Συνέντευξη με την ηθοποιό Έλλη Δαδήρα, με αφορμή τη συμμετοχή της στην παράσταση «Οι Ανέγγιχτες»
1. Η παράσταση αγγίζει το θέμα της πίστης ως φυλακής αλλά και ως σανίδας σωτηρίας. Πώς προσέγγισες εσωτερικά αυτή την αντίφαση για τον ρόλο σου και τι προσωπικούς προβληματισμούς σου ξύπνησε;
1- Σίγουρα μπορούμε να πούμε πως όλα τα πράγματα έχουν δυο όψεις.
Η θετική όψη συνυπάρχει με την αρνητική σε ολες μας τις εκφάνσεις ως άνθρωποι. Οι επιθυμίες μας,οι αρχές μας, τα διλήμματά μας, οι προσδοκίες μας ,κρύβουν θετικά κι αρνητικά πρόσημα. Η πίστη δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Άρα μιλάμε για μια ολοκληρωτικά ανθρώπινη κατάσταση, απόλυτα συνυφασμένη με την καθημερινότητα όλων μας. Ο προβληματισμός λοιπόν δεν προέκυψε ως προς το ρόλο, αλλά υπάρχει έτσι κι αλλιώς στην ψυχοσύνθεση του καθενός από εμάς. Στην περίπτωση της Ρεβέκκας υπερισχύει η έννοια της φυλακής εξαιτίας της πίστης και αυτό γίνεται αρκετά ξεκάθαρο ως προς τα θέλω της. Προσωπικά ως Έλλη κινούμαι στο πλαίσιο της πίστης ,αλλά όχι της τυφλής ,γιατί η ελευθερία μου είναι απαραίτητη και ζωτική σε κάθε περίπτωση. Οπότε σε αυτό το σημείο μάλλον ταυτίζομαι με τη Ρεβέκκα.
2. Ο ρόλος σου είναι το τελευταίο μέλος μιας αίρεσης που αναμένει το τέλος του κόσμου. Πώς είναι να ενσαρκώνεις έναν άνθρωπο που έχει "προγραμματιστεί" να πιστεύει σε ένα τέλος; Υπήρχαν στιγμές στις πρόβες που ένιωσες ότι αγγίζεις τα όρια της ψυχικής κατάρρευσης του χαρακτήρα;
2- Πρόκειται πράγματι για μια ακραία κατάσταση, που αγγίζει τα όρια του παραλογισμού. Φυσικά,για όσους βρίσκονται μέσα σε αυτή την κατάσταση ,αυτή αποτελεί την πραγματικότητά τους. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους δεν την αμφισβητούν καν, όσο παράλογη κι αν μοιάζει στον υπόλοιπο κόσμο. Μπορεί και να πεθάνουν με αυτήν την πεποίθηση. Αν όμως συμβεί κάτι να τους ταρακουνήσει,τότε η ψυχική «μετακίνηση» είναι τεράστια και αμετάκλητη. Έχουμε πολλά παραδείγματα από αντίστοιχες περιπτώσεις θρησκευτικών αιρέσεων,όπου από τη στιγμή που μπήκε η αμφισβήτηση του δόγματος,δεν υπήρξε γυρισμός. Στις Ανέγγιχτες βλέπουμε όλες τις εκδοχές ,από την τυφλή πίστη, την αμφισβήτηση και την απόρριψη. Όλες οι εκδοχές κουβαλούν μια ψυχική κατάρρευση,που εκφράζεται με διαφορετικό τρόπο.
