άτομα με αναπηρία εκτός της τέχνης και του πολιτισμού. Τα τελευταία χρόνια γίνονται κινήσεις προκειμένου, τόσο η τέχνη, όσο και ο πολιτισμός να καταστούν προσβάσιμες. Όμως η προσβασιμότητα δεν είναι συμπερίληψη. Καθώς έρχεται σε δεύτερο χρόνο να λάβει υπόψη τις ανάγκες των εκτός νόρμας ανθρώπων. Ενώ η πραγματική συμπερίληψη σημαίνει a priori σχεδιασμός για όλους. Μάλλον ουτοπία.

Έλλη Μερκούρη: Δυστυχώς, γνωρίζουμε πόσο δυσμενείς είναι οι συνθήκες, όσον αφορά στα καλλιτεχνικά δρώμενα στην Ελλάδα. Πόσο μάλλον σε μια καλλιτεχνική ομάδα, στην οποία συμμετέχουν άτομα με ή χωρίς αναπηρία. Και δεν έχει σημασία αν αναφερόμαστε στην κώφωση, στην οπτική ή στην κινητική αναπηρία. Κάθε τύπος αναπηρίας αντιμετωπίζει τεράστια ζητήματα καθημερινής πρακτικής από μια αφιλόξενη πόλη, χωρίς να υπάρχει ένα βασικό επίπεδο προσβασιμότητας. Φανταστείτε τι μπορεί να συμβαίνει στον τομέα της τέχνης...Ωστόσο, έχω την αίσθηση ότι την τελευταία τριετία, γίνονται κάποια δειλά βήματα. Το Υπουργείο Πολιτισμού επιχορηγεί πια τέτοιου είδους παραστάσεις. Ωστόσο, δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό ότι σε μια τέτοιο είδους παραγωγή που έχει να καλύψει και τις υπηρεσίες προσβασιμότητας δεν είναι δυνατόν να έχει στη διάθεσή της τα ίδια χρήματα με μια άλλη παραγωγή που δεν έχει το ανάλογο κόστος. Αλλά για να απαντήσω στην ερώτησή σας με ακρίβεια, δυστυχώς καμία προσέγγιση από κανενός είδους φορέα. Αν δεν βάλουμε εμείς τα πόδια στην πλάτη και δεν τρέξουμε, δυστυχώς δεν θα συμβεί τίποτα.

3. Αισθάνεστε ότι γίνονται βήματα στην εκπαίδευση τόσο σε θέματα συμπερίληψης όσο και σε θέματα καλλιτεχνικής παιδείας;

Όλγα Δαλέκου (Ηθοποιός): Σε θέματα συμπερίληψης δεν νομίζω να γίνονται σωστά βήματα, αν δεν απευθυνθούν σε σωστούς φορείς ή σε εξειδικευμένα άτομα που έχουν γνώσεις, εμπειρίες και βιώματα πάνω σε αυτά τα θέματα. Να αναφέρω ένα παράδειγμα, γίνεται μια ημερίδα με θέμα τη συμπερίληψη και τη προσβασιμότητα και μας καλούν να κάνουμε μια ομιλία και να μιλήσουμε για την Ομάδα και δεν είναι καν προσβάσιμη για κωφά/βαρήκοα άτομα. Από πού να το πιάσεις; Αυτό πιστεύω πως είναι το βασικό πρόβλημα: δεν έχουν τους κατάλληλους ανθρώπους και συνεργάτες που να απευθυνθούν και να έχουν γνώση. Στην καλλιτεχνική παιδεία, το μόνο που πρέπει να γίνεται είναι να συμμετέχουν περισσότερο, να γίνονται οι παραστάσεις, οι περφόρμανς και τα καλλιτεχνικά δρώμενα περισσότερο προσβάσιμα και συμπεριληπτικά, ώστε να δοθούν τα κατάλληλα παραδείγματα και ερεθίσματα στα νέα παιδιά. Εκείνα είναι το μέλλον και οφείλουμε να τους δώσουμε μια καλή ευκαιρία να μορφωθούν. Όσο για την εκπαίδευση, δεν ξέρω από πού να αρχίσω...Έχει καταργηθεί το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής στην Ε΄ και Στ΄ Τάξη, ενώ σε πολλά σχολεία δεν διδάσκεται το μάθημα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά να μην έχουν επαφές με τη τέχνη από την παιδική τους ηλικία. Είναι σχετικά λίγες οι περιπτώσεις που εφαρμόζεται το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής και βλέπεις μόρφωση και γνώση, αλλά και τη δίψα ενεός παιδιού να μάθει περισσότερα και να εκφραστεί ελεύθερα. Αυτό, δυστυχώς, μας το έχουν στερήσει...

