Η «Λίγεια» κινείται ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό. Πώς κρατάτε αυτή την ισορροπία στη σκηνή χωρίς να «χαθεί» ο θεατής;

Α.Β.: Στην Λίγεια το πραγματικό και το φαντασιακό δεν έρχονται σε σύγκρουση, δεν είναι αντίθετα. Συνυπάρχουν και αλληλοσυμπληρώνονται. Πιστεύω πως μια παράσταση που δεν προσπαθεί να εξηγήσει ή να ελέγξει το ανοίκειο, αλλά του επιτρέπει να αναπνεύσει μέσα από την αλήθεια της σχέσης και των σωμάτων, ο θεατής δε μπορεί παρά να παρασυρθεί από την ιστορία, να ταξιδέψει.

Α.Τ. : Και γιατί να κρατηθεί αυτή η ισορροπία; Νομίζω πως έχουμε βολευτεί σε έναν πολύ συγκεκριμένο και περιοριστικό τρόπο σκέψης σήμερα. Καθημερινά καταβροχθίζουμε τόνους «περιεχομένου» (content) στο διαδίκτυο, στις συνδρομητικές πλατφόρμες, στα σινεμά ακόμα και στο θέατρο. Τα πάντα γύρω μας είναι μαθηματικά. Ο περίφημος αλγόριθμος. Στο τραπέζι μας φτάνει μονάχα το «περιεχόμενο» που είναι ακίνδυνο, που είναι εύπεπτο. Κι εμείς φτάνουμε τελικά να αναμασάμε τις ιδέες και την εικονογραφία ενός καπιταλιστικού συστήματος, που δεν ήταν ποτέ ευνοϊκές για τον άνθρωπο και ποτέ δεν θα γίνουν. Αν από την άλλη γυρίσουμε την πλάτη μας στο «περιεχόμενο» και τολμήσουμε να γευτούμε και ιδέες ίσως λίγο πιο επικίνδυνες, ίσως πιο άβολες, τότε μπορεί και να ωριμάσουμε περισσότερο σαν άνθρωποι. Η «Λίγεια» είναι ένα διαταραγμένο κείμενο, γραμμένο από την πένα ενός διαταραγμένου νου κι όμως καταφέρνει να εκφράσει απόλυτα κάτι από την ανθρώπινη κατάσταση. Φυσικά έχουμε κάνει τις επιλογές μας σαν θίασος για τo ποια σημεία πρέπει να μείνουν αμφίσημα, μην φοβάστε πως θα δείτε κάτι τελείως άναρχο και τυχαίο. Το μυστήριο και το φανταστικό είναι εργαλεία ήδη δοσμένα από τον Πόε κι εμείς δεν τα αφήνουμε ανεκμετάλλευτα.

Ο Πόε γράφει για εμμονή, μνήμη και απώλεια. Ποιο από αυτά τα στοιχεία σας δυσκόλεψε περισσότερο στην ερμηνεία σας και γιατί;

Α.Β.: Η Λίγεια ουσιαστικά ενσαρκώνει αυτές τις έννοιες στα μάτια του Έντγκαρ. Το στοίχημα εδώ ένιωσα πως ήταν το να μην ξεφύγω από τη γυναικεία και ανθρώπινη φύση της. Να μην την αντιμετωπίσω ως "ιδέες" ή "συναισθήματα", αλλά να συνδεθώ με τη γυναίκα Λίγεια, με τις δυναμικές της, με τον δικό της μοναδικό ψυχισμό. Γιατί στην πραγματικότητα αυτά τα συναισθήματα γεννούνται στον άνθρωπο από τη σύνδεση που έχει με τον απέναντι του, είναι φυσικό να γεννηθούν αν πραγματικά πιστέψουμε και υπηρετήσουμε αυτή τη σύνδεση.

