1. Ποια ήταν η αρχική ιδέα που σας οδήγησε στη δημιουργία του «Πλανήτη Άλφα» και πώς εξελίχθηκε μέχρι να γίνει ολοκληρωμένο μυθιστόρημα;

Η ιδέα για τον «Πλανήτη Άλφα» ξεκίνησε από την ανάγκη να συνδυάσω θέματα που με γοητεύουν με άλλα που με προβληματίζουν. Ήθελα να γράψω κάτι που, ως παιδί, θα μου φαινόταν συναρπαστικό. Με ενδιαφέρουν η αρχαιότητα, η εξερεύνηση του διαστήματος, η εξέλιξη της τεχνολογίας, η πορεία της φυσικής ως επιστήμης, αλλά και το πώς η αρχαία γνώση συνομιλεί με το παρόν και το μέλλον. Ταυτόχρονα, με απασχολούν η αλόγιστη χρήση των πρώτων υλών, η κλιματική κρίση και η τεχνολογία χωρίς ηθικά όρια ‒ ένα θέμα που επανέρχεται όλο και πιο έντονα στη δημόσια συζήτηση.

Επέλεξα εφήβους πρωταγωνιστές, γιατί βρίσκονται σε μια ηλικία όπου όλα αμφισβητούνται και επαναπροσδιορίζονται· μέσα από αυτούς τα ερωτήματα εντάσσονται φυσικά στην αφήγηση, χωρίς να γίνονται θεωρία.

Η διαδρομή μέχρι να γίνει μυθιστόρημα κράτησε χρόνο. Περιλάμβανε μελέτη -ιδιαίτερα σε πεδία όπως η φυσική και η αρχαιολογία- και δουλειά στη δομή, την πλοκή και τους χαρακτήρες. Το κείμενο πέρασε από πολλές αναγνώσεις, έμεινε για ένα διάστημα στην άκρη και επέστρεψα σε αυτό αφαιρώντας ό,τι θεωρούσα πως βάραινε τη ροή.

Ο στόχος ήταν να γραφτεί μια ιστορία που να κρατά τον αναγνώστη, με αληθοφανείς χαρακτήρες, χιούμορ και ισορροπία ανάμεσα σε ιστορικά στοιχεία και μυθοπλασία, αγγίζοντας το κοινό με σεβασμό και ειλικρίνεια. Τα ζητήματα που διατρέχουν το βιβλίο ήθελα να λειτουργούν υπόγεια, ως αφορμές για σκέψη, χωρίς να επιβάλλονται. Αν στο τέλος μείνει έστω ένα ερώτημα ή μια αφορμή για αναζήτηση, τότε το βιβλίο έχει πετύχει κάτι ουσιαστικό.

2. Στο βιβλίο θίγονται ζητήματα επιστήμης και ηθικής. Πιστεύετε ότι οι νέοι σήμερα σκέφτονται αρκετά τις ηθικές συνέπειες της τεχνολογίας; Επίσης θεωρείτε ότι η νεανική λογοτεχνία μπορεί να λειτουργήσει σαν «εργαλείο ευαισθητοποίησης» για θέματα όπως το περιβάλλον και η επιστήμη;

Οι νέοι σήμερα μεγαλώνουν μέσα σε μια συνεχή ροή πληροφορίας και τεχνολογικών εξελίξεων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδέες και πεποιθήσεις συχνά διαμορφώνονται χωρίς ουσιαστικό φιλτράρισμα.

Δεν είμαι σίγουρη ότι προλαβαίνουν πάντα να σταθούν και να σκεφτούν τις ηθικές συνέπειες της τεχνολογίας ‒ όχι γιατί δεν μπορούν, αλλά γιατί ο ρυθμός δεν το επιτρέπει. Κι όμως, ζούμε σε μια εποχή όπου αυτά τα ερωτήματα είναι πιο επίκαιρα από ποτέ· η συζήτηση για τα όρια της τεχνολογίας είναι ήδη εδώ και γίνεται όλο και πιο έντονη.

Θέλω να πιστεύω ότι σταδιακά θα υπάρξει μεγαλύτερη επίγνωση. Ότι θα συνειδητοποιήσουμε πως η τεχνολογία, όσο συναρπαστική κι αν είναι, μπορεί να μας οδηγήσει σε μονοπάτια που συγκρούονται με βασικές ηθικές αρχές ‒ κάτι που αποτελεί και έναν από τους προβληματισμούς του βιβλίου.

Ταυτόχρονα, υπάρχει δυναμική. Οι νέοι έχουν ευαισθησίες και ανησυχίες· χρειάζονται όμως χρόνο και ερεθίσματα για να τις επεξεργαστούν. Εκεί η νεανική λογοτεχνία μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο. Όχι ως μέσο διδαχής, αλλά ως αφορμή. Μια ιστορία μπορεί να ανοίξει ερωτήματα για την επιστήμη, το περιβάλλον και τα όρια της τεχνολογίας, χωρίς να δίνει έτοιμες απαντήσεις, δημιουργώντας έναν χώρο σκέψης μέσα από την εμπειρία των χαρακτήρων.

