Συνέντευξη της Κυριακής Σπανού με αφορμή την παράσταση ''Η Πλεξούδα'' που ανεβαίνει στο Θέατρο Μεταξουργείο
Όταν πρωτοκρατήσατε το βιβλίο «Η Πλέξουδα», ποια εικόνα γεννήθηκε πρώτη μέσα σας; Ήταν σκηνή ή συναίσθημα;
Όταν την πρωτοδιάβασα συγκινήθηκα πολύ, ήταν σαν με «ήξερε» το βιβλίο. Η δεύτερη σκέψη ήταν ότι πολύ δύσκολα γίνεται θέατρο. Πώς να αποδώσεις τις διαδρομές τριών γυναικών από τρεις διαφορετικές ηπείρους με τεράστιες διαφορές ανάμεσά τους? Και μετά με πλημμύρισε αυτό το αίσθημα της αδικίας, ειδικά με την ιστορία της Ινδής? Τι πάει να πει γεννήθηκε ανέγγιχτη χωρίς κανένα δικαίωμα. Θυμώνω!
Τρεις γυναίκες, τρεις χώρες, τρεις διαφορετικές σιωπές. Ποια από τις τρεις ιστορίες σας δυσκόλεψε περισσότερο σκηνοθετικά — και γιατί;
Δεν με δυσκόλεψε κάποια ιστορία ειδικά, αν και η ασθένεια της δικηγόρου δύσκολα μεταφέρεται στη σκηνή γιατί είναι κάτι οδυνηρό και αφορά πολλές γυναίκες ανάμεσά μας. Αναρωτιόμουνα πώς θα αντιδράσει κάποια γυναίκα που έχει περάσει από αυτό το βίωμα? Με αυτή την έννοια με δυσκόλεψε η απόδοση αυτών των σκηνών.
Πώς μεταφράζεται η «πλέξη» στη σκηνή; Είναι ρυθμός, είναι σώμα, είναι φως;
Η πλέξη στη σκηνή είναι η χορικότητα με την οποία αντιμετώπισα την αφηγηματική ροή του έργου. Και οι τρεις ηθοποιοί εναλλάσσονται στο ρόλο του υποκριτή, του αφηγητή και του χορού και αυτό δημιουργεί μια εξαιρετική υποκριτική «πλεξούδα», με ρυθμό σφιχτό και αβίαστο.
Αν έπρεπε να περιγράψετε τη σκηνοθετική σας ματιά με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν;
Ρυθμός, αλήθεια, χώρος για τη φαντασία.
Οι ηρωίδες της «Πλέξουδας» παλεύουν με κοινωνικά στερεότυπα. Ποιο στερεότυπο θεωρείτε ότι παραμένει πιο βαθιά ριζωμένο σήμερα;
Δεν είναι μόνο ένα το στερεότυπο για τις γυναίκες. Στον κόσμο της Πλεξούδας στερεότυπα είναι η καταγωγή ως μοίρα που αντιμετωπίζει η Ινδή, η προκατάληψη ότι μια γυναίκα δεν είναι κατάλληλη για επιχειρηματίας και δεν μπορεί να διαλέξει σύντροφο έναν άντρα από άλλη κουλτούρα όπως η Ιταλίδα και βέβαια το στερεότυπο ότι μια γυναίκα ισχυρή, όπως η Καναδή θα πρέπει να θυσιάσει τα πάντα για να πετύχει. Αλλά θα προσθέσω ότι ένα βαθύ στερεότυπο είναι ότι οι γυναίκες έχουν εσωτερικεύσει την αυστηρότητα με την οποία μας κρίνουν επί αιώνες και την εφαρμόζουμε η μία απέναντι στην άλλη: Κοίτα τι φοράει... κοίτα πώς πάχυνε... κοίτα με ποιους κάνει παρέα... για τις άλλες γυναίκες.
Αν η παράσταση ήταν μια φράση προς όλες τις γυναίκες, ποια θα ήταν;
Μπορείτε να ονειρευτείτε αυτά που θέλετε και μπορείτε να τα πραγματοποιήσετε. Τίποτα δεν είναι αδύνατον!
Αν η «Πλέξουδα» ήταν καθρέφτης, τι αντανακλά από εσάς;
Είναι μια σύντροφος στον καθρέφτη που λέει: Δεν είσαι μόνη εκεί έξω.
Κλείνοντας, θα θέλαμε να μοιραστείτε μαζί μας το αγαπημένο σας ποίημα, τραγούδι και ταινία που σας συνοδεύουν αυτή την περίοδο, καθώς και το μέρος που σας εμπνέει περισσότερο.
Ποίημα
Ερχόμαστε απ’ την Αραπιά, την Αίγυπτο την Παλαιστίνη τη Συρία· το κρατίδιο της Κομμαγηνής που ’σβησε σαν το μικρό λυχνάρι πολλές φορές γυρίζει στο μυαλό μας,
και πολιτείες μεγάλες που έζησαν χιλιάδες χρόνια
κι έπειτα απόμειναν τόπος βοσκής για τις γκαμούζες
χωράφια για ζαχαροκάλαμα και καλαμπόκια.
Ερχόμαστε απ’ την άμμο της έρημος απ’ τις θάλασσες του Πρωτέα,
ψυχές μαραγκιασμένες από δημόσιες αμαρτίες,
καθένας κι ένα αξίωμα σαν το πουλί μες στο κλουβί του.
Το βροχερό φθινόπωρο σ’ αυτή τη γούβα
κακοφορμίζει την πληγή του καθενός μας
ή αυτό που θα ’λεγες αλλιώς, νέμεση μοίρα
ή μοναχά κακές συνήθειες, δόλο και απάτη, ή ακόμη ιδιοτέλεια να καρπωθείς το αίμα των άλλων.
Εύκολα τρίβεται ο άνθρωπος μες στους πολέμους·
Γ. Σεφέρης
Τελευταίος Σταθμός
Ταινία
Bugonia και η τελευταία σκηνή της
Τραγούδι
Roads by Portishead
Και το μέρος είναι ένα νησί στη θάλασσα, η Ικαρία
πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/i-pleksouda/