3. Η συνθήκη της απομόνωσης και της αυταπάτης στην οποία ζουν οι "Ανέγγιχτες" μοιάζει, με έναν μεταφορικό τρόπο, με τη σύγχρονη κοινωνική αποξένωση. Πιστεύεις ότι σήμερα υπάρχουν σύγχρονες "αίρεσεις" μέσα στις οποίες ζούμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε;
3– Όπως είπα και πριν, η απομόνωση, η αυταπάτη, η πίστη,οι αξίες και άλλα πολλά είναι συνυφασμένα με πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης. Βρίσκονται σε όλους μας,απλά σε διαφορετικές «ποσότητες» κι ποιότητες. Ποικίλλουν ανάλογα με τις συνθήκες διαβίωσης,το μορφωτικό υπόβαθρο και τις κοινωνικές επιταγές. Δε θεωρώ πως αποτελούν προνόμιο της σύγχρονης κοινωνίας,αλλά πως υπήρχαν, υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Γιατί είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης να δημιουργεί και να καταστρέφει,να φτιάχνει κοινωνίες και να τις αποστρέφεται ,να ακολουθεί θρησκείες και να τις απορρίπτει. Γενικά δηλαδή πιστεύω πως η ανθρώπινη ύπαρξη είναι καταδικασμένη να βιώνει ακραίες καταστάσεις και όλα όσα συμπεριλαμβάνονται στη διαδρομή ανάμεσα στα άκρα.
4. Ως ηθοποιός, πώς διαχειρίζεσαι τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο να "μπεις βαθιά" σε έναν τόσο σκοτεινό ρόλο και στο να διατηρήσεις την ψυχική σου υγεία εκτός σκηνής; Υπάρχει κάποια "ιεροτελεστία" που ακολουθείς πριν ή μετά την παράσταση;
4– Για τον κάθε ηθοποιό λειτουργούν διαφορετικά πράγματα. Εγώ
κρατώ μάλλον την εκδοχή των δασκάλων μου στην υποκριτική που λέει πως όσο σκοτεινός και να είναι ο ρόλος, είναι έξω από την
πραγματικότητα. Δηλαδή τελικά,καλός ηθοποιός είναι εκείνος που μπορεί να επαναλάβει κάθε μερα σε κάθε παράσταση το σκοτάδι- ή τη χαρά, ή την παράνοια- και αυτό να μην έχει κανένα ψυχολογικό κόστος στην πραγματική ζωή του. Μην ξεχνάμε ότι η τέχνη της υποκριτικής εμπεριέχει μεγάλο μέρος τεχνικής. Όπως για παράδειγμα το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε για το επάγγελμα του ψυχολόγου. Όσο και να εμπλέκεται με το αντικείμενό του, στο τέλος της ημέρας δεν πρόκειται για τη δική του ζωή, αλλά για τη ζωή κάποιων άλλων. Όσο καλύτερα
γνωρίζεις τη ζωή αυτού που ασχολείσαι,τόσο πιο ξεκάθαρο είναι το όριο του «εντός σκηνής-εκτός σκηνής».Για μένα τουλάχιστον.
5. Οι «Ανέγγιχτες» μιλούν για την επιμονή του ανθρώπινου πνεύματος. Ως καλλιτέχνιδα, ποια στιγμή στην πορεία σου ένιωσες πιο κοντά σε αυτό το μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής; Υπήρξε κάποια εμπειρία στο σανίδι ή στη ζωή που σε έκανε να πιστέψεις ξανά στον άνθρωπο;
5– Αυτή είναι μια τεράστια συζήτηση.Κοντολογίς μπορώ να πω πως ιδιοσυγκρασιακά είμαι ένας άνθρωπος που πιστεύει πολύ στη δυναμική του
ανθρώπου, ακόμα κι όταν όλα δείχνουν δυσοίωνα.Αφιερώνω πολλή ενέργεια σε αυτή την παραδοχή και ως προς τον εαυτό μου και ως προς τους άλλους.
Στην προσωπική μου ζωή και στη ζωή κοντινών αγαπημένων προσώπων,έχουν συμβεί πολύ δύσκολες καταστάσεις,τις οποίες έχουμε καταφέρει να αντιμετωπίσουμε με αρκετή επιτυχία τολμώ να πω και με πολλή αγάπη. Αν όμως έπρεπε να φέρω ένα εξωτερικό παράδειγμα για το πώς νιώθω αναφορικά με το μεγαλείο της ψυχής,θα χρησιμοποιούσα το παράδειγμα των Παραολυμπιονικών. Αυτή η δυσκολία σε συνδυασμό με αυτή την προσπάθεια και αυτό το αποτέλεσμα,για μένα αποτελεί την αδιαμφισβήτητη δύναμη που κουβαλάμε μέσα μας και που τελικά εξαρτάται από εμάς πόση θα επιστρατεύσουμε για να πορευτούμε στις δυσκολίες της ζωής.