Και αυτό είναι τελικά πιο ισχυρό από οποιαδήποτε ευθεία οδηγία.

3. Οι νεαροί ήρωες της ιστορίας βρίσκονται αντιμέτωποι με καταστάσεις που απαιτούν ωριμότητα και κρίση. Θεωρείτε ότι οι σημερινοί έφηβοι καλούνται να ωριμάσουν πιο γρήγορα λόγω της πληροφορίας και της τεχνολογίας που έχουν στη διάθεσή τους;

Νομίζω πως ναι. Οι σημερινοί έφηβοι μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον που τους αναγκάζει να παίρνουν αποφάσεις και να διαμορφώνουν κρίση πολύ νωρίτερα.

Έχοντας κι εγώ παιδιά στην εφηβεία, βλέπω στην πράξη ότι οι προκλήσεις είναι πολύ περισσότερες σε σχέση με τη δική μου εποχή. Χρειάζεται να φιλτράρουν καθημερινά έναν τεράστιο όγκο πληροφορίας - και αυτό από μόνο του είναι μια απαιτητική διαδικασία.

Παράλληλα, υπάρχουν κίνδυνοι στο διαδίκτυο που πολλές φορές ούτε κι εμείς οι ενήλικες δεν αντιλαμβανόμαστε πλήρως. Το τοπίο αλλάζει πιο γρήγορα απ’ όσο προλαβαίνουμε να το κατανοήσουμε.

Οι συνθήκες, λοιπόν, τους ωθούν να ωριμάσουν πιο γρήγορα ‒ όχι επειδή είναι πιο έτοιμοι, αλλά επειδή δεν έχουν επιλογή.

Νομίζω πως είναι σημαντικό να δούμε ότι αυτό δεν είναι μόνο δική τους ευθύνη. Καλούμαστε κι εμείς -ως γονείς, ως εκπαιδευτικοί, ως κοινωνία- να ωριμάσουμε μαζί τους, να κατανοήσουμε το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν, ώστε να μπορέσουμε πραγματικά να τους στηρίξουμε και όχι απλώς να τους προειδοποιούμε, κουνώντας το δάχτυλο.

4. Το βιβλίο φαίνεται να αγγίζει το θέμα των ορίων: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η επιστήμη χωρίς να χάσει τον ανθρωπιστικό της χαρακτήρα. Πιστεύετε ότι σήμερα, ως κοινωνία, έχουμε κατανοήσει αυτά τα όρια ή τα ξεπερνάμε συχνά χωρίς δεύτερη σκέψη;

Δεν νομίζω ότι έχουμε κατανοήσει πραγματικά αυτά τα όρια. Η τεχνολογία εξελίσσεται με ταχύτητες που ξεπερνούν τη συλλογική μας ικανότητα να σταθούμε, να σκεφτούμε τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη και να θέσουμε κανόνες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μέσα σε λίγα χρόνια έχει αλλάξει τον τρόπο που δουλεύουμε, που παράγουμε γνώση, που επικοινωνούμε. Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο τι μπορεί να κάνει, αλλά τι επιλέγουμε να κάνουμε με αυτήν.

Και εκεί φαίνεται το κενό. Συχνά προχωράμε πρώτα και μετά σκεφτόμαστε τους κανόνες. Παραδείγματα όπως η Neuralink του Elon Musk δείχνουν ξεκάθαρα ότι μπαίνουμε σε περιοχές όπου τα όρια δεν είναι καθόλου αυτονόητα ‒ αγγίζουμε πλέον τον ίδιο τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Άρα όχι, δεν νομίζω ότι έχουμε βρει τις ισορροπίες. Τις ψάχνουμε, ενώ ταυτόχρονα τις ξεπερνάμε. Και αυτό είναι κάτι που με απασχόλησε έντονα στον «Πλανήτη Άλφα»: γιατί όταν πιστεύεις ότι προχωράς με γνώμονα το καλό, είναι πολύ εύκολο να μην καταλάβεις πότε έχεις περάσει ήδη τη γραμμή.

5. Πόσο δύσκολο είναι να γράφει κανείς μια ιστορία που να είναι ταυτόχρονα συναρπαστική για έναν έφηβο, αλλά και ουσιαστική ως προς τα μηνύματά της, χωρίς να γίνεται διδακτική ή υπερβολικά σοβαρή;

Θεωρώ πως είναι δύσκολο ‒ και αν δεν προσέξεις, γλιστράς εύκολα είτε προς τη διδαχή είτε προς κάτι που απλώς «τρέχει» χωρίς βάθος.

Ο πειρασμός είναι να εξηγήσεις περισσότερα απ’ όσα χρειάζεται η ιστορία. Ειδικά όταν έχεις κάνει έρευνα, τείνεις να θέλεις να τα βάλεις όλα μέσα. Εκεί πρέπει να φρενάρεις. Ο αναγνώστης καταλαβαίνει αμέσως πότε τον υποτιμάς ή πότε προσπαθείς να του κάνεις μάθημα.

Η λύση, για μένα, είναι να βάζεις την ιστορία πρώτη και να δίνεις σημασία στους χαρακτήρες. Για να μπορέσω να αποδώσω με αληθοφάνεια τους διαλόγους, μελέτησα τον ψυχισμό των εφήβων.

