Λογοτεχνική κριτική για τη συλλογή «Τα μολύβια του μέλλοντος» του Γιώργου Προυσαλίδη

Λογοτεχνική κριτική για τη συλλογή «Τα μολύβια του μέλλοντος» του Γιώργου Προυσαλίδη

ΑΛΛΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ Γράφτηκε από  Ζώης Ξένος Φεβρουάριος 19 2026 μέγεθος γραμματοσειράς μείωση του μεγέθους γραμματοσειράς αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς

Η πρώτη ποιητική συλλογή του Γιώργου Προυσαλίδη, Τα μολύβια του μέλλοντος(εκδ. Άνω Τελεία), αποτελεί μια ώριμη και πολιτικά φορτισμένη κατάθεση ψυχής. Μαθηματικός στην ιδιότητα, ο Προυσαλίδης κατασκευάζει ένα ποιητικό σύμπαν όπου η ακρίβεια της σκέψης συναντά το πάθος της κοινωνικής διαμαρτυρίας. Τα ποιήματα, αν και αρκετά εκτενή σε κάποιες περιπτώσεις, δεν χάνουν την πυκνότητά τους: κινούνται ανάμεσα στο ελεγειακό και το ανατρεπτικό, στον στοχασμό και στην κραυγή.

Η συλλογή διαπνέεται από ένα έντονο ταξικό πρόσημο. Ποιήματα όπως «Οι δρόμοι της ανάγκης» και «Μηχανές του πολέμου» τοποθετούνται στις παρυφές του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, εστιάζοντας στην κοινωνική εκμετάλλευση και πάλη, χωρίς όμως να καταπίπτουν σε μανιχαϊσμούς.

Η γλώσσα του Προυσαλίδη έχει υλιστικό, κοσμικό και διεθνιστικό χαρακτήρα, ούσα απόλυτα συνυφασμένη με προφανείς ιδεολογικούς προσανατολισμούς.Ενίοτε, μετασχηματίζεται και σε αρχαΐζουσα (Η ελευθερία / ας μυσταγωγεί τηροή του ευ ζην, του σκέπτεσθαι, του γνωρίζειν / σ' αρμονικό συλλείτουργο του μέρους με το όλον) καλλιεργώντας ένα ύφος φιλοσοφικής πυκνότητας.

Άλλοτε, διατηρεί μια εσωτερική, επί το λαϊκότερο όμως, φλόγα που θυμίζει την παράδοση του πολιτικού λυρισμού (βλ. Ρίτσος, Βάρναλης). Ουσιαστικά, ο Προυσαλίδης επιστρατεύει εκείνα τα γλωσσικά μέσα για να εκφράσει το ότι η πάλη εκ μέρους των «μοιραίων» είναι άξια της ίδιας γλώσσας που κάποτε χρησιμοποιήθηκε για θεούς και βασιλιάδες.

Στην γραφή του Προυσαλίδη μπορούμε να εντοπίσουμε κάποια καινοτόμα στοιχεία όπως:

α) της διπλής του ιδιότητας (χρυσοχόος-εκπαιδευτικός) που δημιουργεί μιασπάνια οπτική, αυτή του εργάτη που φιλοσοφεί. Τούτο αποτυπώνεται σε στίχους όπως: «Να παίζεις πεντόβολα / στον λιθόστρωτο χειρώνακτα βίο σου» (σ. 42),όπου η σκληρή καθημερινότητα μετουσιώνεται σε παιχνίδι και στοχασμό,καθώς και

β) της αντι-ηρωικής ματιάς ως προς το ζήτημα της «ήττας» (ποίημα «Βάρβαροι»,σ. 26-27) ανατρέποντας το καβαφικό μοτίβο. Εδώ, οι βάρβαροι δεν είναι μια εξωτερική απειλή που απλώς φοβόμαστε, αλλά ένα στοιχείο στο οποίο σταδιακά μετατρεπόμαστε. Η φράση «ώσπου γινήκαμε ίδιοι» [...] «ζευγαρώσαμε,κουμπαριάσαμε / τα χνώτα μας ταίριαξαν» αποτελεί αναμφίβολα τον πυρήνατης εξομοίωσης με την βαρβαρότητα.

