Κωνσταντίνος Αβράμης

1. Το «Tanikō» βασίζεται σε έναν μύθο που κατάγεται από το ιαπωνικό θέατρο Noh και το έργο του Bertolt Brecht. Ποια ήταν η πρόκληση –ή η πρόθεση – στη μεταφορά αυτών των δύο έργων σε ένα σύγχρονο ελληνικό θεατρικό πλαίσιο;

Μπορεί η άγρια βία, η γενοκτονία, οι επιθέσεις και η αδιαφορία που επικρατούν στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή να μας φαίνονται καινούργια ή χειρότερα από ποτέ, αλλά δεν είναι. Οι μόνες αλλαγές που βλέπω αφορούν στην τεχνολογία και τα μέσα με τα οποία σκοτώνονται οι άνθρωποι, αλλά η ουσία παραμένει ίδια. Έτσι κι εμείς ανατρέξαμε σχεδόν φυσικά στο έργο του Brecht, ο οποίος με τη σειρά του δανείζεται ένα θέμα από την ιαπωνική παράδοση. Το σκεύος του μύθου είναι, πράγματι, καινούργιο: εμείς μιλάμε για ένα εξευγενισμένο wine bar στο κέντρο της Αθήνας, αλλά η ιστορία, η τελετουργική καρδιά της ιστορίας μας είναι ίδια και απαράλλαχτη μέσα στους αιώνες και, αν κοπιάσαμε για κάτι, είναι για αυτήν ακριβώς την ισορροπία ανάμεσα στο παροντικό και το αιώνιο.

2. Πώς προσεγγίσατε το έργο σκηνοθετικά, χωρίς να υποπέσετε είτε στην εξωτικοποίηση είτε στον διδακτισμό;

Δεν είμαι σίγουρος πώς μπορεί να διολισθήσει κανείς σήμερα προς τον διδακτισμό. Εννοώ, έχουμε δει όλες τις λύσεις να αποτυγχάνουν, όλες τις ελπίδες να ματαιώνονται. Είτε μιλάμε για την πόλη, είτε μιλάμε για τον κόσμο, τι έχει κανείς να διδάξει στους άλλους; Ποιος μπορεί να εκλάβει σήμερα τον εαυτό του ως δάσκαλο; Από την άλλη, η εξωτικοποίηση είναι ένας υπαρκτός κίνδυνος. Στην εποχή της εικόνας και του content, πολλοί δημιουργοί, όταν μεταχερίζονται έναν ιαπωνικό μύθο, προσπαθούν να κάνουν την καταβολή του ορατή με τρόπο περιγραφικό. Μα εμείς δεν επιδιδόμαστε ούτε σε μίμηση ούτε σε κάποια επιφανειακή αντιγραφή. Υποδεχόμαστε το τοπίο και το δίλημμα που προτείνει η συγκεκριμένη τελετουργία, παίρνουμε τα θραύσματά της, όσο πιο ατόφια μπορούν να φτάσουν στον τόπο και την εποχή μας, και τα ανασυνθέτουμε εντός μας.

3. Πώς εμπνευστήκατε να γράψετε το συγκεκριμένο έργο;

Πρόκειται για ένα όνειρο χρόνων που συνυφαίνει τόσα πολλά από τα μοτίβα της δικής μου ζωής. Έχω εμμονή με το αρχέτυπο της φυγής, όπως κάνει ο αδερφός στο έργο· έχω δουλέψει τόσο πολλά χρόνια στην εστίαση και στον χώρο του κρασιού· έχω έρθει σε επαφή με το θέατρο του Brecht και με το θέατρο Noh μέσα από τις σπουδές μου ― και αυτό είναι ίσως που με κινεί περισσότερο: η μελέτη αυτού του pastiche, η σύγκριση διαφορετικών πολιτισμών. Ποτέ δεν δουλεύω πάνω σε ένα έργο με τη φαντασία μου, το αντίθετο μάλλον, θεωρώ πως δεν μπορώ να ξεφύγω από όσα σοκαριστηκά συμβαίνουν στην πόλη μας (ή συμβαίνουν αλλού και κατοπτρίζονται εδώ).