Αν οι χαρακτήρες είναι ζωντανοί και η πλοκή σε κρατά, τότε τα νοήματα θα περάσουν χωρίς να τα πιέσεις.

Θέλει δουλειά και μελέτη, αλλά κυρίως πειθαρχία: να ξέρεις τι να κρατήσεις και, πιο δύσκολο, τι να αφήσεις έξω. Ήταν μια μεγάλη πρόκληση και ελπίζω ότι το βιβλίο το έχει καταφέρει, γιατί αυτός ήταν εξαρχής ο στόχος.

6. Αν σκεφτούμε τη νεανική λογοτεχνία στην Ελλάδα και στην Κύπρο σήμερα, πιστεύετε ότι δίνεται αρκετός χώρος σε θέματα όπως το περιβάλλον, η επιστήμη και η κοινωνική ευθύνη ή υπάρχει ακόμα περιθώριο εξέλιξης;

Υπάρχει περιθώριο εξέλιξης. Τα θέματα αυτά υπάρχουν, αλλά όχι στον βαθμό που θα περίμενε κανείς, δεδομένου του πόσο κεντρικά είναι στη ζωή μας σήμερα.

Ένας λόγος είναι πως δεν πρόκειται για εύκολα θέματα. Όταν γράφεις για επιστήμη, περιβάλλον ή κοινωνική ευθύνη, χρειάζεται έρευνα, ακρίβεια και μια λεπτή ισορροπία, για να μη χαθεί η ιστορία μέσα στην πληροφορία.

Γι’ αυτό και συχνά αυτά τα πεδία εμφανίζονται περισσότερο σε βιβλία γνώσεων. Στη λογοτεχνία, όμως, η πρόκληση είναι διαφορετική: να ενσωματώσεις αυτά τα ζητήματα χωρίς να βαραίνεις το κείμενο και χωρίς να χάνεις τον αναγνώστη.

Θεωρώ ότι υπάρχει ανάγκη να δούμε περισσότερα βιβλία προς αυτή την κατεύθυνση. Γιατί οι έφηβοι ήδη ζουν μέσα σε αυτά τα θέματα και η λογοτεχνία μπορεί να τους δώσει έναν τρόπο να τα προσεγγίσουν πιο ανθρώπινα και βιωματικά.

7. Υπάρχουν ήδη ιδέες ή σχέδια για επόμενο βιβλίο; Αν ναι, θα συνεχίσουν να σας απασχολούν θέματα όπως η επιστήμη, το περιβάλλον και τα κοινωνικά διλήμματα, ή θέλετε να εξερευνήσετε εντελώς διαφορετικούς κόσμους και προβληματισμούς;

Υπάρχουν ήδη ιδέες και σχέδια για επόμενα βιβλία, τόσο για παιδιά όσο και για ενήλικες.

Με ενδιαφέρει να συνεχίσω να γράφω ιστορίες με μυστήριο, περιπέτεια και στοιχεία γνώσης, χωρίς να λείπουν τα ερεθίσματα για προβληματισμό.

Παράλληλα, με απασχολεί η φαντασία ως κάτι αυθόρμητο και ελεύθερο, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, αλλά και πιο εσωτερικές διαδρομές, όπου στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα όπως τα έμφυλα στερεότυπα, οι κοινωνικές ανισότητες και οι κίνδυνοι των ακραίων ιδεών μέσα από μικρές, ανθρώπινες ιστορίες.

Γενικά, με ενδιαφέρει να εξερευνώ διαφορετικά θέματα, προσεγγίζοντάς τα ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθύνομαι.

8. Κλείνοντας, θα θέλαμε να μοιραστείτε μαζί μας το αγαπημένο σας ποίημα, τραγούδι και ταινία που σας συνοδεύουν αυτή την περίοδο, καθώς και το μέρος που σας εμπνέει περισσότερο.

Θεωρώ ότι η ποίηση λειτουργεί θεραπευτικά γι’ αυτό και επιστρέφω σε αυτήν συχνά. Ένα αγαπημένο ποίημα είναι το «Ταξίδι σε ένα παράλληλο σύμπαν» του Βασίλη Φαϊτά, από τη συλλογή «Ο Αλχημιστής του Χάους».

Ένα τραγούδι που ακούω και ξανακούω είναι το «Lost in Paradise» από το άλμπουμ «Synthesis» των Evanescence. Η φωνή της Amy Lee έχει κάτι αιθέριο.

Η τελευταία ταινία που είδα είναι το «Kiki's Delivery Service», το αριστούργημα του Hayao Miyazaki. Με εντυπωσίασε πόσο ουσιαστικό είναι, παρά την απλότητά του.

Με εμπνέουν τα απλά, καθημερινά πράγματα – το γέλιο των παιδιών, οι μικρές ιστορίες που εκτυλίσσονται αθόρυβα γύρω μας. Και παράλληλα, η ανάγκη να «φεύγω» από τα όρια της πραγματικότητας και να εξερευνώ μέχρι πού μπορώ να φτάσω με όχημα τη φαντασία.