Α.Τ. : «Πολλάκις, προσπαθοῦντες νὰ ἀναπολήσωμεν κάτι ἀπὸ πολλοῦ λησμονηθέν, εὑρισκόμεθα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ χείλους τῆς μνήμης, χωρὶς ἐν τούτοις νὰ δυνάμεθα νὰ τὸ ἐνθυμηθῶμεν.» Η μνήμη είναι σίγουρα ένα από τα πιο ισχυρά θέματα του έργου. Όπως γράφει κι ο Πόε στο παράθεμα αυτό κάποιες φορές αδυνατούμε να επισκεφτούμε πολλές από τις αναμνήσεις μας. Όλοι μας κουβαλάμε μνήμες που μας τραυμάτισαν ή που μας τρομοκράτησαν ακόμα. Το στοίχημα είναι στο αν θα καταφέρουμε να οπλιστούμε με το ανάλογο θάρρος για να τις αντιμετωπίσουμε. Από υποκριτικής άποψης τώρα, θα πω πως η μνήμη ή η αμνησία δεν είναι κάτι που «παίζεται» κι εύκολα. Πρέπει να ακολουθηθεί μια ολόκληρη σειρά από δραματουργικά beats για να πιστεί ο θεατής πως το πρόσωπο που δρα όντως δεν «δύναται να αναπολήσει». Προσωπικά λατρεύω την δραματουργία της «μνήμης» και το θέατρο που χρησιμοποιεί δραματουργικά την μηχανική της. Να παρακολουθήσετε έργα του Ταντέους Κάντορ στο YouTube! Αστείρευτη πηγή έμπνευσης οι παραστάσεις του.

Πώς εξελίχθηκε η μεταξύ σας σκηνική σχέση κατά τη διάρκεια των προβών; Υπήρξε στιγμή που ανακαλύψατε κάτι απρόσμενο ο ένας για τον άλλον;

Α. Β.: Με τον Αλέξανδρο είναι η τρίτη φορά που βρισκόμαστε μαζί επί σκηνής και είμαστε ζευγάρι και στη ζωή. Καλλιτεχνικά επικοινωνήσαμε απόλυτα από την πρώτη στιγμή. Ο Αλέξανδρος είναι πραγματικά ο πιο ταλαντούχος καλλιτέχνης που έχω συναντήσει ως τώρα, με αστείρευτη φαντασία, τόλμη και ικανότητες. Ο τρόπος που δουλεύουμε μαζί, ο κοινός κώδικας που έχουμε αναπτύξει, η αμοιβαία κατανόηση, μας ενθαρρυνει στο να ρισκαρουμε και να "βουτάμε" όλο και πιο βαθιά θεατρικά. Παρόλα αυτά, κάθε φορά, σε κάθε πρόβα αλλά και σε κάθε παράσταση ανακαλύπτουμε κάτι απρόσμενο ο ένας για τον άλλο. Και αυτό είναι το ζητούμενο όταν ο στόχος είναι να εξελίσσεσαι αλλά και να εξελίσσεις την τέχνη σου παράλληλα.

Α.Τ. : Με την έναρξη της παράστασης ο Πόε αφιερώνει ένα μεγάλο παράθεμα στην περιγραφή της Λίγειας. Πώς να μην, αφού αυτή είναι το διακύβευμα της ιστορίας; Εκεί λοιπόν, πέρα από περιγραφές για την ομορφιά και την μόρφωσή της μας παρουσιάζει μια γυναίκα με τεράστια βούληση. Η Αφροδίτη δεν είναι μονάχα μια τρομακτικά ταλαντούχα ηθοποιός αλλά και μια γυναίκα με τρομερή θέληση και όρεξη για ζωή. Όταν αυτά τα στοιχεία συνδυάζονται τότε έχεις δίπλα σου μια παρτενέρ στην σκηνή, μια σύντροφο στη ζωή, που σε κατακλύζει με το θάρρος της και κανένα εμπόδιο πια στο διάβα σου μοιάζει πλέον απροσπέλαστο. Το έργο με έκανε να επανεκτιμήσω την αξία και την ουσία αυτού που αποκαλούμε «θάρρος». Στην Αφροδίτη το είδα! Τώρα ελπίζω να το δω και σε ‘μένα μια μέρα.