4. Σε γενικές γραμμές επιλέγετε θεατρικά έργα ‘’ρεπερτορίου’’ όπως λέμε, τα οποία διασκευάζονται κατάλληλα από εσάς. Πώς επιλέγετε κάθε φορά;

Έλλη Μερκούρη: Η επιλογή των έργων πραγματοποιείται κατόπιν σκέψης και προβληματισμού και βεβαίως σε συνεννόηση με τα υπόλοιπα μέλη της Ομάδας. Η αλήθεια είναι ότι πάντοτε έχουμε μια κοινή πλεύση, έναν κοινό κώδικα ως προς τα μηνύματα που επιθυμούμε κάθε φορά να μεταδώσουμε στους θεατές μας, μέσω των θεατρικών κειμένων. Και σχεδόν πάντα, υπάρχει ένα ισχυρό μήνυμα που εγώ προσωπικά σαν καλλιτέχνης θέλω να μεταδώσω. Σίγουρα, λαμβάνουμε υπόψη μας τη περιρρέουσα ατμόσφαιρα και τις προσλαμβάνουσες που δεχόμαστε κυρίως σε κοινωνικό επίπεδο. Έτσι, άλλοτε επιθυμούσαμε να μεταφέρουμε νοερά τους θεατές μας στη Γαλλία του 17ου αιώνα και να τους εμπνεύσουμε μέσω της έκρηξης τεχνών που συνέβαινε τότε, άλλοτε προσδοκούσαμε να τους ταξιδέψουμε σε μακρινούς πολιτισμούς και κουλτούρες, ιαπωνικούς ή ινδικούς, ενώ άλλοτε θέλαμε να τους προσγειώσουμε σε εξπρεσιονιστικά εδάφη, με γνώμονα τα ζητήματα εξουσίας ή φόβου. Όπως και να’ ναι, νομίζω ότι μαζί μας δεν αισθάνθηκαν ανία ποτέ!

5. Κάποια βασικά μέλη είναι από την αρχή της σύστασης της  ομαδας αν δεν κάνω λάθος και άλλα ανανεώνονται, μετά από 16 χρονιά πορείας, ποιες είναι οι δυναμικές αναμεσά σας;

Όλγα Δαλέκου: Τα περισσότερα μέλη έχουν παραμείνει στην Ομάδα από την ίδρυση της ακόμη κι αν δεν είναι ενεργοί ηθοποιοί αυτή τη στιγμή, αλλά πάντα συμβάλλουν σε κάθε δράση. Βέβαια, έχουμε και καινούργια μέλη, τα οποία για να ενσωματωθούν στη Ομάδα, πρέπει να γνωρίζουν καλά την ιδιαιτερότητα μας, τη κουλτούρα μας και τον τρόπο επικοινωνίας. Εμείς, τα αρχικά μέλη έχουμε έναν δυνατό πυρήνα και έτσι με αυτόν τον τρόπο μένει δυνατή μια καλή σχέση μεταξύ παλιών και νέων μελών, ακόμη και σε νέους συντελεστές.