Όταν ο Προυσαλίδης επιχειρεί να θεωρητικοποιήσει και να προσδώσει μεγαλόπνοες διαστάσεις σε απλά νοήματα, καταφεύγει στον λυρισμό και στην χρήση περισσότερων λέξεων από όσες ενδεχομένως να απαιτούνται:

α) Στο «Γένεσις» (σ. 38):Το άρρητο ερωτεύτηκε, θωπεύει τις χορδές του.Πάλλονται αυτορρυθμικά σε μελωδία θεία ο διχασμός κι η ενότητα σ' άγρια συνουσία.Δονήσεις που πυροδοτούν τους όρχεις της αβύσσου τρέπουν το ερμαφρόδιτο να εναλλαχθεί σε γένος [...]

ο ποιητής αποπειράται να περιγράψει τη δημιουργία του κόσμου και της σκέψης,ωστόσο το αποτέλεσμα, σε πρώτη ανάγνωση, οδηγεί σε μια συσσώρευση λέξεων που συνιστούν πρώτιστα ένα πυκνό, σχεδόν απροσπέλαστο γλωσσικό μείγμα,με την παραγωγή εικόνων τελικά να έπεται αυτού. Η δε φράση «όρχεις της αβύσσου» συνιστά μάλλον μια απόπειρα να συνδυαστεί το υψηλό με τοσωματικό.

β) Στον «Οίστρο του ώριμου λαού» (σ. 20):Η καμπυλόγραμμη κι υγρή σπηλιά φιλόξενα ν' αγκιστρωθεί στο δυνατό οργισμένο καβαλάρη για να χαράξουνε οι λικνιστές πάλλοντας με χορό μεθυστικό το δρόμο στους σπερμοφορείς [...]

κατά πάσα πιθανότητα ανιχνεύεται ένας εννοιολογικός βερμπαλισμός ως απόρροια της προσπάθειας του ποιητή να αποδώσει την πολιτική γονιμοποίηση— την ένωση λαού και ηγέτη — μέσα από μια περίπλοκη αλληγορία που βρίθει φορτισμένων συγκινησιακά εικόνων.

Συγκεντρωτικά, ο Προυσαλίδης επιχειρεί να υπερβεί το συγκεκριμένο και να μιλήσει κρυπτικά για το απόλυτο (τη γένεση, την ελευθερία, την πολιτική γονιμοποίηση) καταφεύγοντας σε μια γλώσσα-παλίμψηστο. Τα Μολύβια του Μέλλοντος είναι ένα βιβλίο που δεν φοβάται να πάρει θέση. Ενδεχομένως, σε πρώτο επίπεδο να ανιχνεύεται μια πρόδηλη επαναληπτικότητα στις θεματικές που πραγματεύεται, ωστόσο η ειλικρίνεια και η γλωσσική του ένταση το καθιστούν μια πρωτόλεια προσπάθεια άξια για μελέτη.

 

https://anoteleia.gr/ta_molyvia_toy_mellontos_proysalidhs

 

Διαβάστε εδώ την συνέντευξη που μας παραχώρησε ο ποιητής:

https://xn--mxahi4ajr.gr/synenteyxeis/item/6218-synentefksi-proysalidis.html

 

Επιλέξτε Θέατρο

Θέατρο

Επιλέξτε Παράσταση

Παράσταση

Σύνθετη Αναζήτηση

Είδος

Ημέρα

Περιοχή

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Banner Ελευσίνια Μυστίρια Φεστιβαλ Ηλιουπολης 1

« Απρίλιος 2026 »
Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σάβ Κυρ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

ΘΕΑΤΡΟ.GR Τα πάντα για το Θέατρο

Θέατρο Παραστάσεις: Όλος ο κόσμος του Θεάτρου στην οθόνη σου! Παραστάσεις, κριτικές, συνέντευξεις, διαγωνισμοί κ.α.

O ιστότοπος μας χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.