Υπάρχει κάποιο σημείο του έργου όπου νιώθετε ότι ο χαρακτήρας σας “παίρνει τον έλεγχο” από εσάς;

Α.Β.: Δε θα έλεγα πως ο χαρακτήρας παίρνει τον έλεγχο από τον ηθοποιό, αλλά πως όταν επί σκηνής είσαι πραγματικά παρόν, με τις αισθήσεις σου ενεργοποιημένες, τότε η τεχνική και η πορεία της εκάστοτε σκηνής ενσωματώνονται στην καθοδήγηση που ουσιαστικά δέχεσαι από τον χαρακτήρα, εκεί είναι που ο χαρακτήρας απελευθερώνεται και αποκαλύπτεται.

Α.Τ. : Στο μεγάλο φινάλε! Αλλά δεν μπορώ να αποκαλύψω περισσότερα...

Πώς διαχειρίζεστε συναισθηματικά το σκοτεινό φορτίο της παράστασης μετά το τέλος της; Σας ακολουθεί εκτός σκηνής;

Α. Β.: Για εμένα η παράσταση περνά ένα πολύ δυνατό μήνυμα, που αφορά τη δύναμη και το μεγαλείο της γυναίκας. Η Λίγεια καταφέρνει να νικήσει το θάνατο, να επιστρέψει στη ζωή, με την ισχυρή της θέληση και με άγκυρα την αγάπη της για τον Έντγκαρ. Επαναστατεί απέναντι στο καθολικότερο δεδομένο, που είναι ο θάνατος, το τέλος της ζωής. Όταν σκέφτομαι αυτό, παύει και το συναισθηματικό φορτίο να είναι σκοτεινό. Φυσικά κι όταν δουλεύεις με ένα τέτοιο υλικό χρειάζεται χρόνος αποφόρτισης, αλλά σε καμία περίπτωση δεν το αισθάνομαι σαν βάρος.

Α.Τ. : Η Λίγεια παραστάθηκε με μεγάλη επιτυχία και στο Φεστιβάλ Βίκος το καλοκαίρι. Εκεί στο Μονοδένδρι, στα Ζαγοροχώρια το τοπίο είναι άπειρο! Η αγριάδα του παντρεύτηκε τόσο υπέροχα με το έργο. Ήταν άλλη εμπειρία εκείνη η παράσταση. Αν στο κλειστό θέατρο έρχεσαι σε επαφή με τα σκοτάδια του νου και της ψυχής εκεί ερχόσουν αντιμέτωπος με το μεγάλο «άγνωστο». Ούρλιαζες αυτό το ξακουστό «Η Λίγεια απέθανεν» και η φωνή σου ακουμπούσε σε άπειρο κι αχανές σκοτάδι. Αυτή η εμπειρία και το κρύο, ναι με ακολουθεί.

Αν ο θεατής φύγει κρατώντας μία μόνο εικόνα ή αίσθηση από τη «Λιγεία», ποια θα θέλατε να είναι αυτή;

Α. Β.: Ότι ακόμα και στην πιο σκοτεινή στιγμή η επιλογή του να παραμείνεις, να αντέξεις, να αγαπήσεις είναι εκεί. Την απώλεια, το φόβο δε χρειάζεται να τα αποφεύγουμε. Είναι μέρος του να είσαι ζωντανός.

Α.Τ. : Ο θεατής καλείται να παρακολουθήσει μια ζωντανή εξομολόγηση. Ο άνθρωπος που εξομολογείται βρίσκεται δύο μέτρα μόνο κοντά του, είναι ντυμένος με ρούχα 19ου αιώνα και μιλά στην καθαρεύουσα. Μακάρι ο θεατής να ξεχάσει την θεατρική σύμβαση. Ας αφήσουμε απ’ έξω τα υλικά, τις συνταγές και το «περιεχόμενο». Η παράσταση προσφέρει μια διαφορετική εμπειρία. Μας προσφέρει την ευκαιρία να συντονιστούμε σε κάτι άλλο. Ας το εκμεταλλευτούμε. Αυτή είναι και η ουσία της πραγματικής τέχνης.

Πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης : https://www.ticketservices.gr/event/ligeia-edgar-alan-poe-arroyo/?lang=el