6. Πώς είναι η εμπειρία στην σκηνή για έναν κωφό αλλά και για έναν ακούοντα ηθοποιό σε έναν μικτό θίασο, και γνωρίζοντας ότι υπάρχει μικτό κοινό;

Μαρία Στεφανή (Ηθοποιός): Ως κωφή ηθοποιός είναι μια μεγάλη πρόκληση να δουλεύω με ακούοντα ηθοποιό (πάντα οι ακούοντες ήταν ένα μυστήριο για μένα!) να πρέπει να τον "διαβάσεις", να τον κατανοήσεις, να μάθεις και εντέλει να συνεργαστείς μαζί του. Όταν όμως πετύχει, πιστεύω ότι έχεις ένα αποτέλεσμα που δεν έχεις ξαναδεί!! Το κοινό που είναι μικτό, επίσης πιστεύω βλέπει κάτι, όπου δεν υπάρχουν εμπόδια, βλέπει την ουσία του: «ότι όλοι είμαστε διαφορετικοί και όλοι ίσοι».

Λευτέρης Παπακώστας (Ηθοποιός): Θα ξεκινήσω από τον πυρήνα της σκέψης και μετά στην εμπειρία που βιώνεις πάνω στην σκηνή. Μέλημα ενός τέτοιου μικτού θιάσου είναι να συνδυάσει στην ουσία την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και την φωνητική ερμηνεία για να δημιουργήσει μια μοναδική δίγλωσση σκηνική αφήγηση, ένα παραστάσιμο υλικό, το οποίο θα απευθύνεται στο μικτό αυτό κοινό. Αυτό από μόνο του είναι υπερβολικά ανοιχτό ως αντίληψη, δηλαδή η έννοια της συμπερίληψης προσπαθεί να φτάσει σε ένα βαθμό στην ολότητά της. Γιατί προσπαθείς να είσαι ανοιχτός σε όλες τις καταστάσεις και πάνω από όλα προσπαθείς να είσαι ανοιχτός σε περισσότερες ομάδες επί ίσοις όροις. Τώρα στην ίδια την διαδικασία της σκηνικής πράξης, περνάς από διάφορα στάδια και από διάφορες μορφές επικοινωνίας. Το βασικό για μένα είναι να είσαι "ανοιχτός" και να θέλεις να επικοινωνήσεις με τους συναδέλφους και με το κοινό. Όταν είσαι αληθινός στην σκηνή στον εαυτό σου, στον συνάδελφο και στον θεατή η εμπειρία σε οδηγεί σε κάτι πρωτόγνωρο.

7. Έχοντας υπάρξει θεατής σε πολλές παραστάσεις σας έχω αισθανθεί ότι ο κόσμος αγκαλιάζει κάθε φορά την ομάδα. Εσείς τι εισπράττετε από το κοινό μετά από κάθε παράσταση;

Μαρία Στεφανή: Η ιδιαιτερότητα κάθε παράστασης είναι κάθε φορά διαφορετική και μοναδική. Τα μηνύματα που εισπράττουμε κάθε φορά επίσης διαφορετικά, έχουν όμως ένα κοινό σε όλες τις παραστάσεις: την αποδοχή και την έκπληξη. Μερικές φορές, ωστόσο, και μια μικρή απόσταση ανάμεσα εξαιτίας της διαφορετικότητας που ελπίζουμε να εξαλειφθεί.

8. Έχετε ήδη κάτι καινούριο στα επόμενα σχέδια σας;

Έλλη Μερκούρη: Πάντοτε ο καλλιτεχνικός προγραμματισμός μας ξεκινάει νωρίτερα, καθώς ο καθένας από εμάς, έχει να διαχειριστεί και άλλα ζητήματα είτε ερευνητικού περιεχομένου, είτε εκπαιδευτικού. Στη παρούσα φάση, μόλις ανεβάσαμε τη νέα μας παραγωγή «Κατάσταση Πολιορκίας» του νομπελίστα Αλμπέρ Καμύ και προς στιγμήν ασχολούμαστε με αυτή την παράσταση, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη το πλαίσιο της παραγωγής. Για όλα τα υπόλοιπα...αναμείνατε προσεχώς! Σας ευχαριστούμε πολύ!

Φωτογραφία Δάφνη Δρακούλη

Πληροφορίες και Εισιτήρια Παράστασης: 

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/katastasi-poliorkias-a-kamy-trela-xromata/