6. Ο πατέρας σας, Ντίμης Δαδήρας, υπήρξε ένας άνθρωπος με ισχυρό αποτύπωμα στην τέχνη. Πώς επηρέασε τη δική σας σχέση με την τέχνη και την έννοια της "αλήθειας" στη σκηνή;
6– Είχα την τύχη να γεννηθώ από τον συγκεκριμένο πατέρα. Ταυτόχρονα είχα την ατυχία να τον χάσω σχεδόν στην αρχή της ζωής μου. Αν και δεν ήταν ο μόνος καλλιτέχνης στην οικογένεια ,πιστεύω πως τόσο η έντονη παρουσία του στην τέχνη,όσο και η απουσία του στη ζωή μου,με καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό και ως ανθρωπο και ως καλλιτέχνη. Φανταστείτε πόσο παράξενο είναι να μη γνωρίζεις προσωπικά σχεδόν καθόλου τον ίδιο σου τον γονιό ενώ τον γνωρίζουν όλοι οι άλλοι- γνωστοί σου και άγνωστοι- και οι πληροφορίες που έχεις για εκείνον να είναι εξολοκλήρου έμμεσες. Εκείνο που μπορώ να πω με σιγουριά, είναι πως ένα μεγάλο κομμάτι της ύπαρξής μου είναι «ταγμένο» να συνεχίσει την κληρονομιά του πατέρα μου, και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ανάγκη μου να τον κάνω περήφανο,ακόμα κι αν δε βρίσκεται στη ζωή. Όσο για την έννοια της αλήθειας στη σκηνή,για μένα δε διαφέρει σε τίποτα από την αλήθεια στη ζωή. Το να μπορεί κανείς να υπηρετεί την αλήθεια του, είναι ένα μεγάλο στοίχημα που άλλοτε στέφεται με επιτυχία κι άλλοτε όχι. Όμως η διαρκής προσπάθεια είναι μέρος της οικογενειακής αξίας κι ανατροφής.
Πριν κλείσουμε ,θα ήθελα να πω για τη συνεργασία μου με τον δημιουργό αυτής της παράστασης,τον Αντώνη Χανιώτη. Με τον Αντώνη γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, από τα παιδικά μας χρόνια στο ωδείο Ορφείο Αθηνών- ένα εμβληματικό κι ιστορικό ωδείο που από πέρσι δεν υπάρχει πια για λόγους που χρίζουν τεράστιας κοινωνικής συζήτησης. Μέσα από αυτόν τον μαγικό χώρο, απέκτησα εκτός από γνώσεις και αρκετούς συνεργάτες ζωής με τους οποίους πάντα θα συναντιέμαι καλλιτεχνικά. Ο Αντώνης είναι ένας από αυτούς, ταλαντούχος, με γνώσεις και φοβερή διάθεση για δουλειά και δημιουργία. Είναι υπεύθυνος για τη μουσική της παράστασης, συνυπογράφει το κείμενο με τον Λάμπρο Κομζιά και σκηνοθετεί και φυσικά είναι κι υπεύθυνος παραγωγής. Έχοντας κάνει παρόμοια καλλιτεχνικά εγχειρήματα ,γνωρίζω πολύ καλά πόσο δύσκολο κι απαιτητικό είναι κάτι τέτοιο. Όμως πιστεύω πραγματικά ότι το να δημιουργείς ένα πρωτότυπο καλλιτεχνικό έργο είναι άξιο προσοχής και εκτίμησης.
Ελπίζω να το απολαύσουν όσοι περισσότεροι μπορούν!
πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης: https://www.ticketmaster.gr/oi-aneggixtes_sen_2007411.html

