1. Πώς επηρεάζει την ερμηνεία σου το γεγονός ότι είσαι ταυτόχρονα η συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός αυτού του μονολόγου;

Η απόφασή μου να ερμηνεύσω το Mother Tongue δεν πάρθηκε εύκολα, καθώς το να αναλάβει κανείς τη σκηνοθεσία και την ερμηνεία ενός κειμένου είναι ήδη πολύ απαιτητικό — πόσο μάλλον όταν το έχει γράψει και ο ίδιος. Στις πρώτες φάσεις της γραφής, ενώ σκεφτόμουν πόσο θα ήθελα να το παίξω, δίσταζα. Γι’ αυτό και εξέταζα εναλλακτικές λύσεις, αγαπημένους φίλους ηθοποιούς, ακόμη και άνδρες, για τον ρόλο της Skyler Doukas. Το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης, δυστυχώς, μαστίζει όλα τα φύλα και όλες τις ηλικίες.

Πέρυσι, όμως, κατέληξα στην απόφαση να το τολμήσω και άρχισα να το δουλεύω πρώτα ως ηθοποιός: να βυθίζομαι στο κείμενο, στη σύμβασή του, και να το αποκωδικοποιώ. Στη συνέχεια άρχισε να εμφανίζεται και η φωνή του σκηνοθέτη. Τα τελευταία δέκα χρόνια σκηνοθετώ συστηματικά και έχει αναπτυχθεί η αισθητική μου προσέγγιση γύρω από την έννοια της σκηνικής οργάνωσης. Έτσι, αυτή η «φωνή» ήρθε φυσικά να συνομιλήσει με την ηθοποιό και τη συγγραφέα, παίρνοντας τις τελικές αποφάσεις για όλα τα επίπεδα της παράστασης.

2. Το έργο «Mother Tongue» παίζει με δύο γλώσσες (ελληνικά και αγγλικά) για να δημιουργήσει μια «τρίτη σκηνική γλώσσα». Πώς σε επηρεάζει αυτός ο διγλωσσικός τρόπος στην υποκριτική σου προσέγγιση;

Η σύμβαση της δίγλωσσης απόδοσης ήταν αναγκαία, γιατί ουσιαστικά αποτελεί τον πυρήνα της ύπαρξης της ηρωίδας. Κινείται ανάμεσα σε δύο γλώσσες: μία που έχει απαρνηθεί, αλλά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με ολόκληρο το παρελθόν της, και μία νέα γλώσσα που την έχει ανακουφίσει και αναπλαισιώσει.

Υποκριτικά, ο τρόπος χρήσης —και κυρίως η προφορά— της ξένης και της μητρικής γλώσσας, σε συνάρτηση με την ηλικία της ηρωίδας, με οδήγησε πολλές φορές σε βαθύτερη προσέγγιση του χαρακτήρα. Δεν ήταν μόνο οι δύο γλώσσες που αποκωδικοποίησαν την ηρωίδα, αλλά και οι προφορές τους.

3. Η κεντρική ηρωίδα Skyler Doukas αντιμετωπίζει δύσκολες εμπειρίες του παρελθόντος. Πώς ετοίμασες ψυχολογικά και συναισθηματικά τον εαυτό σου για αυτό το ταξίδι στη σκηνή;

Δεν είσαι ποτέ πραγματικά έτοιμος να αφηγηθείς μια τέτοια ιστορία. Πρόκειται για ένα απαιτητικό σκηνικό ταξίδι. Θυμάμαι ότι στα πρώτα περάσματα του έργου, πριν από τις παραστάσεις, χρειαζόμουν έως και δύο ώρες για να συνέλθω.

Σταδιακά, δημιούργησα την κατασκευή του ρόλου και άρχισα να αντέχω. Η αισθητική απόσταση είναι ένα αναγκαίο εργαλείο για τον ηθοποιό και κατακτάται μέσα από τη διαδικασία των προβών. Παρ’ όλα αυτά, το Mother Tongue παραμένει ένα roller coaster. Θέλει γερό στομάχι.

