Συνέντευξη με τους Χρήστο Πανούτσο (σκηνοθεσία) και Κωνσταντίνο Μπαλαμπανίδη (θεατρική διασκευή) με αφορμή την παράσταση «Ο Αιώνιος Σύζυγος» του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι που ανεβαίνει στο ΘΕΑΤΡΟ 2510
Χρήστος Πανούτσος
1. Τι σε ενέπνευσε να αναλάβεις τη σκηνοθεσία αυτής της παράστασης;
Η δυναμική του έργου, μέσα από λίγες στιγμές από τη ζωή και τη συνάντηση των πρωταγωνιστών, ξεδιπλώνει έναν ολόκληρο ψυχολογικό κόσμο, διαχρονικό και γεμάτο από μικρές εντάσεις που αφήνουν τον θεατή με χιλιάδες σκέψεις σχετικά με τις σχέσεις και τη φιλία.
2. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετώπισες κατά τη διάρκεια της σκηνοθεσίας;
Η προσωποποίηση ενός ανθρώπου, ο οποίος στο έργο αναφέρεται μόνο, είναι η Ναταλία, η οποία, παρόλο που έχει αποβιώσει, επισκιάζει τους χαρακτήρες πάνω στη σκηνή και γίνεται ένα με αυτούς.
3. Πώς επέλεξες τους ηθοποιούς για τους ρόλους τους και ποια ήταν η διαδικασία της πρόβας;
Καθώς όλοι οι συντελεστές της παράστασης αποτελούμε μια παρέα, η επιλογή των ρόλων γίνεται αρχικά με βάση την επιθυμία του καθενός από εμάς. Στη συνέχεια, στις πρώτες πρόβες, αξιολογούμε τα πρόσωπα στους χαρακτήρες. Δίνουμε ζωή στον χαρακτήρα σύμφωνα με την άποψη του καθενός από εμάς και, έπειτα, με τις συμβουλές του σκηνοθέτη, ολοκληρώνεται.
4. Τι ήταν αυτό που ήθελες να επικοινωνήσεις στο κοινό μέσω αυτής της παράστασης;
Ο ρεαλισμός αυτής της ιστορίας. Ο ''Αιώνιος Σύζυγος'' δεν είναι απλά ένα μυθιστόρημα, αλλά μια κατάσταση που πιθανολογικά θα μπορούσε να υπάρχει δίπλα μας. Εξελίσσεται σε δύο σαλόνια επί σκηνής, αλλά οι χαρακτήρες θα μπορούσαν να υπάρχουν σε κάθε σαλόνι. Πρέπει να μάθουμε πως δεν μπορούμε να κρίνουμε τις πράξεις κάποιου χωρίς να γνωρίζουμε την ιστορία του.
5. Ποιες τεχνικές ή στρατηγικές χρησιμοποίησες για να δώσεις την ατμόσφαιρα και την ένταση που ήθελες στη σκηνή;
Από τις εκφράσεις και τις αντιδράσεις των ηθοποιών. Μέσα σε έναν περιορισμένο χώρο, πρέπει να φανεί όλη η έκρηξη της σχέσης των δύο αντρών. Με την υποστήριξη από τη μουσική, τα φώτα και φυσικά το πνεύμα της Ναταλίας, που ως ένας σύγχρονος "χορός" μας καθοδηγεί στα συναισθήματα των χαρακτήρων.
6. Πώς συνεργάστηκες με την ομάδα σου (ηθοποιούς, σκηνογράφους, ενδυματολόγους κ.λπ.) για να δημιουργήσεις το τελικό αποτέλεσμα;
Όπως ανέφερα και νωρίτερα, αποτελούμε μια παρέα, και μέσα από το ευχάριστο κλίμα που δημιουργούμε, με κοινό όραμα και μέσω συζητήσεων και φιλικής συνεργασίας, το αποτέλεσμα καταλήγει να είναι αναπόφευκτα εξαιρετικό.
Κωνσταντίνος Μπαλαμπανίδης
1. Ποιο ήταν το έργο που διάλεξες για να το διασκευάσεις και γιατί το επέλεξες;
Το έργο που επέλεξα ήταν ο Αιώνιος Σύζυγος του Φ.Ντοστογιέφσκι. Ένα βιβλίο του μεγάλου λογοτέχνη που θα έλεγε κανείς ότι δεν είναι και από τα ευρέως γνωστά του. Ήταν το δεύτερο βιβλίο που διάβασα στη ζωή μου (πρώτο ήταν το Υπόγειο του ίδιου συγγραφέα) και η υπόθεση, αλλά προπάντων η διαφορετικότητα των χαρακτήρων, το πώς ξετυλίγονται στο έργο και πως ο Ντοστογιέφσκι του παρουσιάζει σε συνάρτηση ότι αυτό το έργο δεν έχει παρουσιαστεί στην ελληνική σκηνή, τουλάχιστον όσο ξέρω, με έκαναν να προσπαθήσω να μεταφέρω το έργο αυτό επί σκηνής.