****

Λίνα Μπότη

1. Ποιος είναι ο ρόλος σας;

Στο Tanikō συνδιαλέγομαι με μια νεαρή γυναίκα που μεγάλωσε απότομα και η ενηλικίωση της ήρθε βιαστικά. Μέσα της κρύβει ένα παιδί που το μόνο που επιθυμεί είναι τη γονεϊκή φροντίδα και την αποδοχή. Φτάνει μια αγκαλιά για να την καθησυχάσει και να μπορέσει επιτέλους να κοιμηθεί για λίγο ήσυχα. Προσπαθει, παλεύει να βρίσκει συνεχώς καινούργιες ιδέες και λύσεις για όλα τα προβλήματα που συναντά αλλά οι προσπάθειες της πέφτουν στο κενό. Το ενδιαφέρον με τον χαρακτήρα αυτόν είναι ότι δεν πτοείται και συνεχίζει ακάθεκτα.

2. Το έργο μιλά για το αυξανόμενο κόστος της υγείας, το gentrification και την κοινωνική ασφυξία. Εσείς, ως ερμηνεύτρια, πώς τοποθετείστε σε σχέση με τα παραπάνω;

Τον εξευγενισμό που βιώνουν τα τελευταία χρόνια οι κάτοικοι διαφόρων περιοχών τον εκλαμβάνω σαν μια ξεκάθαρη επίθεση προς τους ίδιους τους κατοίκους που δημιούργησαν την καρδιά και τον παλμό της εκάστοτε περιοχής και τώρα βιώνουν τον ίδιο τους τον διωγμό. Τα συστήματα αυτής της χώρας, της υγείας, της παιδείας, του τουρισμού, έχουν αλλάξει δραματικά προς το χειρότερο καθώς αυτό εξυπηρετεί την εκάστοτε πολιτική ατζέντά, που όλες τους έχουν ως κοινό στόχο την οικονομική εκμετάλλευση και την αφαιμαξη των πόρων του λαού. Το κόστος όμως στις ζωές των πολιτών είναι ήδη εμφανές με όλες τις εξάρσεις της βίας, της εγκληματικότητας και εν γένει της επιθετικότητας. Από την πλευρά μας, η τέχνη οφείλει να αφουγκράζεται τα τεκταινόμενα, να τα καταδεικνύει και να τα ανασκευάζει. Προσωπικά πιστεύω ότι πρέπει να κοιτάξουμε κατάματα το σκοτάδι και να οδηγηθούμε στο φως.

3. Αν έπρεπε να συνοψίσετε την εμπειρία σας από το «Tanikō» με μία λέξη ή εικόνα, ποια θα ήταν – και γιατί;

Μια εμπειρία περικλείει μέσα της πολλά πράγματα. Νιώθω ότι θα ήταν άδικο να χρησιμοποιήσω μόνο μια λέξη για το Tanikō. Μπορώ να πω ότι ήταν μια εμπειρία γεμάτη δοκιμές, πολύ πειραματισμό, πλούσιες συζητήσεις, γέλια και με μια ξεκάθαρη πυξίδα στο που να οδηγηθούμε. Χαίρομαι πολύ για την συνεργασία με τόσο ταλαντούχους ανθρώπους όπως η Ελένη Νιωτακη με την οξύτατη αντίληψή της, η Μαρισσα Φαρμακη με την σπάνια ευκολία να βουτάει και να δοκιμάζει, η Δεσποινα Γεωργα με την απίστευτη φωνή της που κάνει μαγευτική την εμπειρία να βρίσκεσαι στην σκηνή μαζί της και φυσικά ο Κωνσταντίνος Αβράμης με την καθοδήγηση του και την εξαιρετική ιδιότητα του να αφουγκράζεται τον ηθοποιό και να εκμεταλλεύεται κάθε λεπτομέρεια. Ανυπομονώ για την συνέχεια του Tanikō στην θεατρική κοιλάδα.

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/festival/off-off-athens-theater-festival-2025/