4. Πώς πιστεύεις ότι μπορεί μια παράσταση σαν το «Mother Tongue» να αλλάξει την αντίληψη του κοινού για τον στανταπικό μονόλογο και το σύγχρονο θέατρο;

Το σύγχρονο θέατρο έχει εξελιχθεί σημαντικά και η φόρμα των νέων έργων παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία. Οι νεότεροι συγγραφείς έχουν αλλάξει ριζικά την εικόνα της κλασικής γραφής του «σύγχρονου» θεάτρου. Υπάρχει τόλμη, φαντασία και ένας νέος τρόπος επικοινωνίας, με διαφορετικούς κανόνες.

Προσωπικά, όταν γράφω θέατρο, δεν προσπαθώ να ακολουθήσω καμία μόδα ή συγκεκριμένο στυλ. Ακολουθώ μόνο την ανάγκη της ιστορίας — και έτσι η συγγραφική σύμβαση, θέλω να πιστεύω, αναδύεται οργανικά. Το Mother Tongue είναι ένα έργο γραμμένο σε μεικτή φόρμα. Δεν είναι stand-up· είναι ένας θεατρικός μονόλογος με στοιχεία stand-up, spoken word, αφηγηματικού λόγου και επεισόδια σε πρώτο πρόσωπο. Γράφτηκε έτσι γιατί απλώς δεν μπορούσε να γραφτεί αλλιώς. Έτσι ήθελε να ειπωθεί η ιστορία. Εγώ απλώς την υπηρέτησα.

5. Το έργο θίγει ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα, από την ενδοοικογενειακή βία μέχρι τον τρόπο που το τραύμα διαμορφώνει την ενήλικη ζωή. Τι θα θέλατε να μεταφέρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας;

Η ερώτησή σας απαντά πολύ όμορφα από μόνη της. Ναι, θα ήταν ιδανικό ο θεατής να φεύγει με μια φρέσκια οπτική πάνω στην έννοια της μνήμης, την αναγκαιότητα της συγχώρεσης και τη δύναμη της προσωπικής αφήγησης. Όλα αυτά μαζί μάς κάνουν καλύτερους ανθρώπους και μας φέρνουν σε ουσιαστική επαφή τόσο με τον εαυτό μας όσο και με τον Άλλο.

Όσον αφορά τα ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα, θεωρώ σημαντικό μέσα από τη σύμβαση του θεάτρου να τίθενται και τέτοια θέματα — τόσο για λόγους αφύπνισης όσο και για λόγους κάθαρσης.

6. Η ηρωίδα επιστρέφει στην Ελλάδα μετά από χρόνια στο εξωτερικό. Πόσο καθοριστικός είναι ο επαναπατρισμός — η επιστροφή στο «σπίτι» και στη μητρική γλώσσα — για την αντιμετώπιση των τραυμάτων της;

Για την ηρωίδα του Mother Tongue, η επιστροφή στην πατρίδα, στη μητέρα και στη μητρική γλώσσα είναι καθοριστική. Αυτή η διαδικασία τη βοηθά — ενώ ταυτόχρονα τη δυσκολεύει — να συνθέσει τα κομμάτια του εαυτού της και να οδηγηθεί προς την αποδοχή και τη συγχώρεση.

Η επαφή με τα πάτρια εδάφη, τη μητρική γλώσσα και, τελικά, η συνάντηση με τη μητέρα, θεωρητικά θα τη βοηθήσουν να προχωρήσει και να απολαύσει περισσότερο τη ζωή. Λέω «θεωρητικά», γιατί κατά τη διάρκεια ενός έργου γινόμαστε μάρτυρες μόνο ενός θραύσματος από τη ζωή του ήρωα. Και αν αυτό το θραύσμα μάς εμπνεύσει, τότε συνεχίζουμε εμείς την ιστορία, φτιάχνουμε το δικό μας τέλος και γινόμαστε, με αυτόν τον τρόπο, μέρος του έργου. Τι πιο ωραίο;

Πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης : https://tickets.public.gr/gr-el/tickets/theater/mother-tongue-by-georgia-tsangaraki/