2. Ποιες αλλαγές ή προσαρμογές έκανες στην αρχική ιστορία για να την κάνεις κατάλληλη για τη θεατρική σκηνή;
Το έργο σαν έργο κατά μεγάλο ποσοστό βοήθησε στο να γίνει η μεταφορά του στο θέατρο. Παρόλα αυτά έκανα κάποιες αλλαγές και πρόσθεσα ελάχιστες συζητησεις προκειμένου η υπόθεση να γίνει πιο κατανοητή από τον θεατή. Επίσης το τέλος διαφέρει από αυτό του βιβλίου. Θα μπορούσα μονάχα να πω πως το τέλος επί σκηνής μοιάζει με το τέλος ενός κεφαλαίου πριν το τέλος του βιβλίου. Όλα αυτά βέβαια έγιναν με ευλάβεια και σεβασμό προς την μνήμη του συγγραφέα μετά από πολύμηνη έρευνα και γραφή ώστε να μην χαθεί τίποτα από την μαγεία του βιβλίου.
3. Ποιες ήταν οι δυσκολίες που συνάντησες κατά τη διάρκεια της διασκευής του έργου;
Μια δυσκολία στην μεταφορά ενός τέτοιου έργου ( όπως και κάθε ρωσικού έργου ) αποτελούν τα ονόματα των χαρακτήρων. Οι προσφωνήσεις των χαρακτήρων γίνεται με ολόκληρο το όνομα ( Όνομα, πατρώνυμο, επίθετο ) ενώ κάποιες φορές μπορεί κάποιος να αποκαλέσει τον άλλον με το υποκοριστικό, σαν να λέμε Κωνσταντίνος, Ντίνος. Ειδικότερα σε ένα έργο που περιέχει πολλά πρόσωπα αυτές οι αλλαγές αποτελούν μια δυσκολία.
4. Τι στοιχείο του έργου ήθελες να κρατήσεις ανέπαφο και ποιο ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι να μεταφέρεις στη θεατρική μορφή;
Το στοιχείο αυτό ήταν η ειρωνική και ψεύτικη σχέση μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών, ήθελα να κρατήσω ταυτόχρονα και την γλυκιά πλευρά μιας τέτοιας σχέσης, αλλά και μέσα από φράσεις και κινήσεις να φαίνονται τα πραγματικά συναισθήματα του ενός για τον άλλον.Το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν μια κίνηση που έκανε ο ένας ( ο Πάβελ ) εκ των δύο στον άλλον ( Βελτσάνινοφ ), προκειμένου να τον γαλουχήσει και να του κυριέψει την σκέψη.
5. Πώς φρόντισες να κρατήσεις το ενδιαφέρον του κοινού ενώ παράλληλα διατήρησες την αυθεντικότητα του έργου;
Νομίζω πως ο ίδιος ο Ντοστογιέφσκι το κατάφερε αυτό μέσα από την γραφή του. Βέβαια μια θεατρική διασκευή ποικίλει από το αυτούσιο βιβλίο, θα έλεγα όμως λόγο του σεβασμού μου στο κείμενο και στην αγάπη μου σε αυτόν τον δημιουργό πως κράτησα και το ενδιαφέρον και την αυθεντικότητα σε ένα υψηλό στάδιο.
6. Επηρέασαν οι περιορισμοί της σκηνής ή οι άλλες καλλιτεχνικές επιλογές την διασκευή σου;
Κάποιες σκηνές αναγκαστικά δεν τις βλέπουμε γιατί είναι σε τρίτο χώρο ( λίγες ) που δεν υπήρχε η δυνατότητα να εμφανιστούν στη σκηνή. Βέβαια δεν αφήσαμε περιθώρια να χαθεί ούτε ένα στοιχείο από την υπόθεση. Το έργο διαδραματίζεται εν γένει σε δύο σαλόνια και έτσι ο Χώρος του 2510, όντας από μόνος του ζεστός και κοντά στο κοινό βοήθησε πολύ στο να πάρει σάρκα αυτή η διασκευή, με την βοήθεια φυσικά του φίλου και σκηνοθέτη Χρήστου Πανούτσου.
Η αλήθεια είναι ότι κάναμε όλοι μαζί έρευνα για να δούμε πως έμοιαζε ένα απλό σπίτι της εποχής του 1880, ώστε να το μεταφέρουμε στο σήμερα στη σκηνή του Θεάτρου 2510. Η σκηνογραφία δηλαδή, μαζί με τις ανάγκες του έργου ήταν ένα κομμάτι που μας πήρε παραπάνω χρόνο από ότι περιμέναμε για να ολοκληρωθεί. Εν τέλει όμως παίζοντας πάνω σε αυτή τη σκηνή νιώθουμε λες και παίζουμε στην Ρωσία του 19ου αιώνα.
Πληροφορίες και Εισιτήρια Παράστασης https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-aionios-syzygos-tou-f-ntostogiefski-1/

