Συνέντευξη με την Κατερίνα Χάσκα με αφορμή την παράσταση «ΛΗΘΗ Vs ΘΥΜΗΣΗ – ΔΟΚΙΜΗ ΠΟΕ» που ανεβαίνει στο Θέατρο Αλκμήνη – Secret Room
1. Στο σκηνοθετικό σας σημείωμα μιλάτε για τη στιγμή όπου η μνήμη “γίνεται σώμα”. Πώς δουλέψατε με τους ηθοποιούς ώστε οι μνήμες να εκφράζονται σωματικά και όχι μόνο λεκτικά;
Απάντηση: Η μνήμη δεν είναι αφήγηση, είναι αντίδραση. Είναι μια σύσπαση, μια παύση στην αναπνοή, ένα ακούσιο τράβηγμα του βλέμματος. Γι’ αυτό δουλέψαμε πρώτα με το σώμα και μετά με τον λόγο. Ξεκινήσαμε από το πώς “κάθεται” μια ανάμνηση στις ωμοπλάτες, στα πλευρά, στη λεκάνη. Δουλέψαμε το βάρος, την αντίσταση, την επαναληπτικότητα των κινήσεων σαν μηχανισμό εγγραφής.
Οι ηθοποιοί δεν “παίζουν” μια μνήμη. Τη βιώνουν με το σώμα. Ο λόγος έρχεται σαν απόηχος. Το σώμα προηγείται, ο λόγος ακολουθεί κι έτσι δημιουργείται μια αλήθεια που δεν ερμηνεύεται, αλλά αισθάνεται.
2. Οι τρεις φιγούρες λειτουργούν σαν τρεις πτυχές μιας ενιαίας ύπαρξης. Πώς αποφασίσατε αυτή τη δραματουργική “τριχοτόμηση”; Τι θέλατε να αναδείξετε;
Απάντηση: Δεν θέλαμε έναν ήρωα· θέλαμε μια συνείδηση. Και η συνείδηση δεν είναι ποτέ μονοφωνική. Η τριχοτόμηση μάς επέτρεψε να εξερευνήσουμε τρία επίπεδα του ίδιου ανθρώπου: αυτό που θυμάται, αυτό που φοβάται και αυτό που παρατηρεί.
Οι τρεις μορφές δεν είναι ξεχωριστές, είναι ένα ψυχικό τοπίο. Κάθε ηθοποιός κρατά ένα θραύσμα, μια εκδοχή της ίδιας ύπαρξης. Αυτή η διαίρεση μάς βοήθησε να μιλήσουμε για το εσωτερικό χάσμα, την απώλεια της ενότητας, την προσπάθεια επανασύνδεσης. Η παράσταση δεν αναζητά χαρακτήρες· αναζητά εσωτερικές φωνές.
3. Η παράσταση δεν ακολουθεί γραμμική αφήγηση αλλά αισθητηριακή βύθιση. Πώς κρατάτε τον θεατή συνδεδεμένο ώστε να μη χαθεί μέσα σε αυτόν τον “λαβύρινθο”;
Απάντηση: Η ισορροπία βρίσκεται στον ρυθμό. Η δομή δεν είναι γραμμική, αλλά έχει παλμό· ανεβαίνει, σιωπά, απλώνεται, συστέλλεται. Αυτός ο παλμός λειτουργεί ως νήμα για τον θεατή. Δεν του ζητάμε να “παρακολουθήσει” μια ιστορία, αλλά να παραδοθεί σε μια εμπειρία με συνέπεια, αρμονία και εσωτερική λογική.
Η ατμόσφαιρα είναι έντονη, αλλά ποτέ χαοτική. Οι επαναλήψεις, οι ποιητικοί άξονες, οι σωματικές δομές λειτουργούν ως “σταθερά σημεία” μέσα στον λαβύρινθο. Είναι σαν να κινείσαι μέσα σε έναν σκοτεινό χώρο, αλλά να γνωρίζεις ότι κάπου υπάρχει ένα σταθερό φως , ακόμη κι αν δεν το βλέπεις.
4. Το έργο αντλεί έμπνευση από τον Έντγκαρ Άλλαν Πόε χωρίς να αποτελεί μεταφορά των διηγημάτων του. Ποιο στοιχείο του Πόε υπήρξε το θεμέλιο της δικής σας “δοκιμής”;
Απάντηση: Το θεμέλιο ήταν η ατμόσφαιρα του ανοίκειου. Ο Πόε έχει μια μοναδική ικανότητα να αποδομεί την πραγματικότητα με μία μόνο λεπτομέρεια: ένα γέλιο που δεν ανήκει πουθενά, μια σκιά που κινείται λίγο πιο αργά απ’ όσο πρέπει, μια σκέψη που δεν ξέρεις αν είναι δική σου.
Αυτό το σημείο μετάβασης , εκεί όπου το γνώριμο γίνεται ξένο, είναι η ουσία του έργου μας. Δεν πήραμε απλά τις ιστορίες του· πήραμε τον εσωτερικό τους μηχανισμό. Το αίσθημα ότι κάτι βαθιά ανθρώπινο σπάει και αποκαλύπτει έναν κόσμο που πάντα υπήρχε, αλλά δεν κοιτούσαμε.
5. Το video art, οι φυσικοί ήχοι και η σωματικότητα δημιουργούν σχεδόν τελετουργική εμπειρία. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στην ενορχήστρωση αυτών των μέσων;
Απάντηση: Η πρόκληση ήταν να μην λειτουργήσει τίποτα ως “εικονογράφηση”. Δεν θέλαμε εφέ· θέλαμε οντότητες. Κάθε στοιχείο έπρεπε να έχει δραματουργικό λόγο ύπαρξης. Το video art είναι μνήμη, όχι εικόνα. Ο ήχος είναι η αναπνοή της σκηνής. Η σωματικότητα είναι η ψυχή της.
Το δύσκολο ήταν ο συγχρονισμός: να αναπνέουν όλα μαζί. Υπήρξαν πολλά στάδια δοκιμών μέχρι να βρεθεί μια κοινή γλώσσα. Η στιγμή που τα μέσα έπαψαν να υπάρχουν ξεχωριστά και έγιναν ενιαίο σώμα, αυτή ήταν η πραγματική επιτυχία της διαδικασίας.
6. Η παράσταση θέτει το ερώτημα: “Τι μένει όταν η μνήμη ξεθωριάζει;” Πώς το απαντάτε εσείς προσωπικά — ως άνθρωπος, όχι ως δημιουργός;
Απάντηση: Πιστεύω ότι μένει η αίσθηση. Το συναίσθημα πριν γίνει λέξη. Το ίχνος που αφήνει μια εμπειρία στο σώμα μας. Η αλήθεια μπορεί να αλλοιωθεί, η μνήμη να διαστραφεί ή να ξεθωριάσει, αλλά η αίσθηση μένει. Είναι ο πιο ανθεκτικός φορέας της ύπαρξης.
Και μαζί με την αίσθηση, μένει και το τραύμα — όχι ως πληγή, αλλά ως σφραγίδα. Ως διαμόρφωση. Μένει αυτό που μας άλλαξε. Νομίζω ότι στην πραγματικότητα δεν ξεχνάμε ποτέ. Απλώς αλλάζει ο τρόπος που θυμόμαστε. Και μέσα σε αυτή την αλλαγή βρίσκεται η αλήθεια μας.
https://www.ticketservices.gr/event/alkmini-lithi-vs-thimisi-dokimi-poe/?lang=el

